Perswazja językowa

Perswazja językowa (łac. persuadere – namawiać, przekonywać) to wszelkie zabiegi, które służą nakłonieniu kogoś do jakiegoś działania lub zmiany postawy czy przekonań. Zjawisko perswazji w języku jest bardzo bliskie manipulacji językowej, od której różni się jedynie nacechowaniem emocjonalnym terminu. Perswazja nie musi być nieuczciwa, natomiast manipulacja ma zawsze znaczenie pejoratywne. Dziś umiejętność wykorzystania języka w funkcji impresywnej gwarantuje życiowy sukces, pozwala przyciągnąć klientów, awansować czy wygrać wybory.

Zobacz film: "Kiedy należy zgłosić się do psychiatry?"

Co to jest perswazja?

Tylko części kontaktów z innymi ludźmi towarzyszy wyłącznie chęć obiektywnego przedstawienia rzeczywistości za pośrednictwem języka. Częściej jednak, jeśli nawet o czymś informujesz, czynisz to, aby nakłonić odbiorcę do przyjęcia określonej postawy, do zaakceptowania przezeń pewnych, często wygodnych dla ciebie przekonań, pożądanych ocen i wartości. Sztuka wywierania wpływu na ludzi za pomocą języka, mimiki, gestykulacji, intonacji czy samego sposobu bycia to właśnie perswazja.

Oddziaływanie na innych za pomocą środków językowych jest naturalnym elementem komunikowania się ludzi w różnych sytuacjach. Polszczyzna znajduje wiele określeń nazywających działania, w których wypowiedzi nakierowane są na odbiorcę: na jego zachowania, emocje, intelekt. Tak więc: prosisz, przekonujesz, radzisz, nakłaniasz, rozkazujesz, polecasz, zalecasz, każesz, namawiasz, perswadujesz, sugerujesz itd. W codziennych kontaktach szczególnie skuteczna jest ukryta perswazja, a więc taka, która nie ma ostentacyjnego, ideologicznego charakteru. Jest to sposób wywierania wpływu nierzucający się w oczy, niedogmatyczny, nienachalny, lecz inteligentnie oddziałujący na psychikę i potrzeby rozmówcy.

Język perswazji

Istnieją elementy językowe – słowa i formy gramatyczne – wyspecjalizowane w pełnieniu funkcji języka zwanej impresywną. Realizują ją np. czasowniki: „musieć”, „powinien”, „trzeba”, a także tryb rozkazujący, pytania użyte w funkcji trybu rozkazującego („Czy zechciałbyś wysłać list?”, „Czy możesz mi podać sól?”) i pytania retoryczne. Do perswazyjnych elementów językowych zalicza się te, które mają na celu stymulację stanów przekonaniowych w sposób pośredni i bezpośredni. Czym innym są elementy dyrektywne, czyli pośrednie i bezpośrednie wezwania do konkretnych zachowań.

Wachlarz środków służących perswazji jest bardzo bogaty i obejmuje elementy wszystkich poziomów językowych:

  • intonacja, akcent,
  • formy fleksyjne („Te niedouczone uczniaki nie będą nam wchodzić na głowę!”),
  • formy słowotwórcze („My nie ufamy takim ekspercikom!”),
  • formy leksykalne („To są jakieś wierutne bzdury, banialuki i farmazony!”),
  • formy składniowe, np. powtórzenia i inwersje.

Wśród mechanizmów perswazji wyróżnia się takie, które mają na celu:

  • zwalniać odbiorcę od dokonania wyboru poprzez wskazanie jedynej możliwej drogi: „Pomożemy”; „Wyjście z tej sytuacji jest tylko jedno...”; „Każdy, kto naprawdę chce..., musi...”;
  • kreować wspólną dla odbiorcy i nadawcy rzeczywistość (użycie form gramatycznych zbioru „my”): „My, Polacy, naród okrutnie doświadczony przez historię...”; „My się nie poddamy!”;
  • wartościować, przypisując łatwo rozpoznawalne pozytywne cechy grupie „my”, a negatywne cechy – grupie „oni”;
  • potęgować emocje i ograniczać racjonalną refleksję poprzez odwoływanie się do akceptowanych wartości.

