Śródmiąższowe zapalenie płuc - przyczyny, objawy i leczenie

Śródmiąższowe zapalenie płuc to postępująca, przewlekła choroba, która obejmuje pęcherzyki płucne, powodując ich stopniowe zwłóknienie. W jej przebiegu dochodzi do stanu zapalnego śródmiąższa. Schorzenie dotyczy głównie osób starszych, choć może występować także u dzieci.

Jakie są choroby śródmiąższowe płuc? Schorzenie może występować w kilku rodzajach i nieco różnić się przebiegiem. Do grupy tego typu schorzeń należy kilka chorób. To:

• ostre śródmiąższowe zapalenie płuc,
• limfocytowe śródmiąższowe zapalenie płuc,
• idiopatyczne włóknienie płuc,
• nieswoiste śródmiąższowe zapalenie płuc (NSIP, niespecyficzne śródmiąższowe zapalenie płuc),
• samoistna fibroelastoza opłucnowo-śródmiąższowa,
• choroba śródmiąższowa płuc związana z zapaleniem oskrzelików i złuszczające się śródmiąższowe zapalenie płuc kryptogenne organizujące się zapalenie płuc.

Za śródmiąższowe zapalenie płuc może odpowiadać:

• czynnik infekcyjny, to jest patogen wirusowy, taki jak na przykład koronawirus Sars-Cov-2 wywołujący COVID-19 czy inny typ mikroorganizmu,
• czynnik nieinfekcyjny, taki jak dym tytoniowy, pył,
• czynnik nieznany – idiopatyczny.

Przebieg choroby zależy od przyczyny. W przypadku covidowego zapalenia płuc infekcja pojawia się nagle i postępuje szybko. Idiopatyczne włóknienie płuc rozwija się powoli.

Śródmiąższowe zapalenie płuc to choroba, która prowadzi do zaburzenia pracy pęcherzyków płucnych i tkanki miąższowej. To sprawia, że we krwi znajduje się zbyt mała ilość tlenu. Wywołuje to wiele objawów i dolegliwości.

Symptomy śródmiąższowego zapalenia płuc nie są specyficzne, ponieważ dokucza:

• uporczywy, zwykle suchy kaszel,
• duszność,
• narastające ograniczenie zdolności do wysiłku fizycznego,
• niebieskie lub fioletowe zabarwienie ust, dłoni i stóp pojawiające się wskutek niewielkiego stężenia tlenu we krwi. Objaw ten pojawia się w zaawansowanej postaci choroby,
• pałeczkowatość lub obrzęk palców (w zaawansowanym stadium choroby).

W badaniach obrazowych obserwuje się typowe dla śródmiąższowej choroby płuc zmiany. To obszary mlecznej szyby, rozsiane drobne guzki, konsolidacje i obraz kostki brukowej.

W przypadku zaawansowanego zwłóknienia płuca, gdy doszło do rozległego zniszczenia pęcherzyków i rozwoju torbielowatych przestrzeni, płuca przypominają plastry miodu.

Gdy pojawią się niepokojące objawy, które wskazują na chorobę, należy udać się do lekarza pierwszego kontaktu. By rozpoznać śródmiąższowe zapalenie płuc niezbędny jest wywiad lekarski i badanie fizykalne, ale również badania dodatkowe.

Ponieważ objawy choroby są mało specyficzne, śródmiąższowe zapalenie płuc bywa mylone ze zwykłą infekcją. Aby je rozpoznać, konieczne jest wykonanie specjalistycznych badań. To:

• radiografia klatki piersiowej (RTG),
• tomografia komputerowej (TK),
• spirometria,
• płukanie oskrzelowo-pęcherzykowe (BAL),
• bronchofiberoskopia, podczas której pobiera się fragment tkanki płuca do badania histopatologicznego,
• testy w kierunku wykrycia patogenu.

Zmiany śródmiąższowe w płucach - leczenie

Leczenie śródmiąższowej choroby płuc jest konieczne. Rozwijająca się może doprowadzić do śmierci. W terapii stosuje się różne leki. W przypadku znanej etiologii stosuje się leki celowane.

Standardowo wdraża się także leki przeciwzapalne i zapobiegające włóknieniu (we wszystkich postaciach śródmiąższowego zapalenia płuc stosuje się glikosteroidy.). Zdarza się, że konieczna jest tlenoterapia, postępowanie obejmuje również rehabilitację oddechową.

Leczenie domowe śródmiąższowego zapalenia płuc polega na oklepywaniu klatki piersiowej. Zabieg zmniejsza zaleganie wydzieliny, co umożliwia odkrztuszanie i ułatwia oddychanie.

Czy można wyleczyć śródmiąższowe zapalenie płuc? Rokowanie zależy od etiologii, reakcji na zastosowane leczenie oraz chorób współistniejących.

Niestety, pomimo podjętych działań, niektóre postacie choroby mają charakter postępujący. Ponieważ objawy się nasilają, niezbędna może okazać się transplantacja płuc. Pacjenci powinni pozostać w stałej kontroli poradni pulmonologicznej.