Operacje szyjki macicy

Wyróżnia się dwa zasadnicze wskazania do przeprowadzenia zabiegów chirurgicznych na szyjce macicy. Pierwszym z nich jest leczenie nadżerek i zmian przednowotworowych w części pochwowej, drugim z kolei działanie w rozpoznaniu raka i stanów przedrakowych szyjki.

W leczeniu nadżerek znaczną skuteczność wykazuje metoda elektrokoagulacji stanowiąca alternatywę dla równie skutecznych, chociaż bardziej kosztownych, krioterapii oraz laseroterapii. Zabieg polega na wypaleniu zdiagnozowanej nadżerki za pomocą elektrokoagulatora - narzędzia zakończonego kulką, którą przykłada się do powierzchni podlegające wypaleniu.

W przypadku nadmiernej czynności wydzielniczej błony śluzowej zaleca się alternatywnie metodę koagulacji "na zimno". Polega ona na zastosowaniu koagulatora zaopatrzonego w sondę o odpowiednim dla warunków anatomicznych kształcie. Zabieg wykonuje się przy użyciu stosunkowo niskiej temperatury -80-90 st. C, co pozwala na dostateczne usunięcie płytszej nadżerki. Jest to metoda bezbolesna i ze względu na brak wskazań do znieczulenia przeprowadzana w warunkach ambulatoryjnych.

Krioterapię stosuje się przede wszystkim w leczeniu zmian powierzchownych. Istotą zabiegu jest wymrożenie usuwanej zmiany chorobowej przy pomocy aparatu wyposażonego w specjalną sondę i generującego temperaturę -60 st. C. Zaleca się powtórzenie trwającego ok. 2-3 minut wymrażania, co jest szczególnie wskazane w stanach przedrakowych. Krioterapia jest metodą w pełni bezbolesną i dającą stosunkowo rzadkie powikłania, wobec czego rekomendowana jest także kobietom w ciąży.

Metodą o szerokich perspektywach jest laseroterapia. Umożliwia ona oszczędzenie głębiej położonych warstw tkanek. Bezwzględnym przeciwwskazaniem do zabiegu laserowego jest zdiagnozowanie raka lub stanu przedrakowego. Mimo stosunkowo szerokiego zastosowania metoda ta, ze względu na kosztowność, z powodzeniem może być zastąpiona przez krioterapię, która przynosi podobne rezultaty.

Jednym z najistotniejszych zastosowań zabiegów operacyjnych szyjki macicy jest diagnostyka nowotworów. Następujące operacje szyjki macicy służą pozyskaniu materiału do badań histopatologicznych.

Podstawową metodą jest konizacja, czyli usunięcie części kanału szyjki macicy. Umożliwia ona pobranie dostatecznie obszernego wycinka tkanki do badań histopatologicznych. Wskazaniem do zabiegu jest przede wszystkim podejrzenie wczesnego raka szyjki. Konizacja może jednak powodować niewydolność szyjki podczas ciąży, wobec czego zaleca się uprzednio zeskrobanie badanej powierzchni np. skalpelem lub nożem elektrycznym.

Konizacja może wywołać powikłania w postaci krwawień czy stanów zapalnych. W skrajnym wypadku, jeżeli dojdzie do wytworzenia krwiaka, konieczna może być interwencja chirurgiczna.

Zabiegiem służącym leczeniu zmian w części pochwowej jest także amputacja szyjki macicy. Obecnie metoda stosowana jest sporadycznie i stanowi jedynie alternatywę wobec kategorycznej negacji przez pacjentkę usunięcia macicy. Wskazaniem są wówczas przypadki wypadania pochwy czy wydłużenie szyjki. Dawniej zabieg ten stosowany był także w leczeniu łagodniejszych zmian, którym dzisiaj z powodzeniem sprostają np. metody koagulacyjne. Usunięcie polipa

Polipy widoczne o szypule cienkiej i długiej budowy usuwa się metodą ukręcania. W przypadku takiej zmiany zabieg nie skutkuje z reguły krwawieniem, a sporadycznie pojawiające się opanowywane jest metodą elektrokoagulacyjnego opalania rany.

Niewydolność szyjki macicy jest wskazaniem do interwencji u kobiet w okresie ciąży. Zjawisko to jest niebezpieczne dla płodu ze względu na poważne ryzyko przedwczesnego porodu. W tym celu stosuje się krążek zwany pessarium, który zamyka ujście szyjki. Drugim najpowszechniej stosowanym sposobem jest wykonanie szwu metodą McDonalda.

Przyczyną powstania przetoki szyjkowo-pochwowej są przede wszystkim obrażenia powodowane porodem lub stanowiące następstwo innych zabiegów operacyjnych.

Wyróżnia się trzy zasadnicze metody usuwania przetoki. Pierwszą jest wycięcie przetoki, a następnie zaszycie powstałego ubytku w tkance. Drugą jest histerotomia. Ostatnia metoda polega na amputacji części pochwowej, której nie poddaje się kobiet w wieku rozrodczym. Amputacja obejmuje odcinek rozpoczynający się tuż powyżej powstałej przetoki.