Skuteczna perswazja

Starania wychowawcze rodziców i nauczycieli, praktyka kaznodziejska księży, działalność propagandowa polityków i reklamowa producentów – choć różne pod względem celów szczegółowych – nastawione są na to, by poprzez stosowane wypowiedzi oddziaływać na świadomość i postawy odbiorcy. Odrębną kwestią pozostaje ocena moralna działań mających na celu kierowanie zachowaniami innych ludzi. Warto pamiętać, by w wywieraniu wpływu na odbiorców nie stosować środków nieuczciwych. Należy respektować ich prawo do wyboru własnych przekonań i postaw.

Perswazję wykorzystuje NLP. Z języka perswazji korzystał także Milton Erickson – ojciec współczesnej hipnozy. Od niego twórcy programowania neurolingwistycznego przenieśli matryce językowe do innych dziedzin życia. Wzorce te oddziałują głównie na nieświadomy umysł człowieka, który w dużej mierze steruje ludzkim zachowaniem. Perswazja językowa omija „bariery kontrolne” świadomego umysłu i wpływa na podświadomość. Wiedzę na temat języka perswazji i znajomość metod podejmowania decyzji przez ludzi należy wykorzystywać zgodnie z własnym sumieniem i zasadami społecznymi.

Komentarze
zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500

Wywieranie wpływu
najnowsze pytania

DYSKUSJE NA FORUM

Pomocni lekarze

Artykuły Wywieranie wpływu
Wywieranie wpływu

Perswazja a manipulacja

Czym różni się manipulacja od perswazji? Oba terminy na pewno mieszczą się na gruncie psychologii społecznej i wpływu społecznego (...) . Co to jest manipulacja? Manipulacja zawsze kojarzy się w sposób negatywny. Techniki manipulacyjne...

Wywieranie wpływu

Techniki manipulacji

jest nieświadoma środków, przy użyciu których wywiera się wpływ. Chodzi o to, by wywieranie wpływu miało charakter zawoalowany, zakamuflowany (...) się na tę sukienkę, polecam do niej...

Wywieranie wpływu

Reguła konsekwencji

Reguły Cialdiniego to podstawa dla większości strategii wywierania wpływu. Profesor Robert Cialdini zdefiniował sześć sztandarowych zasad (...) tendencję do kontynuowania raz obranego punktu widzenia. Metody wywierania...

Wywieranie wpływu

"Anatomia kłamstwa" od Wydawnictwa SQN - recenzja

Podobno każdy z nas kłamie kilka razy dziennie. Oszukujemy obce osoby i swoich najbliższych, używamy "białych kłamstewek", aby nie urazić drugiej osoby, ale też poważniejszych kłamstw, by ukryć swoje błędy czy przewinienia. Z drugiej strony - sami bardzo...

Wywieranie wpływu

Reguła niedostępności

, by zachęcić klientów do kupna towaru: „Bo to unikat" albo „Ostatnia para". Niedobór a wywieranie wpływu na ludzi Reguła niedostępności zwraca uwagę (...) niedostępności to jedna z sześciu reguł wpływu...

Wywieranie wpływu

Techniki wywierania wpływu

Techniki wywierania wpływu kojarzą się często z manipulacją. Metody wpływu społecznego to jednak temat znacznie szerszy, dotyczący takich zagadnień, jak: wychowanie, perswazja, uległość, posłuszeństwo...

Wywieranie wpływu

Reguła wzajemności

Zasada wzajemności sprowadza się do prostej frazy „coś za coś" albo „przysługa za przysługę". Jeżeli ktoś nam pomógł, niezręcznie jest pozostawać z „niespłaconym długiem wdzięczności". Norma wzajemności nakazuje zrewanżować się za pomoc. Ponadto, zasada...

Wywieranie wpływu

Reguła autorytetu

Reguła autorytetu to jedna z zasad wpływu społecznego, które wyróżnił Robert Cialdini, profesor psychologii Uniwersytetu Stanowego w Arizonie. Polega ona na większej skłonności do posłuszeństwa osobom, które uważa się za autorytety. Czasem...

Wywieranie wpływu

Psychomanipulacja

polega manipulowanie umysłem? Psychomanipulacja a wywieranie wpływu na innych Niejednokrotnie psychomanipulację określa się eufemistycznie (...) ; psychomanipulacja głęboka - ma szeroki zakres oddziaływania; chodzi...