Popularny zamiennik cukru może zwiększać ryzyko udaru. Zaskakujące wyniki badań

Erytrytol zyskał popularność jako składnik produktów fit takich jak batony proteinowe, napoje dietetyczne, jogurty czy wypieki dla diabetyków. Jego główne zalety to niski indeks glikemiczny i bardzo mała kaloryczność przy słodyczy zbliżonej do 60-80 proc. sacharozy. Co ciekawe, erytrol powstaje także naturalnie w organizmie człowieka - w wyniku przemian glukozy i fruktozy w tzw. szlaku pentozofosforanowym.

Jednak w ostatnich latach pojawiły się wątpliwości co do jego bezpieczeństwa. Analizy epidemiologiczne wykazały, że wyższe poziomy erytrolu w osoczu krwi są powiązane z częstszym występowaniem zawałów serca i udarów, nawet u osób bez klasycznych czynników ryzyka. Dotychczas brakowało jednak wyjaśnienia, w jaki sposób słodzik mógłby prowadzić do takich konsekwencji.

W artykule opublikowanym w "Journal of Applied Physiology" naukowcy opisali eksperyment in vitro, w którym wystawiali ludzkie komórki śródbłonka naczyń mózgowych na działanie dawki erytrolu odpowiadającej spożyciu jednej porcji napoju słodzonego tą substancją.

Rezultaty nie napawają optymizmem. Zaobserwowano:

• Wzrost stresu oksydacyjnego - poziom reaktywnych form tlenu zwiększył się o 75 proc. w porównaniu z komórkami nieeksponowanymi na erytrol.
• Aktywację mechanizmów obronnych - wzrosła produkcja enzymów antyoksydacyjnych, takich jak dysmutaza ponadtlenkowa (o 45 proc.) i katalaza (o 25 proc.).
• Spadek produkcji tlenku azotu (NO) - kluczowego związku rozszerzającego naczynia krwionośne. Mimo że całkowita ilość enzymu eNOS się nie zmieniła, jego aktywna forma zmniejszyła się aż o 33 proc.
• Zaburzenie zdolności do rozpuszczania zakrzepów - komórki gorzej reagowały na trombinę, co sugeruje osłabioną aktywność fibrynolityczną.

Zdaniem autorów wyniki sugerują, że nawet krótkotrwała ekspozycja na erytrol może niekorzystnie wpływać na mechanizmy ochronne naczyń mózgowych. Choć badania przeprowadzono na komórkach w warunkach laboratoryjnych, obserwacje te są spójne z wcześniejszymi doniesieniami epidemiologicznymi.

Eksperci podkreślają, że potrzeba dalszych badań - zarówno na modelach zwierzęcych, jak i w długoterminowych obserwacjach klinicznych - aby jednoznacznie stwierdzić, czy regularne spożywanie erytrolu może zwiększać ryzyko chorób naczyniowych mózgu.

Marta Słupska, dziennikarka Wirtualnej Polski

Źródło: medicalxpress.com.