Stabilizator stawu skokowego – kiedy go nosić i jak wybrać?

Stabilizator stawu skokowego to jedno z akcesoriów medycznych, zadaniem którego jest ustabilizowanie stawu poprzez jego częściowe unieruchomienie, a co za tym zabezpieczenie struktury po doznanym urazie.

Podstawową funkcją stabilizatora na kostkę jest:

• ograniczenie zakresu czynnego i biernego ruchu w stawie skokowym,
• chronienie stawu przed niekontrolowaną rotacją,
• wzmocnienie stopy,
• stabilizacja struktur kostnych, torebek stawowych, więzadeł i ścięgien, zabezpieczenie ich przed niestabilnością lub skręceniem,
• zredukowanie obciążenia struktur anatomicznych w obrębie stawu skokowego,
• poprawa komfortu, umożliwienie poruszania się i wykonywania codziennych czynności,
• łagodzenie bólu, uczucia ucisku lub ograniczenia ruchu w stawach,
• przyspieszenie regeneracji (stabilizator nie odciąża nogi, stale poddając ją rehabilitacji. Pozwala to na szybszy powrót do pełnej sprawności).

Staw skokowy jest skomplikowaną konstrukcją, która z różnych powodów jest jednym z najbardziej narażonych na kontuzję elementów układu kostno-stawowego. Urazy w tej lokalizacji zdarzają się często, zarówno podczas uprawiania sportu, jak i codziennych czynności.

Nie bez znaczenia jest, że kontuzja stawu skokowego często nawraca, co ma związek z trwałym naruszeniem struktur wewnętrznych. To dlatego stabilizatory stawu skokowego są noszone nie tylko w celach leczniczych i rehabilitacyjnych, ale i profilaktycznie, na przykład przez sportowców i osoby, które miały zwichniętą lub skręconą kostkę.

Stabilizator stawu skokowego jest najczęściej używany po skręceniu lub zwichnięciu. Zwichnięcie to uszkodzenie torebki stawowej i wzmacniających ją więzadeł stawowych. Mówi się o nim, gdy powierzchnie struktury kostki przemieszczają się wobec siebie w nieprawidłowy sposób.

Skręcenie zaś polega na uszkodzeniu więzadeł oraz lekkim naderwaniu więzadeł, częściowym zerwaniu włókien więzadłowych z cechami niestabilności lub zerwaniu włókien oraz znacznie większej niestabilności.

Stosowanie stabilizatora stawu skokowego umożliwia leczenie i rehabilitację. Często zastępuje opatrunek gipsowy (spełnia podobną funkcję, jednak jest dużo lżejszy). Przy najpoważniejszych urazach może bowiem nie zdać egzaminu.

Orteza stawu skokowego - czy zdejmować na noc? Stabilizatory nie powinny być stosowane w sposób ciągły przez całą dobę. Nie zaleca się także używania ich przez dłuższy okres.

Dobór odpowiedniego stabilizatora czy ortezy zależy od rodzaju przebytego urazu. Jakie są możliwości wyboru? Ze względu na konstrukcję i funkcjonalność, wyróżnia się takie rozwiązania jak:

• elastyczny stabilizator stawu skokowego polecany jest dla osób, które chcą chronić i wzmocnić staw skokowy,
• kompresyjny stabilizator stawu skokowego przyspiesza regenerację poprzez przyspieszenie krążenia oraz łagodzi dolegliwości bólowe. Może być stosowany przez sportowców w celu przyspieszenia regeneracji po treningowej,
• półsztywny stabilizator stawu skokowego stosowany jest najczęściej podczas rehabilitacji w końcowej fazie leczenia,
• sztywna orteza stawu skokowego stosowana jest po skręceniach lub zwichnięciach oraz przez sportowców po kontuzjach.

Oprócz klasycznego gipsu i ortezy można również zastosować specjalną opaskę. Ze względu na materiał, z jakiego są wykonane, wyróżnia się stabilizatory stawu skokowego:

• bezszwowe – w formie opaski, wykonane z elastycznego materiału.
• neoprenowe – posiadają niewielkie otwory, które zapewniają wentylację stopy.
• siatkowe – wykonane z materiału siateczkowego, dzięki czemu zapewniają dopływ powietrza do skóry.

Bardzo ważne również jest, by pamiętać, że gdy pojawia się silny obrzęk, bardzo dokuczliwy ból lub inne niepokojące objawy, nie należy samodzielnie podejmować decyzji o użyciu stabilizatora. Poważniejsze kontuzje powinny być skonsultowane ze specjalistą.

Doborem odpowiedniego modelu i rozmiaru stabilizatora powinien zająć się ortopeda, fizjoterapeuta czy sprzedawca w sklepie medycznym. Źle dobrana orteza może przynieść więcej szkody niż pożytku, utrudnia bowiem powrót do pełniej sprawności, będzie także niekomfortowa. Często także wywołuje ból.

Ceny ortez na stopę są bardzo zróżnicowane, wahają się od kilkudziesięciu do kilkuset złotych. Zależy to od wielu czynników: rodzaju konstrukcji, materiału, z jakiego są wykonane oraz stopnia stabilizacji. Istnieje możliwość otrzymania dofinansowania na zakup ortezy z Narodowego Funduszu Zdrowia.