Pozycje porodowe - rodzaje pozycji porodowych

Istnieje kilka pozycji, które mogą ułatwić przebieg porodu. Najważniejszą rzeczą jest znalezienie przez kobietę najdogodniejszej. Do XVIII wieku kobiety rodziły w pozycji kucznej lub stojącej. Dobór pozycji porodowych jest niezmiernie ważny dla każdej ciężarnej. Pozycje podczas porodu ułatwiają oddychanie, wpływają na lepsze dotlenienie dziecka. Ponadto, skurcze macicy są bardziej regularne, a zmniejszony jest lęk i napięcie ciała. Wiele rodzących kobiet przyjmuje pozycję werdykalną. Większość sal porodowych wyposażonych jest dodatkowo w piłki, worki saco i drabinki, które mogą być wykorzystywane przy doborze najlepszej pozycji.

Poniżej przedstawione są niektóre pozycje wertykalne mogące przynieść ulgę podczas porodu:

• Pozycja klęcząca z piłką - kobieta siada wygodnie, opierając się na piętach, ma szeroko rozstawione nogi a ramiona i głowę opiera na piłce do ćwiczeń dla kobiet w ciąży. Kiedy pojawi się skurcz lub ucisk, podnosi mocno głowę. Ta pozycja porodowa jest przeznaczona dla osób odczuwających podczas skurczy trwały ból w plecach.
• Pozycja klęcząca na worku - kobieta ciężarna opiera się o specjalny, delikatny worek, który obejmuje dłońmi. W tej pozycji osoba, która jest z ciężarną może masować plecy a ona skupia się na odpowiednim wdechu i wydechu.
• Pozycja na stojąco - w tej metodzie kobiecie pomaga osoba towarzysząca. W tej pozycji kobieta pochyla się do przodu, opiera ręce o partnera. Jest to bardzo komfortowa pozycja porodowa.
• Pozycja z drugą osobą - partner siada wygodnie obok. Kobieta kuca płasko na stopach. Powinna mieć rozstawione szeroko nogi. Kiedy nadejdzie skurcz, kobieta opiera się plecami o nogi partnera. Partner podtrzymuje ją pod ramionami.
• Pozycja na klęcząco - kobieta opiera się rękoma o ramiona drugiej osoby w pozycji klęczącej. Taka pozycja zmniejsza ruch głowy dziecka na krocze matki; sprzyja przy porodzie dużego maleństwa.

Pozycje wertykalne są lepszym rozwiązaniem dla kobiet niż pozycje leżące, ponieważ rozwarcie szyjki macicy jest duże.Ponadto, skurcze porodowe są mniej regularne, a przede wszystkim mniej bolesne. Mięśnie krocza są luźne, nie są napięte i nie wymagają dużego "parcia".

Pozycje pionowe wpływają pozytywnie na przebieg porodu a kanał rodny skierowany jest ku dołowi. Na dziecko działa siła grawitacji, pomagając mu poruszać się w dół w stronę ujścia. W pozycji leżącej główka podczas parcia najmocniej napiera na krocze w okolicy odbytu. Gdy ciało jest w pionie, tkanki krocza wokół główki napinają się równomiernie z każdej strony.

Pozycje pionowe do porodu powodują łatwiejsze parcie. Dziecka nie trzeba wypychać pod górę, ponieważ jest szerszy otwór dolny miednicy. W przypadku pozycji pionowej poród postępuje znacznie szybciej i sprawniej. Poza tym, skurcze macicy są wtedy silniejsze i częstsze. Przed porodem niełatwo jest zdecydować się na to, jak rodzić, ponieważ wybór pozycji przy porodzie, sposób poruszania się i oddychania są całkowicie intuicyjne.

Pozycje pionowe są najwygodniejsze dla przebiegu porodu. Warto o tym pamiętać, że każda ciężarna ma inną budowę ciała. Najlepiej poznać wszystkie pozycje i na początku porodu wybrać tę, która jest najwygodniejsza.

Zalety porodu na stojąco, w porównaniu z tradycyjną (ale nienaturalną), leżącą pozycją:

• chodzenie w początkowym etapie porodu pomaga w ułożeniu się dziecka do porodu;
• szybsze rozwieranie się szyjki macicy, co oznacza krótszy I etap porodu;
• siła grawitacji pomaga, zamiast utrudniać poród;
• poród trwa krócej;
• do łożyska dopływa więcej krwi, więc dziecko jest lepiej dotlenione;
• skurcze porodowe są skuteczniejsze i regularniejsze;
• skurcze porodowe są mniej bolesne;
• kobiecie łatwiej jest oddychać i przeć.

Podczas porodu na stojąco rzadziej potrzebne są kobiecie środki farmakologiczne zmniejszające bóle porodowe. Rzadziej zdarzają się także pęknięcia krocza, a objawy porodu są mniej bolesne.

Mimo wielu zalet porodu na stojąco, taka pozycja porodowa nie jest korzystna w każdej sytuacji. U kobiet z nadciśnieniem, które może się także pojawić w zaawansowanej ciąży, niezalecane jest chodzenie podczas porodu. Kiedy ciąża jest zagrożona, pozycje podczas porodu są ograniczone, gdyż muszą umożliwiać dokładną ocenę sytuacji lekarzowi. Poród na stojąco nie jest także dostępny w dość oczywistych okolicznościach: jeśli zdecydujesz się na cesarskie cięcie.

