Pacjenci kierowani do ZOL bez zgody? RPO apeluje o jasne przepisy
Do Biura Rzecznika Praw Obywatelskich trafiają sygnały o problemach związanych z kierowaniem pacjentów do zakładów opiekuńczo-leczniczych. Chodzi zwłaszcza o osoby opuszczające szpitale psychiatryczne, które nie wymagają już leczenia na oddziale, ale nadal potrzebują opieki medycznej i wsparcia w codziennym funkcjonowaniu.
W tym artykule:
Do RPO trafiają sygnały od medyków i sądów
Do RPO docierają sygnały od przedstawicieli zawodów medycznych oraz instytucji publicznych, w tym sądów. Wynika z nich, że w praktyce pojawiają się przypadki kierowania takich pacjentów do ZOL także bez ich zgody. Problem polega na tym, że obowiązujące przepisy nie regulują tej sytuacji w sposób jasny i kompletny.
W poszukiwaniu podstaw prawnych sięga się m.in. po przepisy ustawy o ochronie zdrowia psychicznego oraz regulacje z ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty, które dotyczą leczenia bez zgody pacjenta albo działań podejmowanych w sytuacji zagrożenia życia lub zdrowia.
Obecne przepisy nie dają jednoznacznej podstawy
RPO podkreśla jednak, że żaden z tych przepisów nie tworzy procedury pozwalającej na kierowanie pacjentów po leczeniu psychiatrycznym do zakładu opiekuńczo-leczniczego. ZOL nie jest szpitalem, a obowiązujące rozporządzenie dotyczące kierowania do takich placówek nie może być traktowane jako podstawa do umieszczenia pacjenta bez jego zgody.
Wątpliwości dotyczą wolności osobistej pacjentów
Zdaniem Rzecznika taka praktyka może budzić poważne wątpliwości konstytucyjne. "Wszelkie rozwiązania prowadzące do ograniczenia wolności osobistej ze względów medycznych lub zdrowotnych muszą bowiem znajdować wyraźną i jednoznaczną podstawę w ustawie. Niedopuszczalna jest tak daleko idąca ingerencja w prawa jednostki wyłącznie na podstawie wykładni rozszerzającej przepisów wykonawczych lub regulacji odnoszących się do odmiennych stanów faktycznych" - wskazuje RPO.
Potrzebne zmiany w prawie
Dodaje, że Ministerstwo Zdrowia pracuje nad zmianami w ustawie o ochronie zdrowia psychicznego, dotyczącymi m.in. przyjmowania pacjentów do szpitali psychiatrycznych bez zgody. W ocenie Rzecznika warto rozważyć, czy nowelizacja nie powinna objąć również zasad kierowania do ZOL.
Zastępca RPO Adam Krzywoń zwrócił się do minister zdrowia Jolanty Sobierańskiej-Grendy o rozważenie zmian legislacyjnych. Chodzi o stworzenie jasnej procedury kierowania pacjentów do ZOL.
Źródło: Biuletyn Informacji Publicznej RPO
Treści w naszych serwisach służą celom informacyjno-edukacyjnym i nie zastępują konsultacji lekarskiej. Przed podjęciem decyzji zdrowotnych skonsultuj się ze specjalistą.
