Szpitale nie płacą za krew na czas. Zaległości urosły do prawie 100 mln zł

Z informacji przekazanych przez 21 Regionalnych Centrów Krwiodawstwa i Krwiolecznictwa wynika, że część podmiotów leczniczych nie reguluje w terminie należności za dostarczaną krew oraz jej składniki. Zaległości dotyczą w dużej mierze szpitali, które same znalazły się w trudnej sytuacji finansowej. Skutek uboczny jest prosty: gdy pieniądze nie wpływają na czas, centra krwiodawstwa mają ograniczone możliwości utrzymania stabilnej płynności i planowania działań.

Skala problemu jest zauważalna w danych z końcówki 2025 r. Najwyższe zaległości odnotowało RCKiK w Warszawie: na 22 grudnia 2025 r. przeterminowane zobowiązania wyniosły 20 756 352,46 zł. Na drugim miejscu znalazło się RCKiK w Lublinie, gdzie do 30 grudnia 2025 r. dług sięgnął 14 615 874,33 zł. Łącznie przeterminowane zobowiązania wobec RCKiK urosły do 94 598 743,71 zł, czyli w praktyce do niemal 100 mln zł.

RCKiK są jednym z filarów ochrony zdrowia: organizują pobór krwi, odpowiadają za jej przechowywanie, przygotowanie składników i dystrybucję do szpitali. To od sprawności ich działania zależy ciągłość leczenia w wielu obszarach – od transfuzji i zabiegów operacyjnych po terapie onkologiczne czy leczenie chorób hematologicznych. Jeśli centra napotykają bariery finansowe, konsekwencje mogą szybko odbić się na tych częściach systemu, które muszą działać bez przerw, szczególnie w ratownictwie i lecznictwie szpitalnym.

Opóźnienia w płatnościach wobec publicznej służby krwi nie biorą się znikąd. W 2025 r. wiele szpitali w Polsce funkcjonowało pod coraz większą presją finansową, a dyrektorzy placówek wskazywali na problemy z terminowym napływem środków. W części miejsc kończyło się to ograniczaniem przyjęć, przesuwaniem lub odwoływaniem planowych zabiegów i wizyt, a nawet decyzjami o likwidacji oddziałów generujących najwyższe koszty. Pojawiały się też sygnały, że problemy finansowe wpływają na tempo włączania pacjentów do programów lekowych.

Napięcie w systemie najlepiej oddają słowa Waldemara Malinowskiego, prezesa Ogólnopolskiego Związku Pracodawców Szpitali Powiatowych, który w rozmowie w TVN24 mówił w grudniu: - Takiego zawirowania i kryzysu finansowego jeszcze w systemie naszej ochrony zdrowia nie było.

Resort zdrowia przyznaje, że sytuacja wymaga działań, które nie będą wyłącznie doraźnym gaszeniem pożarów, lecz realnie poprawią stabilność finansowania. Z drugiej strony nawet zwiększanie planu finansowego nie rozwiązuje wszystkiego. Narodowy Fundusz Zdrowia informował, że w 2025 r. plan finansowy został podniesiony o niemal 33 mld zł, a cały budżet osiągnął 217 mld zł. Jednocześnie wskazywano, że to wciąż nie wystarczy, by zamknąć wszystkie potrzeby systemu.

W tle trwa procedowanie ustawy budżetowej na 2026 r. Według szacunków resortu zdrowia poziom środków nadal ma być zbyt niski - a w systemie może zabraknąć w przyszłym roku około 23 mld zł.

Niepokój dotyczący kondycji finansów ochrony zdrowia sygnalizują także analitycy spoza administracji. W lutym ubiegłego roku eksperci Instytutu Finansów Publicznych oraz Federacji Przedsiębiorców Polskich w raporcie "Finanse ochrony zdrowia pod ścisłym nadzorem procedury nadmiernego deficytu" alarmowali, że luka finansowa NFZ w latach 2025-2028 może łącznie sięgnąć nawet ćwierć biliona złotych. Jako istotną przyczynę wskazywano zobowiązania, które nie mają pokrycia w dochodach ze składek zdrowotnych, a bez realnych działań po stronie kosztów i stabilnych źródeł finansowania problemy z rozliczaniem świadczeń mogą narastać w kolejnych latach.

Dla RCKiK opóźnienia w płatnościach nie są tylko księgowym kłopotem. Przy tak dużej skali zaległości rośnie ryzyko utraty płynności, a to może utrudniać wykonywanie podstawowych zadań: od bieżącej logistyki po utrzymywanie bezpieczeństwa i dostępności zasobów. W systemie, w którym krew i jej składniki są nie do zastąpienia, nawet krótkotrwałe zachwianie stabilności instytucji odpowiedzialnych za ich zabezpieczenie może mieć skutki daleko wykraczające poza jedną placówkę czy jeden region.

Marta Słupska, dziennikarka Wirtualnej Polski

Źródło: materiały prasowe TVN24 * NFZ