Powikłania torbieli jajnika – pęknięcie, skręcenie, problemy związane z ciążą

Pęknięcie torbieli jajnika jest bardzo poważnym stanem klinicznym, zaliczanym do stanów tzw. „ostrego brzucha”. Najczęściej jest efektem urazu mechanicznego, ale w przypadku cienkościennych torbieli może dojść do niego nawet podczas badania ginekologicznego czy stosunku seksualnego.

Wśród objawów pęknięcia torbieli jajnika można wymienić: nagły, silny, jednostronny ból podbrzusza, stany podgorączkowe, tkliwość uciskową w rzucie jajnika. Płyn, który wypłynął z pękniętej torbieli może drażnić zakończenia nerwowe zlokalizowane na otrzewnej, powodując wystąpienie nudności i wymiotów. W skrajnych przypadkach dochodzi do zapalenia otrzewnej, czego podstawowym objawem w badaniu jest twardy, deskowaty brzuch.

Postępowaniem z wyboru przy pęknięciu torbieli jajnika jest zabieg chirurgiczny, najczęściej laparoskopowy. Polega on na usunięciu pękniętej torbieli i przepłukaniu jamy otrzewnej, aby zapobiec zapaleniu otrzewnej.

Skręcenie torbieli jest również ostrym stanem. Może do niego dochodzić izolowanie lub w połączeniu z pęknięciem cysty. Prowadzi ono wówczas do utrudnienia dopływu krwi do jajnika i w przypadku niepodjęcia natychmiastowej interwencji, nawet jego martwicy.

Objawy skręcenia torbieli jajnika są praktycznie takie same, jak przy pęknięciu torbieli jajnika. Dominuje jednostronny, kłujący ból w rzucie jajnika, który narasta w miarę upływu czasu. Może być on zlokalizowany wyłącznie w miednicy, a w innych przypadkach promieniuje aż do pleców i wtedy należy różnicować go z ostrym zapaleniem trzustki. Często także obserwuje się objawy ogólne, takie jak złe samopoczucie czy omdlenia. Niezbędne jest natychmiastowe leczenie operacyjne. Jakiekolwiek opóźnienia, mogą spowodować martwicę gonady, prowadzącą do niepłodności.

Małe torbiele czynnościowe z reguły nie powodują problemów z zajściem i utrzymaniem ciąży. W przypadku dużych zmian, mogą one uciskać macicę i uniemożliwiać rozwój płodu w jej jamie, prowadząc do poronienia. Cysta jajnika nieuchronnie, rozrastając się, niszczy miąższ jajnika. Jest to zwłaszcza zauważalne w przypadku chorób przebiegających z mnogimi torbielami jajnika, jak zespół policystycznych jajników. W zaawansowanych przypadkach, jedyną metodą leczenia jest usunięcie jednej lub obu gonad, co znacznie ogranicza płodność.

Zobacz odpowiedzi na pytania osób, które miały do czynienia z tym problemem:

• Czy takie pęknięcie nie jest niebezpieczne? - odpowiada lek. Tomasz Budlewski
• Czy sam rozmiar torbieli klasyfikuje go do usunięcia? - odpowiada lek. Tomasz Stawski
• Co znaczy ból brzucha w dolnej części i w okolicach pachwin? - odpowiada lek. Tomasz Budlewski

Wszystkie odpowiedzi lekarzy

Ponadto należy zaznaczyć, że powstawanie torbieli zarówno czynnościowych, jak i przy zespole policystycznych jajników, ma związek z zaburzeniami hormonalnymi. Te z kolei z pewnością mogą wpływać na wystąpienie trudności z zajściem i utrzymaniem ciąży.

Źródła

1. Położnictwo i ginekologia, red. naukowa G.H. Bręborowicz, PZWL, 2016