Przez 15 lat przebywał w stanie wegetatywnym. Dzięki pionierskiej metodzie odzyskał świadomość

Specjaliści zastosowali eksperymentalną metodę, która polegała na stymulacji nerwów błędnych. Ta metoda może w przyszłości pomóc innym pacjentom cierpiącym na dolegliwości po poważnych uszkodzeniach mózgu.

Pacjent, któremu pomogła nowa terapia, 15 lat temu uległ poważnemu wypadkowi samochodowemu. Miał wówczas 20 lat. W wyniku doznanych obrażeń utracił świadomość i wpadł w tzw. zespół apaliczny. Jest to stan wegetatywny, w którym pacjent nie ma funkcji poznawczych, ale zachowuje niektóre reakcje np. oddychanie, trawienie pokarmu, mruganie. Nie kontaktuje się jednak ze światem zewnętrznym.

• Jak udzielić pierwszej pomocy osobie porażonej prądem?
• Rewolucja w polskich szpitalach już o 1 X 2017. Sprawdź, gdzie się udać w nagłych sytuacjach
• Jak rozpoznać zawał serca?

Naukowcy zastosowali eksperymentalną terapię stymulująca nerw błędy VNS - Vagus Nerve Stimulation. Udało się im dzięki temu wzbudzić u pacjenta tzw. stan minimalnej świadomości, który objawia się możliwością nawiązania prostego kontaktu z otoczeniem.

Pacjent ma minimalną świadomość na temat swojego obecnego stanu. Naukowcy twierdzą, że ich metoda pozwoli na szybszy rozwój badań nad przywracaniem świadomości u pacjentów w stanie wegetatywnym, z ciężkimi obrażeniami mózgu.

Według danych statystycznych, osoby będące w takim stanie dłużej niż 12 miesięcy, mają bardzo małe szanse na powrót do sprawności. Uważa się wówczas, że taki stan jest trwały. U 35-letniego francuza, który przeszedł nową terapię, już po miesiącu zauważono znacząca poprawę, pomimo tego, że bez rozwiniętej świadomości był przez 15 lat.

Neurochirurdzy wszczepili pacjentowi stymulator nerwu błędnego w okolice klatki piersiowej. Nerw błędny jest najdłuższym z nerwów czaszkowych i jednym z najważniejszych nerwów łączących głowę z resztą ciała. Tego typu stymulatory nazywane są czasami „rozrusznikami dla mózgu”. W niektórych terapiach używane są także do leczenia napadów padaczkowych.

W badaniach zrealizowanych wcześniej, stymulacja nerwu błędnego wykazała zwiększenie metabolizmu we wzgórzu, czyli części międzymózgowia, która jest odpowiedzialna za koordynację sygnałów sensorycznych. Naukowcy postanowili sprawdzić, czy uda im się przywrócić świadomość osobie w stanie wegetatatywnym.

Kierujący zespołem badawczym - Dr Angela Sirigu oraz dr. Jacques Luauté, poszukiwali możliwie najcięższych przypadków, aby można było w łatwy sposób zobaczyć oznaki poprawy. Dodatkowym argumentem za poszukiwaniem ciężkich przypadków było to, że ewentualne poprawy stanu pacjenta, nie można byłoby tłumaczyć zwykłym przypadkiem.

Naukowcy dokonywali pomiaru zachowania pacjenta w odpowiedzi na bodźce za pomocą elektroencefalografu (EEG). W związku z tymi badaniami wykorzystali również inną metodę obrazowania – PET (ang. positron emission tomography, pozytonowa tomografia emisyjna). Pomiar tymi metodami wykonano przed użyciem stymulatorów oraz po stymulowaniu nerwu błędnego.

Po upływie miesiąca terapii, u pacjenta nastąpiła znacząca poprawa. Odnotowano wzrost aktywności mózgu oraz aktywności ruchowej. 35-latek zaczął reagować na proste polecenia oraz na wypowiadanie przez personel medyczny jego imienia. W ten sposób, pierwszy raz od 15 lat, zaczął wykazywać oznaki świadomości.

Naukowcy opisali sytuację w piśmie "Current Biology" – "Mężczyzna zaczął reagować na proste polecenia, do czego nie był zdolny przed terapią. Mógł na przykład podążać wzrokiem za obiektem przesuwanym przed jego oczami czy odwracać głowę na żądanie. Jego matka zgłaszała znacznie większą zdolność skupienia uwagi podczas czytania mu książki".

Pozytywne wyniki zastosowanej metody potwierdziły również wyniki obrazowania EEG i PET. Rzeczywiście nastąpił znaczny wzrost aktywności fal mózgowych po przeprowadzeniu stymulacji nerwu błędnego. Dotyczyło to głównie obszarów mózgu, które związane są z ruchem i odbiorem sygnałów sensorycznych.

Źródła

1. dzienniknaukowy.pl