Przełom ws. aborcji w Polsce. Tyle zabiegów wykonano w tym roku

W pierwszm półroczu tego rok NFZ odntował 573 zabiegi przerwania ciąży. Dla porównania: w całym 2025 roku odnotowano 851 zabiegów, podczas gdy w 2022 roku – tuż po wejściu w życie głośnego orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego – ich liczba spadła do zaledwie 452.

Po wyroku TK z jesieni 2020 roku, który wyeliminował przesłankę embriopatologiczną (ciężkie i nieodwracalne uszkodzenie płodu), legalne przerwanie ciąży w Polsce jest dopuszczalne jedynie w dwóch sytuacjach:

• gdy stanowi ona bezpośrednie zagrożenie dla życia lub zdrowia kobiety,
• gdy poczęcie było skutkiem przestępstwa (m.in. gwałtu lub kazirodztwa).

Wyraźna zmiana trendu nastąpiła po publikacji wytycznych ministerialnych z 2024 roku. Ówczesny resort zdrowia doprecyzował wówczas, że do przeprowadzenia procedury wystarczy jedno orzeczenie specjalisty (w tym lekarza psychiatry wskazującego na zagrożenie zdrowia psychicznego ciężarnej), a każda placówka mająca kontrakt z NFZ na ginekologię i położnictwo ma bezwzględny obowiązek udzielić takiego świadczenia na miejscu. Jednocześnie Ministerstwo Sprawiedliwości wydało wówczas instrukcje dla prokuratur, ograniczające ściganie personelu medycznego w takich przypadkach.

Sytuacja prawna uległa jednak diametralnej zmianie we wtorek, 20 października 2026 roku. Po miesiącach politycznego pata i burzliwych obradach Sejm przyjął w głosowaniach oba procedowane projekty liberalizujące przepisy aborcyjne, kierując je do prac w Senacie.

1. Częściowa dekryminalizacja aborcji i pomocy w zabiegu (nowelizacja Kodeksu karnego): Wspólny projekt posłów Koalicji Obywatelskiej i Lewicy przeszedł minimalną większością – za nowelizacją opowiedziało się 217 posłów, przeciw było 213, a 3 wstrzymało się od głosu. Ustawa uchyla kary do 3 lat więzienia za przeprowadzenie aborcji za zgodą kobiety z naruszeniem przepisów oraz znosi karalność za pomocnictwo (np. zakup czy przekazanie tabletek poronnych). Wprowadza też jednoznaczny zapis chroniący lekarzy przed odpowiedzialnością karną, gdy ratują zdrowie lub życie kobiety, bądź w przypadku stwierdzenia ciężkich wad płodu.
2. Powrót do przesłanki wad płodu (projekt Trzeciej Drogi): Z wyraźnie większym poparciem posłowie przyjęli projekt nowelizacji ustawy o planowaniu rodziny – za głosowało 233 parlamentarzystów, przeciw było 203, a 1 osoba wstrzymała się od głosu. Ustawa ta bezpośrednio odwraca skutki wyroku Trybunału Konstytucyjnego z października 2020 roku, przywracając możliwość legalnego przerwania ciąży w przypadku dużego prawdopodobieństwa wystąpienia ciężkiej i nieodwracalnej wady płodu lub nieuleczalnej choroby zagrażającej jego życiu.

Wtorkowe decyzje Sejmu to największy zwrot w polskim prawie dotyczącym przerywania ciąży od lat. Ostateczny los obu ustaw zależy teraz od stanowiska Senatu oraz decyzji Prezydenta RP.