Substancje psychoaktywne wyraźnie i bezpośrednio oddziałują na układ nerwowy człowieka, prowadząc do zmian w sferze emocjonalnej, poznawczej i behawioralnej. Działanie narkotyków zależy m.in. od rodzaju przyjętego środka, dawki, cech indywidualnych osoby, jak i innych substancji odurzających, z którymi miesza się narkotyki, np. alkoholu. Młodzi ludzie, pchani ciekawością i chęcią przeżycia niezapomnianych wrażeń po zażyciu narkotyków, zapominają o potencjalnym niebezpieczeństwie, a mianowicie degradacji ciała i umysłu. Jednym z najbardziej poważnych „powikłań” w wyniku przyjmowania substancji psychoaktywnych jest depresja po narkotykach.