antykoncepcja po stosunku

Metody antykoncepcji różnią się sposobem użycia, mechanizmem działania, możliwymi skutkami ubocznymi, a przede wszystkim poziomem skuteczności. Skuteczność metod antykoncepcji określa wskaźnik Pearla i to na jego podstawie wiele par wybiera najlepsze zabezpieczenie przed ciążą. Jakie są metody antykoncepcji? Jak się zabezpieczać przed ciążą? Jaką antykoncepcję wybrać?

Tabletka "po" stosowana jest w przypadku, gdy zawiodła inna metoda antykoncepcyjna (np. pękła prezerwatywa), doszło do gwałtu czy żar uniesień spowodował, że nie użyto żadnej z metod antykoncepcji, a zapłodnienie jest wysoce prawdopodobne.

Metoda angielska jest odmianą metody objawowo-termicznej. Inaczej nazywana jest metodą podwójnego sprawdzenia. Ta naturalna metoda antykoncepcji służy rozpoznawaniu faz płodności i niepłodności w cyklu miesiączkowym kobiety na podstawie objawów dostępnych w samoobserwacji. Reguły tej metody antykoncepcyjnej zostały opracowane na przełomie lat 70. i 80. XX wieku w Queen Elizabeth Birmingham Maternity Hospital w Anglii, stąd jest ona określana metodą angielską. W Polsce upowszechniło ją Polskie Stowarzyszenie NPR.

Antykoncepcja chemiczna jest dość skuteczna. Żele plemnikobójcze są proste w użyciu i przy stosowaniu zgodnym z instrukcją dają 95% pewności w zapobieganiu ciąży. Żele stanowią alternatywę dla kobiet, które nie mogą używać hormonalnych środków antykoncepcyjnych, takich jak pigułki czy wkładki dopochwowe. Są dostępne bez recepty i rzadko powodują skutki uboczne. Z powodzeniem mogą być stosowane przez kobiety karmiące piersią. Niestety, nie chronią przed HIV ani innymi chorobami przenoszonymi drogą płciową.

Antykoncepcja po stosunku (czyli antykoncepcja postkoitalna) działa w czasie między spodziewanym zapłodnieniem a zagnieżdżeniem zygoty. Oczywiście antykoncepcja postkoitalna nie może być stawiana na równi ze „zwykłą” antykoncepcją. Stosuje się ją w sytuacjach awaryjnych, np. gdy zawiodły stosowane środki (np. pękła prezerwatywa), gdy doszło do gwałtu, gdy pod wpływem uniesienia para zapomniała się zabezpieczyć, a zapłodnienie było wysoce prawdopodobne. Antykoncepcja po stosunku to „ostatnia deska ratunku”, a nie środek, który można stosować, ponieważ nie mamy ochoty zabezpieczać się w inny sposób.

Wazektomia jest popularną metodą trwałej antykoncepcji, szacuje się, że w USA wciągu ostatniej dekady zabiegowi poddaje się 750,000 mężczyzn rocznie. Na świecie około 42 milinów par korzysta z tej metody antykoncepcji. Celem wazektomii jest przerwanie ciągłości nasieniowodów, co powoduje, że w nasieniu nie występują plemniki. Po wazektomii jądra wciąż produkują nasienie, które jednak z powodu zamknięcia nasieniowodów nie może przemieszczać się do penisa. Zatrzymane nasienie jest wchłaniane. W czasie współżycia ilość wytrysku jest praktycznie taka sama, (gdyż ejakulat w większości składa się z substancji produkowanej w pęcherzykach nasiennych) z tą różnicą, że nie zawiera plemników.

Spermicydy, czyli chemiczne środki antykoncepcyjne, stosowane są od wieków. Te bardziej nowoczesne, zawierające nonoksynol-9 pojawiły się 1950 roku. Ich głównym celem, dla którego są stosowane, jest unieruchomienie plemników, które dostały się do kobiecej pochwy w czasie stosunku płciowego. Występują w postaci żelów, kremów, pianek, gąbek, które kobieta aplikuje do pochwy na około 10-15 min przed stosunkiem. Używane są także jako lubrykanty w prezerwatywach stosowanych przez mężczyzn.

Współżycie płciowe niesie ze sobą „ryzyko” ewentualnej ciąży. Pamiętajmy, że żadna metoda antykoncepcyjna nie daje 100% pewności. W życiu zdarzają się nieprzewidziane sytuacje, jak przypadkowy stosunek seksualny bez żadnego zabezpieczenia, zawodność środków dotychczas stosowanych, jak: pęknięta lub zsunięta prezerwatywa, a także nieudany (opóźniony) stosunek przerywany. Takich sytuacji, w których kobieta może zajść w niechcianą ciążę można wymieniać wiele. Jednym z możliwych, dostępnych rozwiązań w takiej sytuacji jest zastosowanie antykoncepcji awaryjnej - „ratunkowej”. Polega ona na przyjęciu zapisanych przez lekarza preparatów hormonalnych. Najczęściej stosowane są preparaty zawierające zwiększoną dawkę (750 mikrogramów) lewonorgestrelu. Należy jednak mieć na uwadze metodę, w której stosuje się zwykłe tabletki antykoncepcyjne, tylko, że w większej dawce. Antykoncepcja awaryjna powinna być stosowana tylko w wyjątkowych sytuacjach.

Na rynku dostępne są już pięciofazowe tabletki antykoncepcyjne. Są to pigułki zawierające dwa hormony, a więc są one tzw. tabletkami złożonymi. Tabletki hormonalne w antykoncepcji mogą być stosowane jako hormonalna metoda zapobiegania ciąży lub jako metoda leczenia silnego krwawienia miesiączkowego, niewywołanego chorobą macicy. Blister tabletek zawiera 28 kolorowych pigułek. Każda tabletka ma niewielką ilość żeńskich hormonów: estradiolu walerianian lub estradiolu walerianian w skojarzeniu z dienogestem. Dwie białe tabletki to tabletki placebo.