Ropień - przyczyny, objawy, leczenie, ropień okołoodbytniczy

Ropnie mogą się tworzyć w wyniku zakażenia bakteryjnego lub pasożytniczego, a także na skutek obecności ciała obcego (np. drzazgi, kuli, igły) w skórze. Tworzenie się ropni jest reakcją obronną tkanek, której celem jest zapobieganie rozprzestrzeniania się infekcji w całym organizmie.

Obce ciała lub drobnoustroje po przekroczeniu bariery skóry niszczą okoliczne komórki, w wyniku czego produkowane są cytokiny. To właśnie te cząsteczki białkowe inicjują odpowiedź immunologiczną, co prowadzi do gromadzenia się dużych ilości białych krwinek w miejscu dotkniętym chorobowo i zwiększenia w tym miejscu przepływu krwi.

W końcowym etapie tworzenia się ropnia zostaje on otoczony ścianą lub kapsułą, uformowaną przez okoliczne zdrowe tkanki w celu odgrodzenia ropy i zapobieganiu zakażenia sąsiadujących struktur.

Ropień może pojawić się w tkankach miękkich i kościach. Najczęściej formuje się na skórze (w jej warstwach powierzchownych lub głębokich), ale mogą się także tworzyć w płucach, mózgu, zębach, nerkach i migdałkach.

Czasami ropnie są bolące, skóra jest zaczerwieniona i gorąca. Można także zaobserwować tzw. objaw chełbotania - wyczuwalne pod palcami przesuwanie się ropy. Przy gruźlicy mogą wystąpić ropnie zimne, które nie są ciepłe w dotyku i trzeba je często nakłuwać.

Rzadko zdarza się, że ropnie same się goją, dlatego też ich pojawienie się powinno skłonić chorego do wizyty u lekarza. Zmiany te leczy się operacyjnie – nacina się je i zakłada sączki, by oczyścić z ropy.

Stosuje się także okłady wysuszające na zmiany powstałe na skórze. W przypadku ropnia jamy brzusznej, możliwe jest samoistne opróżnienie się do światła jelita. Wskazane jest wtedy podawanie leków przeciwbakteryjnych: penicyliny i metronidazolu.

Najpoważniejszym powikłaniem ropni jest ich rozprzestrzenianie się na sąsiednie, a nawet odległe tkanki. W wyniku tego może dojść do miejscowej martwicy tkanek, a nawet gangreny.

Ropnie okołoodbytnicze tworzą się u osób cierpiących na nieswoiste zapalenia jelit (np. chorobę Leśniowskiego-Crohna) lub cukrzycę. Często ropień zaczyna się od wewnętrznej rany spowodowanej owrzodzeniem, defekacją twardych stolców lub penetracją przy użyciu obcych przedmiotów.

Do zakażenia rany dochodzi ze względu na obecność kału w odbytnicy, w wyniku tego rana przekształca się w ropień. Objawia się to zgrubieniem tkanki w okolicy odbytu, które z czasem staje się coraz większe i coraz bardziej bolesne.

Przy ropniach okołoodbytniczych operację należy przeprowadzić jak najszybciej, gdyż podczas oddawania stolca u pacjenta może dojść do pęknięcia jelita grubego.

• Ropień (naciek) okołomigdałkowy
• Ropień płucny
• Nacięcie ropnia
• Ropnie piersi
• Ból odbytu – charakterystyka, przyczyny

Źródła

1. Jabłońska S., Majewski S., Choroby skóry i choroby przenoszone drogą płciową, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2010, ISBN 978-83-200-4154-5
2. Kaszuba A. (red.), Dermatologia - diagnostyka różnicowa, Urban & Partner, Wrocław 2009, ISBN 978-83-7609-039-9
3. Fibak J. CHIRURGIA. Podręcznik dla studentów medycyny., Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2002, ISBN 83-200-2708-X
4. Szepietowski J. Leczenie chorób skóry i chorób przenoszonych drogą płciową, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2002, ISBN 83-200-2625-3