Przerwanie ciągłości błon płodowych („przebicie pęcherza”)

Przebicie pęcherza płodowego prowadzi do pojawienia się mocnych, niefizjologicznych skurczów macicy, które są trudne zarówno dla matki, jak i dziecka. Nagłe przyspieszenie porodu nie pozwala odpowiednio zaadaptować się dziecku do warunków porodowych. W trakcie porodu samoistnego błony płodowe pękają same. Najlepiej, kiedy do pęknięcia pęcherza płodowego dochodzi między pierwszym a drugim okresem porodu. Wtedy wody płodowe amortyzują ciśnienie, które napiera na główkę dziecka w trakcie silnych skurczów macicy. Dodatkowo, płyn owodniowy stwarza pewien rodzaj poślizgu, ułatwiając przeciśnięcie się dziecku przez kanał rodny.

Przerwanie ciągłości pęcherza płodowego to decyzja, którą lekarz powinien podjąć po rozmowie z kobietą. Lekarz powinien uzasadnić konieczność wykonania zabiegu i przedstawić wszystkie związane z nim powikłania i niebezpieczeństwa. Koniecznym warunkiem do wykonania amniotomii jest rozwarcie szyjki macicy, wynoszące co najmniej 2-3 cm i odpowiednio niskie usadowienie główki dziecka w kanale rodnym.

Amniotomia wykonywana jest przy użyciu ostrego narzędzia. Zazwyczaj lekarz albo położna po wykonaniu badania wewnętrznego wprowadza narzędzie, przesuwając je wzdłuż swoich palców. Nie zawsze stosuje się wziernik, czyli narzędzie ułatwiające przyjrzenie się pęcherzowi płodowemu. Czasami osoba, która wykonuje zabieg wyczuwa miejsce dłońmi i nie trzeba wprowadzać wziernika. Do wykonania zabiegu kobieta rodząca kładzie się na łóżku. Pod jej pośladki wsuwa się basen. Samo przebicie pęcherza płodowego nie jest bolesne, ponieważ nie jest on unerwiony. Jednak w trakcie wprowadzania narzędzia do pochwy kobieta może odczuwać ból lub dyskomfort. Po chwili daje się wyczuć wypływanie ciepłego płynu owodniowego.

Po przebiciu pęcherza płodowego poród powinien nastąpić w ciągu dwunastu godzin, gdyż wraz z upływem czasu wzrasta ryzyko infekcji. Jeśli po dobie od amniotomii akcja porodowa nie postępuje, wykonuje się cesarskie cięcie. Istnieją różne procedury szpitalne, ale zazwyczaj po osiemnastej godzinie porodu zaleca się podanie rodzącej antybiotyku.

Lista powikłań:

• wypadnięcie drobnych części płodu z macicy przed porodem główki, np. rączki, nóżki, pępowiny;
• wzrost ryzyka kolejnych interwencji medycznych, zwłaszcza jeśli pęcherz płodowy przebito zbyt wcześnie;
• wzrost ryzyka ukończenia porodu drogą cesarskiego cięcia;
• bolesne i bardzo intensywne skurcze, przez co zwiększa się potrzeba korzystania ze znieczulenia;
• wzrost ciśnienia oddziałującego na główkę dziecka i ryzyko deformacji czaszki;
• ściśnięcie pępowiny pod wpływem nagłej redukcji płynu owodniowego;
• zaburzenia pracy serca płodu.

Kiedy nie powinno się wykonywać amniotomii?

• położenie płodu inne niż główką w dół;
• przodowanie części drobnych – rączka lub nóżka dziecka znajdują się najniżej w kanale rodnym;
• dysproporcja między główką dziecka a miednicą matki;
• umiejscowienie główki dziecka nad miednicą matki;
• nieprawidłowe usadowienie łożyska;
• zakażenie pochwy;
• wskazania do cięcia cesarskiego;
• stan po cięciu cesarskim klasycznym;
• zbyt duża ilość wód płodowych (wielowodzie);
• poród przedwczesny;
• aktywna opryszczka narządów płciowych.

Co może zrobić kobieta?

• aktywność w czasie porodu – zmiana pozycji przez rodzącą kobietę, spacerowanie, ruszanie się, korzystanie z wanny, z worka sako, piłki;
• dostosowanie sposobu oddychania do częstotliwości i intensywności skurczów; długi i świadomy wydech rozluźnia i pomaga walczyć z bólem porodowym;
• relaksowanie się kobiety w przerwach między skurczami;
• pomoc osoby towarzyszącej przy porodzie;
• picie i jedzenie w czasie porodu – przy niedoborach energetycznych kobieta nie ma siły, a skurcze słabną i przestają być efektywne;
• stymulowanie brodawek piersi w celu pobudzenia wyrzutu oksytocyny i akcji porodowej.