Syndrom MPD - czym jest mózgowe porażenie dziecięce, objawy, leczenie

Mózgowe porażenie dziecięce (MPD) nie jest chorobą, ale raczej grupą przewlekłych zaburzeń rozwoju ruchu oraz postawy, które wpływają na zdolność danej osoby do poruszania się oraz utrzymywania równowagi. Jest ono spowodowane uszkodzeniem rozwijającego się mózgu w okresie płodowym.

Za czynniki, które mogą być bezpośrednią przyczynę rozwoju mózgowego porażenia dziecięcego uznaje się:

• niedotlenienie mózgowe,
• podwyższone stężenie glukozy w trakcie trwania ciąży,
• niedokrwienie,
• urazy śródczaszkowe,
• infekcje, które przebyła matka dziecka w okresie ciąży np. opryszczka, cytomegalia, toksoplazmoza, różyczka.

Możliwe jest dostrzeżenie pierwszych symptomów mózgowego porażenia dziecięcego między 3, a 5 miesiącem życia malucha, wśród których dominują problemy z paraliżem mięśni, nieregularne napięcie mięśniowe czy trudności z koordynacją ruchów.

Lekarze wyróżniają kilka podstawowych postaci porażenia mózgowego:

• porażenie połowicze, zwane hemiplegią - porażenie mięśni jednej połowy ciała, do którego dochodzi na skutek uszkodzenia drogi korowo-rdzeniowej w obrębie mózgu. U pacjenta dotkniętego porażeniem połowiczym występuje specyficzne, spastyczne ustawienie ręki i nogi. Chory może mieć problemy z czuciem, dotykiem. Hemiplegia może objawiać się także zawężeniem pola widzenia.
• porażenie obustronne - to problem zdrowotny, w którym dochodzi do częściowego paraliżu ciała, najczęściej obu kończyn dolnych. Pacjenci mają problem z poruszaniem się. Zwykle poruszają się w specyficzny sposób, na palcach. Czasem pacjenci muszą poruszać się przy użyciu balkoniku lub kul ortopedycznych.
• porażenie czterokończynowe, znane także jako quadriplegia - u pacjenta dotkniętego takim porażeniem występuje bezwład dotyczący wszystkich kończyn, zarówno dolnych, jak i górnych. Pacjenci mają problem z utrzymaniem głowy, nie kontrolują mięśni okoruchowych. Występuje u nich problem z połykaniem, gryzieniem.

Postać pozapiramidowa mózgowego porażenia dziecięcego w zależności od ruchów mimowolnych: dystoniczna, pląsawicza, atetoczna. Wielu chorych boryka się z zaburzeniami mowy, napadami padaczkowymi. Pacjenci dotknięci są często niedosłuchem bądź głuchotą.

W odmianie nazywanej móżdżkową, charakterystycznym zjawiskiem jest tzw. drżenie zamiarowe, które pojawia się podczas próby wykonania ruchu (na przykład podczas sięgania) i objawia się drżeniem kończyny. W niektórych typach, długotrwałym symptomen jest osłabienie mięśni.

Mózgowe porażenie dziecięce nie tylko powoduje u pacjentów nieprawidłowości w zakresie ruchu i postawy, ale w wielu przypadkach objawia się również zaburzeniami czucia czy utrudnionym porozumiewaniem się. Wielu chorych z MPD boryka się z epilepsją, utrudnionym połykaniem, a także wtórnymi problemami mięśniowo-szkieletowymi. Uszkodzenia mózgu w okresie życia płodowego mogą odbić się również na narządzie wzrokowym. Pacjenci z MPD niekiedy cierpią na oczopląs, ubytki w polu widzenia, zeza. Wielu z nich ma problemy z prawidłowym postrzeganiem kształtów.

Zaburzenia przyjmowania pokarmów to kolejny problem, który występuje u chorych z mózgowym porażeniem dziecięcym. Pacjenci z MPD często borykają się z upośledzeniem zdolności prawidłowego poruszania mięśniami otoczenia szpary ust, mięśniami otoczenia nozdrzy czy mięśniami żucia. Wielu chorych wymaga pomocy opiekuna podczas spożywania pokarmów. Znaczna część pacjentów z zaburzeniami neurologicznymi krztusi się w trakcie jedzenia.

Połowa chorych na mózgowe porażenie dziecięce nie jest w stanie poruszać się samodzielne. Niezbędne jest zatem używanie chodzika, wózka inwalidzkiego czy aparatu ortopedycznego. U pacjentów chorych na mózgowe porażenie dziecięce zaobserwować można także problemy dotyczące sfery emocjonalnej. Pacjenci mogą być często drażliwi, wybuchowi, agresywni. Mogą mieć także problem z orientacją w przestrzeni oraz koncentracją.

Całkowite wyleczenie mózgowego porażenia dziecięcego nie jest możliwe, ponieważ pewne rodzaje uszkodzeń mózgu są nieodwracalne. Mimo to, stała, systematyczna rehabilitacja może zapewnić złagodzenie negatywnych objawów porażenia połowiczego, czterokończynowego czy obustronnego. Poprzez tworzenie prawidłowych schematów i wzorców ruchowych ulega usprawnieniu rozwój psychoruchowy pacjenta.