Pierwszy sygnał parkinsona. Pojawia się nawet 30 lat wcześniej

Wielu pacjentów, którzy później chorują na parkinsona, doświadcza angażujących i często agresywnych snów. Zamiast typowego dla fazy REM snu, któremu towarzyszy rozluźnienie mięśni, osoby te poruszają się gwałtownie - wykonują ruchy, jakby walczyły lub uciekały. To zaburzenie zachowania podczas snu REM (RBD-REM Sleep Behavior Disorder) stanowi jedno z najbardziej znaczących wczesnych ostrzeżeń o rozwijającej się chorobie neurodegeneracyjnej.

Jak podkreśla dr Michael Sommerauer z Uniwersyteckiego Szpitala w Bonn, aż 80-95 proc. osób z tym zaburzeniem rozwija w ciągu 10-15 lat chorobę Parkinsona lub otępienie z ciałami Lewy’ego. To pokazuje, jak duże znaczenie ma sen jako źródło informacji o naszym zdrowiu neurologicznym.

Diagnostyka przyszłości

Zespół dr Sommerauera pracuje nad przełomową metodą wczesnego wykrywania choroby Parkinsona. Celem jest stworzenie prostego narzędzia diagnostycznego, które w ciągu kilku minut, przy użyciu tabletu, pozwoli wykryć subtelne zaburzenia motoryczne bez konieczności kosztownych i czasochłonnych badań. Dzięki temu badanie mogłoby być przeprowadzane już w gabinecie lekarza rodzinnego, znacząco przyspieszając rozpoznanie choroby.

Badacze z Bonn opracowują również bezlekowe strategie wspierania osób z zaburzeniami fazy REM. Trwają testy aplikacji mobilnych z ćwiczeniami kognitywnymi, które można wykonywać na smartfonie lub tablecie. Planowana jest także aplikacja motywująca do większej aktywności fizycznej. Według Sommerauera, takie cyfrowe narzędzia mogą uzupełniać lub nawet częściowo zastępować farmakoterapię - szczególnie na wczesnym etapie choroby, kiedy brak jeszcze skutecznych leków.

Nie bez znaczenia pozostaje także styl życia. Regularna aktywność fizyczna, zdrowa dieta, dobre relacje społeczne i kontrola chorób współistniejących (jak cukrzyca czy nadciśnienie) znacząco zmniejszają ryzyko zarówno demencji, jak i choroby Parkinsona. Ruch odgrywa tu kluczową rolę - w końcu to właśnie sprawność ruchowa jest tym, co choroba Parkinsona odbiera najwcześniej. Dlatego warto działać zawczasu, najlepiej jeszcze zanim pojawią się pierwsze objawy.

Aleksandra Zaborowska, dziennikarka Wirtualnej Polski

Źródła

1. Welt.de