Skąd biorą się włosy w potworniaku?
Widok może zaskakiwać, ale dla lekarzy i patologów obecność włosów w takim guzie nie jest czymś niezwykłym. Dojrzały potworniak torbielowaty jajnika może zawierać dobrze wykształcone tkanki, w tym właśnie skórę wraz z mieszkami włosowymi. Lekarz swój opatrzył materiał żartobliwym komentarzem: "Ile włosów było w 20 cm potworniaku? Całkiem sporo na bujną fryzurę".
WIDEOCzy teleporady ginekologiczne mają sens? Dr n. med. Adam Tiszler komentuje
Potworniaki należą do nowotworów wywodzących się z komórek germinalnych. Ich niezwykła budowa wynika z tego, że mogą zawierać tkanki pochodzące z różnych listków zarodkowych. W dojrzałych potworniakach jajnika spotyka się więc tkanki, które normalnie znajdują się w zupełnie innych częściach organizmu. Mogą to być skóra, włosy, tkanka tłuszczowa, mięśnie, chrząstka, kość, a nawet zęby.
Nie oznacza to przy tym, że wewnątrz jajnika rozwija się miniaturowy człowiek. Poszczególne tkanki powstają w chaotyczny sposób i nie tworzą prawidłowo rozwiniętego organizmu. Włosy pokazane przez prof. Ludwina to tylko jeden z charakterystycznych elementów potworniaków.
Zęby też nie należą do rzadkości
W przeglądzie badań dotyczącym dojrzałych potworniaków torbielowatych wskazano, że tkankę tłuszczową stwierdza się w około 67-75 proc. przypadków, a zęby w około 31 proc. Charakterystycznym elementem zmiany jest tzw. guzek Rokitansky'ego. To uwypuklenie znajdujące się w ścianie torbieli, w którym mogą występować włosy, kości i zęby.
Dojrzałe potworniaki torbielowate należą do częstych guzów jajnika, szczególnie u młodszych kobiet. Część z nich wykrywana jest przypadkowo podczas badania USG wykonywanego z zupełnie innego powodu. Około 20 proc. dojrzałych potworniaków może w momencie rozpoznania nie powodować żadnych objawów. Gdy guz staje się większy, mogą pojawić się ból brzucha, uczucie rozpierania lub ucisku w miednicy.
Jednym z możliwych powikłań jest skręt jajnika. Dochodzi wtedy do obrócenia jajnika wokół struktur, które go podtrzymują, co może ograniczyć lub odciąć jego ukrwienie. Typowym sygnałem alarmowym jest nagły, silny ból brzucha, któremu mogą towarzyszyć nudności i wymioty. Potworniaki mogą również pękać, choć takie przypadki są znacznie rzadsze.
Potworniak może długo nie dawać żadnych objawów
Ze względu na nietypową zawartość potworniaki mają charakterystyczny obraz w badaniach diagnostycznych. Podstawową metodą oceny zmian jajnika jest USG. Obecność tłuszczu, włosów czy zwapnień może dawać lekarzowi wskazówki dotyczące charakteru guza. Ostateczne rozpoznanie usuniętej zmiany potwierdza badanie histopatologiczne.
Sposób postępowania zależy od wielkości zmiany, jej wyglądu, występujących dolegliwości, wieku pacjentki, ryzyka złośliwości oraz planów dotyczących płodności. Jeśli konieczna jest operacja, u kobiet w wieku rozrodczym w odpowiednich przypadkach możliwe jest usunięcie samej zmiany z zachowaniem zdrowej części jajnika.
Nagranie prof. Ludwina pokazuje więc w wyjątkowo obrazowy sposób, skąd wzięła się niezwykła reputacja potworniaków. Włosy znajdujące się w takim guzie nie są medyczną ciekawostką bez wyjaśnienia - wynikają z samej biologii tych zmian i zdolności tworzących je komórek do różnicowania się w rozmaite rodzaje dojrzałych tkanek.
Źródło: Instagram, NIH
Treści w naszych serwisach służą celom informacyjno-edukacyjnym i nie zastępują konsultacji lekarskiej. Przed podjęciem decyzji zdrowotnych skonsultuj się ze specjalistą.
Dziennikarka i redaktorka specjalizująca się w tematyce zdrowotnej, naukowej i społecznej. Od lat związana z mediami internetowymi, gdzie tworzy treści dotyczące ochrony zdrowia, medycyny, profilaktyki oraz problemów społecznych.
