Pikflometr - co to jest, badanie pikflometrem

Pikflometr to urządzenie, które mierzy tzw. szczytowy przepływ powietrza, tj. szybkość przepływu powietrza przez płuca przy wydechu. Wynik zapisywany jest przez urządzenie, gdy pojawia się największa prędkość powietrza podczas wydechu.

Pomiar PEF za pomocą pikflometru należy wykonywać w pozycji stojącej. Miernik powinien być trzymany poziomo. Przed badaniem należy ustawić w pikflometrze wskaźnik na skali na wartość 0. Następnie wziąć głęboki wdech, chwilę wstrzymać oddech, po czym włożyć ustnik pikflometru do ust. Następnie należy jak najszybciej i z jak największą siłą wydmuchać powietrze z płuc, przy czym nie wolno wydmuchiwać go przez nos. Po chwili odczytać wynik ze skali.

Zaleca się wykonanie pomiaru trzykrotnie, a za końcowy wynik uznaje się najlepszy z wykonanych pomiarów. Jak każde urządzenie, także pikflometr ulega po jakimś czasie zużyciu. Wiarygodne pomiary uzyskuje się na pikflometrze w okresie używania ok. 3 lat. Po tym czasie zaleca się wymianę urządzenia na nowy.

W badaniu płuc za pomocą pikflometru mierzy się wskaźnik PEF. Prawidłowa wartość PEF u osoby zdrowej wynosi ok. 400-600 l/minutę. Jest to tzw. wartość należna. Obniżona wartość szczytowego wypływu powietrza wskazuje na astmę. Najczęściej u osób cierpiących na tę chorobę wynik znajduje się w granicach 200-400 l/minutę. W ciężkich postaciach i atakach astmy wynik ten wynosi nawet 100 l/minutę lub poniżej tej wartości. Wartości czynnika PEF nieco różnią się w zależności od płci, wieku, a nawet wzrostu.

Należy pamiętać, aby podczas pomiaru nie odkrztuszać wydzieliny, ponieważ powoduje to fałszywie wysokie wyniki. Nie należy także wykonywać wydechu przy wpuklonych policzkach. Z kolei zbyt niskie wartości PEF mogą być wywołane odruchowym skurczem oskrzeli w wyniku kilku pomiarów w małych odstępach czasu. Obniżona wartość PEF może być spowodowana przez nieprawidłową budowę klatki piersiowej, zwężenie tchawicy, zrosty opłucnej, niewydolność krążenia i inne. Dlatego też badanie pikflometryczne stosuje się do kontroli astmy, a nie do potwierdzenia rozpoznania astmy.

Badanie pikflometrem należy wykonywać o stałej porze, bowiem wartości PEF są różne w różnych porach dnia. Najniższe rankiem, najwyższe w godzinach popołudniowych. W ustabilizowanej astmie wystarcza jeden pomiar pikflometryczny, np. rano. Badanie należy także wykonywać zawsze przed lub po zażyciu leków przeciwastmatycznych. O wszystkich tych czynnikach należy poinformować lekarza.

Badanie pikflometrem pomocne jest przy ocenie stanu ciężkości astmy. Jeżeli występują wyraźne odchylenia od dotychczasowych wyników, następuje pogorszenie się stanu chorobowego. W przypadku odnotowania znacznego spadku PEF w przeciągu kilku dni, należy zgłosić się do pulmonologa. Wykona on dokładniejsze badania, których celem będzie potwierdzenie pogorszenia się choroby lub zaprzeczenie. W drugim przypadku obniżony PEF może być bowiem wynikiem złego przeprowadzania pomiaru za pomocą PEF.