Stabilografia – na czym polega komputerowe badanie chodu

Stabilografia (posturografia) to bezbolesne i nieinwazyjne badanie, która służy ocenie układu równowagi i stabilności ciała. Przez równowagę człowieka rozumie się zdolność do utrzymania rzutu środka ciężkości ciała, zlokalizowanego w okolicy podbrzusza, wewnątrz powierzchni podparcia wyznaczonej przez obrys stóp. Proces utrzymania równowagi w pozycji stojącej polega na ciągłej utracie i odzyskiwaniu równowagi. Głównym celem układu równowagi jest utrzymanie środka ciężkości ciała w pozycji równowagi w spoczynku i w ruchu.

Dzięki stabilografii możliwa jest analiza procesów ruchowych, które odpowiadają za motorykę i równowagę. Badanie uwzględnia także spontaniczne reakcje ruchowe. Ich obserwacja pozwala na zilustrowanie rytmiki ciała. Wynik badania przedstawia różnice w obciążaniu kończyn, problemy z utrzymaniem równowagi, skracanie długości kroku czy utykanie.

Istotą stabilografii jest rejestracja oraz analizą sił nacisku stóp człowieka na płaszczyznę podstawy, co dostarcza wielu informacji na temat jego zdrowia, które w różnych okolicznościach są niezwykle cenne. Warto pamiętać, że utrzymanie równowagi ciała człowieka w pozycji pionowej wymaga precyzyjnej koordynacji ruchowej.

Wskazania do wykonania stabilografii to:

• podejrzenie niestabilności stawu kolanowego czy skokowego,
• potrzeba wykrycia zaburzeń koordynacji i równowagi,
• bóle stawu kolanowego czy skokowego,
• dolegliwości bólowe stóp oraz stawów biodrowych
• okres rehabilitacji przed i po zabiegu operacyjnym stawów skokowych, kolanowych i biodrowych. Dzięki precyzyjnym pomiarom siły badanie nacisku pozwala właściwie zaplanować działania rehabilitacyjne. Ocenia też efektywność procesu rehabilitacji,
• profilaktyka kontuzji,
• uprawianie sportu, chęć poprawy koordynacji ruchowej, ocena przygotowania motorycznego u sportowców,
• dobór właściwego obuwia i wkładek ortopedycznych.

Zapis stabilografii wykonywany jest za pomocą stabilometrii, to jest obserwacji motoryki pacjenta. Jak wygląda badanie? Nagrywa się ruch pacjenta w formacie 3D. Dane o stabilności ciała pobiera się za pomocą specjalnej platformy stabilograficznej. To zespół przetworników siły zaopatrzony w czujniki rejestrujące obciążenie.

Badanie trwa krótko. Polega na przejściu najpierw jedną, a potem drugą nogą przez platformę pomiarową. Za wyznacznik stabilności postawy przyjmuje się położenie ogólnego środka ciężkości w ograniczonym polu podparcia, którym jest obrys stóp. Można również wykonać badanie statyczne. W stabilografii statycznej osoba badana stoi swobodnie na platformie, starając się zachować swoje ciało w stanie równowagi.

Podczas badania urządzenie analizuje dystrybucję balansu ciała, obciążenie środka ciężkości. Rejestrowany jest także nacisk stóp na płaszczyznę. Program komputerowy obrazuje kształt oraz rozmieszczenie nacisku na podeszwę stóp w trakcie chodzenia i w spoczynku. Rejestrowane są również mimowolne ruchy, a także fazy chodu oraz przemieszczanie się środka ciężkości.

Badanie stabilograficzne jest szczególnie przydatne dla sportowców. Dzięki analizie nawyków motorycznych można opracować strategie, które poprawiają stabilność i równowagę ciała, a co za tym idzie zwiększenie efektywności (poprawa wyników sportowych), ale i zmniejszenie ryzyka pojawienia się kontuzji.

Warto pamiętać, że kontrola postawy ciała i jej ciągłe utrzymywanie jest procesem złożonym, związanym z ośrodkowym układem nerwowym, układem wzrokowym i mięśniowym. Pogorszenie sprawności układu kontroli równowagi, wynikające z rożnych przyczyn, takich jak choroby czy procesu starzenia, prowadzą do osłabienia stabilności, a w konsekwencji do upadków. Te mogą być przyczyną poważnych urazów.

Ponadto badanie stabilograficzne powinny wykonać osoby, które:

• odczuwają dyskomfort związany z bolesnością stóp,
• są przed i po zabiegu chirurgicznym stawów skokowych, kolanowych i biodrowych,
• zmagają się z dolegliwościami bólowymi odcinka lędźwiowego kręgosłupa wraz z promieniowaniem bólu do kończyn.Komputerowe badanie chodu jest ważne dla ortopedy, reumatologa, chirurga naczyniowego, diabetologa, neurologa, a także fizjoterapeuty.