Terapia uzależnień - na czym polega i jakie uzależnienia leczy?

Terapia uzależnień to proces terapeutyczny oferowany pacjentom zmagającym się z szeroko pojętym uzależnieniem w wymiarze fizycznym, psychicznym, społecznym lub behawioralnym.

Leczenie uzależnień jest procesem długotrwałym, który może trwać nawet kilka lat. Oczekiwanym rezultatem zakończonej terapii jest wyzwolenie pacjenta od czynnika, nad którym nie ma kontroli. W efekcie czego nie praktykuje on już konkretnych zachowań i nie sięga po substancje psychoaktywne.

Leczeniu za pomocą terapii podlega każde uzależnienie, które ma negatywny wpływ na życie - niszczy relacje międzyludzkie, skutkuje problemami finansowymi lub prawnymi, negatywnie wpływa na zdrowie czy prowadzi do zaniedbywania obowiązków zawodowych. Uzależnienia leczone za pomocą terapii to:

• alkoholizm,
• narkomania,
• lekomania,
• hazard,
• zakupoholizm,
• seksoholizm,
• pracoholizm,
• uzależnienie od internetu.

Terapia uzależnień ma wysoką skuteczność w leczeniu wielu różnych nałogów, ponieważ jest dostosowywana indywidualnie w zależności od zaawansowania problemu i typu uzależnienia. Może różnić się czasem trwania, stosowanymi metodami i częstotliwością spotkań z terapeutą.

Objawy, które wskazują na potrzebę rozpoczęcia leczenia dla uzależnionych to:

• silny przymus spożywania substancji lub wykonywania czynności, na przykład grania w gry,
• wzrost tolerancji na przyjmowane środki,
• usprawiedliwianie problemu i nieustanne szukanie wymówek,
• planowanie dnia, w taki sposób, by móc zaspokoić głód,
• objawy odstawienne po zaprzestaniu spożywania substancji,
• brak źródeł satysfakcji poza czynnikiem uzależniającym,
• brak kontroli nad własnym zachowaniem
• nastrój uzależniony od możliwości zaspokojenia nałogu,
• stopniowa dezorganizacja życia codziennego.

Terapia ma wyzwolić od uzależniającego czynnika. Po przebyciu leczenia pacjent nie powinien sięgać po środki psychoaktywne lub kontynuować danych zachowań, a przynajmniej zmniejszyć ich częstotliwość.

Jednocześnie powinno dojść do zredukowania skutków nałogu i ułatwienia pacjentowi powrotu do normalnego funkcjonowania. Terapia uzależnień w większości przypadków składa się z trzech głównych etapów:

• detoksykacja (w przypadku uzależnienia od środków psychoaktywnych),
• terapia podstawowa,
• terapia pogłębiona.

Podstawa terapia uzależnień to przede wszystkim psychoterapia skupiona na zmianie sposobu myślenia, szkodliwych zachowań, rytuałów i przyzwyczajeń (tzw. reprogramming). Ważna jest także modyfikacja postępowania w obliczu czynników wyzwalających silną potrzebę sięgnięcia po substancję uzależniającą.

Pogłębiona terapia uzależnień to kolejny etap, który określany jest również jako terapia nawrotów. Występuje w formie spotkań indywidualnych i grupowych, jej głównym celem jest okazanie wsparcia osobom, które pokonały nałóg, ale wciąż zmagają się z pokusami.

W przebiegu leczenia uzależnień stosowana jest także psychoedukacja, trening umiejętności i terapia skoncentrowana na rozwiązaniach. Zdarza się również, że przez pewien czas psychoterapia łączona jest z leczeniem farmakologicznym, szczególnie wtedy, gdy pacjent cierpi na poważne zaburzenia nastroju.

Zwykle również w trakcie detoksu konieczne jest wdrożenie leków, które redukują objawy fizycznego uzależnienia od alkoholu czy narkotyków. Terapia uzależnień może zawierać również leczenie hipnozą, co umacnia motywację do wygrania z nałogiem.