Rak jądra najczęściej diagnozowany jest u młodych mężczyzn. Rzadki objaw może pojawić się na nodze

Rak jądra, w odróżnieniu od raka prostaty, nie jest tak częstym nowotworem diagnozowanym u mężczyzn. Zachorowalność na złośliwe guzy jądra wynosi 3 na 100 000 mężczyzn i jest największa w grupie wiekowej 15-35 lat. Niemniej w dalszym ciągu wiele osób nie potrafi rozpoznać symptomów świadczących o chorobie. Które z nich są najbardziej charakterystyczne?

- Najczęstszym objawem nowotworu jądra jest wyczuwalny w mosznie niebolesny guz, niedający żadnych innych objawów. Czasami pojawia się także uczucie ciężkości jądra i uczucie ciągnięcia za powrózek nasienny. Tak naprawdę w większości przypadków pojawiają się tylko te trzy objawy. Kiedy guz zaczyna rosnąć, zauważamy powiększenie moszny – wyjaśnia w rozmowie z WP abcZdrowie dr n. med. Krzysztof Tupikowski, kierownik Pododdziału Urologii z Dolnośląskiego Centrum Onkologii.

Dr Tupikowski podkreśla, że rak jądra rozwija się po cichu i przez bardzo długi czas nie objawia się dolegliwościami bólowymi – stwierdza się je zaledwie u co piątego chorego. Mężczyźni często bagatelizują objawy, niektórzy wstydzą się do nich przyznać.

- Rzadko pierwszymi objawami choroby mogą być np. ból w mosznie, ból brzucha, bóle kostne czy bóle w okolicy kręgosłupa. Te symptomy świadczą już o zaawansowanej chorobie, czyli takiej, w której nowotwór dał już przerzuty do innych narządów. Zdarza się, że wykrywamy przypadkowo guza jądra podczas badania USG moszny – podkreśla lekarz.

Dr Tupikowski dodaje, że USG moszny jest wskazane w przypadku pojawienia się jakichkolwiek dolegliwości w obrębie tej części ciała. Przynajmniej raz w roku powinno być też wykonywane przez mężczyzn po 30 r.ż.

- W przypadku stwierdzenia jakiejkolwiek nieprawidłowości w obrębie moszny, nieważne czy bolesnej, czy nie, należy w pierwszej kolejności udać się do urologa na to badanie. Jest ono małoinwazyjne i niebolesne, pozwala wykryć guza – podkreśla lekarz.

Brytyjska służba zdrowia (NHS) informuje, że bardzo rzadkim i mylącym objawem guza jądra może być obrzęk nogi. I choć dodaje, że z reguły opuchlizna nie jest oznaką raka, nigdy nie należy jej ignorować.

- Kiedy guz rozprzestrzenia się do węzłów chłonnych, może utrudnić przepływ krwi w żyłach i spowodować zakrzep. Zakrzepy często występują w nogach, co powoduje ich puchnięcie – mówi onkolog dr Timothy Gilligan.

Dr Tupikowski przyznaje, że opuchlizna nogi faktycznie może być objawem nowotworu jądra, jednak zdarza się to ekstremalnie rzadko.

- Opuchlizna na nogach jako objaw raka jądra dotyczy mniej niż 1 proc. wszystkich przypadków tego nowotworu. Opuchlizna nóg najczęściej oznacza problemy z niewydolnością nerek czy serca, albo przerzuty z innych niż jądro narządów. Natomiast opuchlizna worka mosznowego pojawia się wtedy, kiedy mamy do czynienia z chorobą przerzutową, czyli masowymi przerzutami w przestrzeni zaotrzewnowej, z tym że nawet w takiej sytuacji jest to dosyć rzadkie. Jednym z możliwych objawów raka jądra może być także obustronne powiększenie piersi u mężczyzn – tłumaczy dr Tupikowski.

Lekarz dodaje, że czasami nowotwór jądra może imitować zapalenie jądra, które objawia się przede wszystkim powiększeniem worka mosznowego czy gorączką.

- Rak jądra może też czasami imitować skręt jądra, czyli nagły gwałtowny ból worka mosznowego po stronie chorego jądra. Ale jest to relatywnie rzadkie – dodaje urolog.

Ekspert dodaje, że rokowanie w raku jądra jest dość dobre. We wczesnych stopniach zaawansowania można wyleczyć trwale niemal wszystkich pacjentów. Nawet w stopniach zaawansowanych, raka jądra można skuteczne leczyć.

- Możliwości leczenia są ogromne, w większości przypadków, jeśli mamy do czynienia z guzem o niskim stopniu zlokalizowania miejscowego wystarczy proste usunięcie jądra, czyli operacja, która trwa do 30 minut, włącznie ze znieczuleniem. W przypadkach zaawansowanych wykonywana jest dodatkowo chemioterapia. Trzeba podkreślić, że nawet jeśli dojdzie do przerzutów, wyleczalność raka jądra osiąga nawet 95 proc. Jeśli zachoruje się na nowotwór jądra, jest duża szansa, że uda się z niego wyjść cało. Oczywiście, im wcześniej zostanie wykryty, tym lepiej – wyjaśnia dr Tupikowski.

Lekarze zalecają młodym mężczyznom samobadanie jąder raz w miesiącu, analogicznie do samokontroli piersi, którą powinny przeprowadzać kobiety. Samobadanie jąder polega na przetaczaniu jądra pomiędzy kciukiem a palcem wskazującym, od górnego do dolnego bieguna. Badanie powinno być wykonywane najlepiej pod prysznicem lub podczas ciepłej kąpieli przynajmniej raz w miesiącu. Jeśli podczas samobadania wykryje się jakąkolwiek nieprawidłowość, należy niezwłocznie skonsultować się z lekarzem.

Katarzyna Gałązkiewicz, dziennikarka Wirtualnej Polski