Rak jajnika - objawy, leczenie

Przez długi okres jajnik może powiększać się bez żadnych dolegliwości. Bóle występują najczęściej dopiero wówczas, gdy proces chorobowy rozszerza się, obejmując sąsiednie narządy – może to być podrażnienie otrzewnej, uczucie ucisku na pęcherz lub jelita.

W przypadku zaawansowanego raka jajnika, kobiety mogą zaobserwować u siebie powiększenie się obwodu brzucha. Niekiedy następuje także zaostrzenie rysów twarzy (tzw. facies ovarica). Niepokojące są także zmiany w cyklu miesiączkowym oraz częste zaparcia. Nowotwór jajnika może również przyczynić się do przedwczesnego dojrzewania płciowego u dziewczynek. Rozwojowi raka jajnika towarzyszą także nudności, wzdęcia oraz utrata apetytu.

Wśród czynników zwiększających ryzyko zachorowania na raka jajnika wskazuje się na obciążenie genetyczne – jeżeli chorowała matka lub siostra kobiety, istnieje duże prawdopodobieństwo, że i ona zachoruje. Narażenie na działanie szkodliwych substancji chemicznych również zwiększa ryzyko wystąpienia raka. Podobnie ocenia się wpływ promieniowania rentgenowskiego i jonizującego, a także palenie papierosów i otyłość.

Zauważono, że rak jajnika częściej występuje u kobiet rasy białej niż żółtej. Najwięcej zachorowań notuje się na Półwyspie Skandynawskim. W Polsce najwięcej chorych na raka jajnika odnotowano na Podlasiu i w Wielkopolsce. Dowiedziono, że stosowanie tabletek antykoncepcyjnych zmniejsza prawdopodobieństwo zachorowania na ten typ nowotworu. Przed rakiem jajnika, w pewnym stopniu chronią także kolejne porody, karmienie piersią].

Wykrycie raka jajnika może nastąpić w badaniu ginekologicznym, USG, tomografii komputerowej, poprzez oznaczenie markerów nowotworowych we krwi. Przydatne może być oznaczenie hormonów, a laparoskopia pozwala pobrać materiał do badania histopatologicznego. Niezwykle istotny jest także wywiad lekarski, na podstawie którego lekarz uzyskuje informacje o genetycznych uwarunkowaniach pacjentki.

Nowotworowe guzy jajnika leczy się chirurgicznie. Łagodne nowotwory jajnika usuwa się, pozostawiając jajnik – co ma znaczenie w wypadku kobiet młodych – lub usuwa się całe przydatki. Jeśli współistnieją mięśniaki, usunięta zostaje także macica. Wartościową metodą w leczeniu zmian łagodnych jajnika jest laparoskopia.

Przy nowotworach złośliwych] usuwa się cały narząd rodny łącznie z wyrostkiem robaczkowym, węzłami chłonnymi, ogniskami przerzutowymi. Takie postępowanie określa się cytoredukcją chirurgiczną. Tylko w wybranych, szczególnych przypadkach można zastosować operację oszczędzającą narząd rodny.

W uzupełnieniu leczenia chirurgicznego stosuje się chemioterapię, najczęściej dożylnie, rzadko dootrzewnowo, i (lub) radioterapię. Obecnie podstawowymi lekami w chemioterapii raka jajnika są preparaty platyny i taksany.

Szanse na całkowite wyleczenie nowotworu są tym większe, im wcześniej choroba zostanie wykryta. Jeżeli rak jajnika zostanie zdiagnozowany i usunięty w pierwszej fazie rozwojowej, wówczas szanse na powrót do zdrowia wynoszą 90%. Ze względu na fakt, że pierwsze objawy raka jajnika są zazwyczaj niezauważalne, bardzo ważną rolę odgrywają regularne wizyty u ginekologa.

Źródła

1. Rak jajnika "cichy zabójca"
2. Dębski R. Ginekologia kliniczna Tom 1-3, Urban & Partner, Wrocław 2009, ISBN 978-83-7609-013-9
3. Berek J.S., Novak E. Ginekologia, Medipage, Warszawa 2008, ISBN 978-83-89769-46-6
4. Markowska J. Ginekologia onkologiczna, Urban & Partner, Wrocław 2006, ISBN 83-60290-12-1