Jest to etap rozszerzania się szyjki macicy i przygotowywania kanału rodnego do wypchnięcia dziecka. Kobieta może pozostać aktywną, jeśli odczuwa taką potrzebę.

• Pozycja porodowa na stojąco

Specjaliści twierdzą, że najlepszą pozycją jest ta, podczas której mamie i maluszkowi pomaga grawitacja. Taką zaletę ma właśnie ta pozycja do porodu. Na tym etapie porodu skurcze stają się intensywniejsze. Dzięki tej pozycji ciężarna może się poruszać, co powoduje, że poprawia się krążenie u dziecka i matki, a maluch jest coraz bliżej pojawienia się na świecie. Kobieta w takiej pozycji może wesprzeć się o szyję partnera, co przyniesie chwilową ulgę zmęczonym plecom. Kiedy nadejdzie skurcz, może kręcić biodrami.Siadanie na piłce, chodzenie, czy tańczenie pomagają dziecku odpowiednio ułożyć się w kanale rodnym. Poród na stojąco w jego początkowej fazie nie jest problemem w naszych szpitalach.

• Pozycja do porodu na siedząco

Ta pozycja do porodu da chwilę wytchnienia rodzącej kobiecie. Powinna ona pamiętać o szerzej rozstawionych nogach. Taka postawa daje możliwość łatwiejszego kontrolowania akcji porodu personelowi. Jeśli rodząca usiądzie na krześle może położyć ręce i głowę na brzegu łózka i pozwolić, by brzuszek zwisał swobodnie. Jeśli wybrała łózko, może założyć ręce na ramiona partnera.

• Na klęcząco

Postawa nadal jest pionowa, zatem grawitacja nieustannie wspomaga ciężarną. Jest ona szczególnie zalecana, jeśli przyszła mama skarży się na bóle pleców. Klęcząca kobieta może także wysunąć jedną nogę w przód lub oprzeć głowę i ręce o łóżko bądź piłkę. Ulgę przyniesie kołysanie biodrami w lewo i prawo lub w przód i tył.

• Na czworaka

Taka pozycja ciała wzmocni osłabione krocze, natomiast miednica przybierze korzystne ustawienie. Jeśli pozycja jest zbyt męcząca, kobieta może położyć się na boku, wkładając poduszkę między kolana.

W II etapie porodu, czyli podczas samego parcia, lekarze i położne preferują pozycję leżącą na fotelu ginekologicznym. Dzięki temu dokładnie widzą, jak przebiega poród i mają nad nim większą kontrolę. Jednak rodzenie "pod górę", pokonując także siłę grawitacji, jest dla wielu kobiet bardzo trudne i bolesne. Kosztuje je to więcej wysiłku niż rodzenie w bardziej naturalnej pozycji. W II etapie porodu można stosować wertykalne pozycje porodowe, takie jak pozycja w kucki, na siedząco czy na czworaka.

Jest to etap krótszy, jednak bardziej bolesny.

• Kucanie

W takie pozycji ustawienie miednicy jest optymalne, a dziecko ma ułatwioną drogę na świat. Pozycja stanie się wygodniejsza, jeśli rodząca położy ręce na partnerze. Warto wiedzieć, że jeśli skurcze porodowe pojawiają się podczas kucania, mogą one być intensywniej odczuwane.

• Na plecach

Pozycja w trakcie porodu jest na pewno wygodna dla personelu medycznego, który z łatwością może kontrolować przebieg akcji. Niestety nie należy do najkorzystniejszych dla matki i dziecka. Kobieta nie powinna być zmuszania do kładzenia się, jeśli w innych pozycjach czuje się wygodniej.

Kobiety zastanawiające się nad pozycjami podczas porodu muszą pamiętać o tym, że najlepszą wskazówką, jaką może dostać, będzie ta dostarczona przez ich własny instynkt, dlatego nie odczuwając pierwszych objawów porodu, nie jest konieczne wybieranie pozycji, w której będą rodziły; powinny jedynie pamiętać, że są one różne, każda z nich ma swoje wady i zalety, lecz każda warta jest wypróbowania oraz kontynuowania, jeśli zmniejsza bóle porodowe i dodaje sił.

Jak rodzić? Na to pytanie możesz odpowiedzieć sobie sama, gdyż zależy to od twoich preferencji. Twoje ciało na pewno podpowie ci, jaka pozycja porodowa jest dla ciebie najlepsza. Zawsze jednak upewnij się czy szpital, który wybrałaś do porodu pozwala na nietradycyjne pozycje porodowe czy np. poród w wodzie, aby nie okazało się to dopiero w trakcie porodu.

Źródła

1. Lindemann O., Ortemberg A., Ciąża i poród naturalny, Bellona, Warszawa 2008, ISBN 978-83-11-10962-9
2. Dębski R. Ginekologia kliniczna Tom 1-3, Urban & Partner, Wrocław 2009, ISBN 978-83-7609-013-9
3. Kaleta M. (red.), Podstawy położnictwa. Najważniejsze zagadnienia, Urban & Partner, Wrocław 2011, ISBN 978-83-7609-254-6
4. Bręborowicz G. Ginekologia i położnictwo, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2005, ISBN 83-200-3082-X
5. Iwanowicz-Paulus G. (red.), Prowadzenie porodu, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2011, ISBN 978-83-200-4081-4
6. Hanretty K. P. Położnictwo, Urban & Partner, Wrocław 2006, ISBN 83-89581-34-5
7. Dudenhausen J. Położnictwo praktyczne i operacje położnicze, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2010, ISBN 978-83-200-4032-6