Pasma śluzu w moczu – kiedy powinien niepokoić?

Pasma śluzu w moczu, które wykrywa się badaniu ogólnym moczu, wskazują na różne nieprawidłowości, jednak nie zawsze oznaczają chorobę. Sytuacja może mieć różne przyczyny.

Zwykle w moczu, w wyniku aktywności błony śluzowej, obecna jest niewielka ilość śluzu. Ta galaretowatą substancja jest produkowana przez komórki błon śluzowych w celu ochrony nabłonka dróg moczowych przed infekcjami oraz szkodliwym działaniem substancji zawartych w moczu. Nie jest ona jednak zwykle wykrywana w podstawowych badaniach laboratoryjnych.

Śluz w moczu, gdy jest obecny w dużej ilości, czasem można dostrzec gołym okiem. Zdarza się, że przez jego obecność ten staje się mętny. Częściej jednak widać go pod mikroskopem w postaci pasm.

Liczne pasma śluzu w moczu mogą wskazywać na zakażenia układu moczowego lub narządów płciowych. Z kolei pojedyncze pasma śluzu zwykle nie są objawem choroby czy nieprawidłowości, a skutkiem niewłaściwie zebranej próbki moczu do badania.

Do nadmiernej, wykrywanej w badaniach, ilości śluzu w moczu może dojść w różnych powodów. Generalnie ma to związek z drażnieniem błon śluzowych, wskutek czego ilość produkowanego śluzu zwiększa się.

Przyczyną pojawienia się pasm śluzu w moczu może być:

• infekcja układu moczowego,
• zakażenie narządów płciowych, zakażenia wywołane przez bakterie rzeżączki lub chlamydie,
• kamica moczowa,
• rak pęcherza moczowego,
• przetoka między jelitem grubym i pęcherzem moczowym.

Może się również zdarzyć, że badanie wykazuje obecność śluzu w moczu pomimo jego faktycznego braku. Wynik fałszywie dodatni może być skutkiem niewłaściwego pobrania próbki moczu. To dlatego tak ważne jest, by przestrzegać kilku zasad.

Aby próbka moczu mogła dać wiarygodny wynik badania, bardzo ważne jest, by pobrać pierwszy mocz poranny (zaraz po obudzeniu się), z tak zwanego środkowego strumienia. Oznacza to, że początkową porcję moczu należy oddać do toalety, następnie zebrać około 30 ml do pojemnika, po czym kontynuować oddawanie moczu do muszli klozetowej.

Bardzo ważna jest higiena. Przed pobraniem próbki należy dokładnie umyć okolicę ujścia cewki moczowej. Mężczyźni powinni pamiętać o odciągnięciu napletka, a kobiety o rozchyleniu warg sromowych. Warto dopilnować, by nie pobierać próbki moczu podczas miesiączki, a także w krótkim czasie przed nią.

Kluczowe jest, by próbkę moczu dostarczyć do laboratorium jak najszybciej. Najlepiej, by udało się to zrobić w ciąg 2 godzin od pobrania. Jeśli nie jest to możliwe, próbkę można przechować przez kilka godzin w lodówce.

Mocz trzeba dostarczyć nie w słoiku, a w zakupionym w aptece pojemniku przeznaczonym do wykonania badania ogólnego moczu. W przypadku dzieci, które nie umieją jeszcze załatwiać się na nocniku, mocz można pobrać do specjalnych woreczków.

Jednorazowe wykrycie śluzu w moczu, podczas gdy nie pojawiają się żadne objawy wskazujące na chorobę, traktuje się jak stan fizjologiczny. Jeśli inne parametry badania ogólnego moczu są prawidłowe, a śluz jest opisywany jako mierny, a nawet obfity, wynik badania moczu jest w normie. Nie jest tym samym powodem do niepokoju, choć badanie warto powtórzyć.

W badaniu ogólnym moczu można ocenić wiele cech fizykochemicznych pobranej próbki moczu: barwę, ciężar właściwy, pH, przejrzystość, obecność barwników żółciowych, białka, ciał ketonowych, glukozy, jak również obecność białych i czerwonych krwinek (leukocyty i erytrocyty), bakterii, kryształów, nabłonków, wałeczków. Niepokojące jest, gdy w badaniu, obok pasm śluzu z moczu w dużej ilości pojawiają się inne nieprawidłowości (np. obecności bakterii lub erytrocytów w moczu).

Uwagi wymagają również towarzyszące śluzowi w moczu dolegliwości, takie jak:

• pieczenie czy ból podczas oddawania moczu,
• oddawanie moczu częściej, małymi porcjami,
• pieczenie i świąd okolicy intymnej,
• ból brzucha i pleców w okolicy nerek,
• gorączka.

Wówczas niezbędna jest konsultacja z lekarzem, który pogłębi diagnostykę oraz wdroży odpowiednie leczenie.