Sztuczne dodatki a zdrowie jelit. Nowe badanie

Przegląd dostępnych publikacji, którego wyniki ukazały się w czasopiśmie "The FASEB Journal", sugeruje, że sztuczne barwniki, konserwanty, emulgatory czy słodziki mogą sprzyjać stanom zapalnym i zaburzać równowagę mikrobioty jelitowej. Jak wyjaśniają naukowcy, dodatki do żywności są stosowane głównie po to, by poprawić smak, zapach, kolor czy trwałość produktów. Dzięki nim napój może zyskać intensywną barwę, a pieczywo dłużej zachować świeżość.

Jednak jak wykazał zespół badawczy z McMaster University w Kanadzie, za wygodą i atrakcyjnym wyglądem kryją się potencjalne zagrożenia. Badania na modelach zwierzęcych pokazały, że spożywanie niektórych sztucznych dodatków może mieć poważne konsekwencje dla jelit. U myszy wiele barwników syntetycznych, zwłaszcza z grupy związków azowych, a także słodziki, prowadziło do rozwoju stanów zapalnych lub nasilenia już istniejących dolegliwości, takich jak zapalenie okrężnicy. Zaobserwowano również osłabienie bariery śluzowej jelit oraz zakłócenia w składzie mikrobioty.

Substancje słodzące powodowały ponadto nietolerancję glukozy, co zwiększa ryzyko wystąpienia cukrzycy typu 2. Emulgatory, dodawane powszechnie do żywności przetworzonej, także sprzyjały rozwojowi stanów zapalnych oraz zaburzeń metabolicznych. Co istotne, w doświadczeniach na zwierzętach stwierdzono, że sukraloza i niektóre emulgatory nasilały procesy nowotworowe. Z kolei konserwanty negatywnie wpływały na naturalny skład mikrobioty jelitowej, zaburzając jej równowagę.

Autorzy przeglądu zwracają uwagę, że choć większość analiz przeprowadzono na zwierzętach, to obserwacje te budzą poważne obawy i wymagają potwierdzenia w badaniach na ludziach. Dodatkowym problemem jest fakt, że produkty spożywcze zazwyczaj zawierają mieszankę wielu różnych dodatków, a ich łączny efekt może być jeszcze silniejszy niż działanie pojedynczej substancji.

Naukowcy podkreślają, że już teraz konsumenci powinni świadomie ograniczać produkty wysoko przetworzone, zwłaszcza osoby cierpiące na choroby jelit. Wskazują też na konieczność zmian prawnych – m.in. lepszego oznaczania zawartości dodatków na etykietach i prowadzenia regularnej oceny bezpieczeństwa tych substancji.

– Aktualne dowody wskazują, że ekspozycja na niektóre dodatki do żywności może mieć negatywny wpływ na zdrowie jelit. A ponieważ dodatki te nie mają żadnej wartości odżywczej, ograniczenie lub nawet unikanie żywności, która je zawiera, może być korzystnym wyborem dla konsumentów, zwłaszcza tych z chorobami jelit – postulował współautor pracy, Waliul Khan z McMaster University w Kanadzie.

## Zdrowe odżywianie

W codziennej diecie warto stawiać na świeże warzywa i owoce, pełnoziarniste produkty zbożowe, naturalne źródła białka, takie jak ryby, jaja czy rośliny strączkowe, oraz fermentowane produkty mleczne wspierające mikrobiotę jelitową. Dobrym wyborem są również zdrowe tłuszcze, np. oliwa z oliwek, orzechy czy awokado. Unikanie żywności wysoko przetworzonej i wybieranie prostych, naturalnych składników pomaga utrzymać prawidłową pracę jelit i wspiera ogólną odporność organizmu.

Źródło: PAP, "Food Additives: Emerging Detrimental Roles on Gut Health" w: "The FASEB Journal"