WHO podaje bilans zgonów. Tragiczny weekend też w Polsce

Europa mierzy się z jedną z najgroźniejszych fal upałów ostatnich lat. Wysokie temperatury już zbierają tragiczne żniwo. Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) poinformowała, że od 21 czerwca odnotowano ponad 1,3 tys. dodatkowych zgonów, które eksperci wiążą z ekstremalnym gorącem. W Polsce również doszło do dramatycznych zdarzeń - tylko w ubiegły weekend zmarły trzy osoby, a służby apelują o szczególną ostrożność w tym trudnym pogodowo czasie.

- Mamy do czynienia z pacjentami, u których dochodzi do zaostrzenia niewydolności serca czy zasłabnięć. Są to jednak pośrednie następstwa upału. Wysoka temperatura powoduje rozszerzenie łożyska naczyniowego, co prowadzi do spadku ciśnienia tętniczego, zmniejszenia rzutu serca i w konsekwencji do pogorszenia stanu zdrowia - mówi w rozmowie z WP abcZdrowie lek. Agnieszka Ponieważ, kierownik Szpitalnego Oddziału Ratunkowego (SOR) w Wojewódzkim Szpitalu Specjalistycznym im. Stefana Kardynała Wyszyńskiego w Lublinie.

WHO przypomina, że upały prowadzą do tysięcy przedwczesnych zgonów, zwłaszcza wśród osób starszych, przewlekle chorych i tych, które długo przebywają na słońcu. Problem pogłębia fakt, że wiele europejskich budynków, szkół czy miejsc pracy nie zostało zaprojektowanych z myślą o temperaturach przekraczających 35-40 st. C.

Najtragiczniejsze skutki fali gorąca odnotowano we Francji. Tamtejsza Narodowa Agencja Zdrowia Publicznego poinformowała o około 1 tys. dodatkowych zgonów zarejestrowanych od połowy ubiegłego tygodnia. Rekordowo wysokie temperatury wystąpiły także w Polsce, Wielkiej Brytanii, Niemczech i Czechach.

Miniony weekend i rekordowe temperatury przyniosły serię dramatycznych zdarzeń. W Chełmie na nieczynnym kąpielisku przypadkowy przechodzień znalazł 63-letnią kobietę bez oznak życia. Pomimo szybkiej interwencji ratowników nie udało się jej uratować. Według wstępnych ustaleń kobieta jedynie opalała się na brzegu i nie korzystała z kąpieli. Władze miasta poinformowały, że prawdopodobną przyczyną śmierci była reakcja organizmu na ekstremalny upał.

Do podobnej tragedii doszło w miejscowości Huta w Wielkopolsce. Tam 47-letnia kobieta opalała się na swojej posesji. Gdy przez dłuższy czas nie wracała do domu, zaniepokojony mąż znalazł ją nieprzytomną. Mimo prowadzonej reanimacji życia kobiety nie udało się uratować.

Niepokojące informacje napłynęły także z podwarszawskich Marek. Podczas maratonu rowerowego zmarł 30-letni uczestnik zawodów. Mężczyzna został odnaleziony na trasie bez oznak życia. Śledczy badają okoliczności zdarzenia. Trwają także poszukiwania 70-letniego kolarza, który nie dotarł do mety.

Podczas wysokich temperatur organizm intensywnie się poci, aby obniżyć temperaturę ciała. Wraz z potem traci jednak wodę i elektrolity. Gdy mechanizmy chłodzenia przestają być skuteczne, może dojść do odwodnienia, wyczerpania cieplnego, a nawet udaru cieplnego, który stanowi bezpośrednie zagrożenie życia.

Wysokie temperatury zwiększają także obciążenie układu krążenia. Serce musi pracować znacznie intensywniej, aby utrzymać prawidłowe krążenie krwi i odprowadzać ciepło. Z tego powodu szczególnie narażone są osoby starsze, pacjenci z chorobami serca, nadciśnieniem, cukrzycą czy przewlekłymi chorobami nerek.

- Nie obserwujemy wielu bezpośrednich przypadków działania wysokiej temperatury, czyli udarów cieplnych. Znacznie częściej trafiają do nas pacjenci z zaostrzeniem chorób przewlekłych - osoby z wielochorobowością, przede wszystkim pacjenci starsi, u których wysoka temperatura w sposób jednoznaczny wpływa na pogorszenie stanu zdrowia - dodaje lekarka.

Eksperci przypominają, że podczas upałów należy regularnie pić wodę, unikać wysiłku fizycznego w najgorętszych godzinach dnia, nie przebywać długo na pełnym słońcu oraz nigdy nie pozostawiać dzieci ani zwierząt w zaparkowanych samochodach. Nawet kilkanaście minut może doprowadzić do gwałtownego przegrzania organizmu i tragicznych konsekwencji.

Latem zagrożenie nie kończy się na słońcu i wysokiej temperaturze. Niebezpieczeństwo może kryć się również w domu - eksperci ostrzegają, że podczas upałów wzrasta ryzyko zatrucia tlenkiem węgla.

- Rzeczywiście latem można zatruć się czadem. Brak ruchu powietrza, a w takiej temperaturze nie ma ciągu, powoduje, że w przewodach kominowych powietrze zalega. Wtedy jakiekolwiek odpalenie piecyka może się niestety skończyć zatruciem tlenkiem węgla. Dlatego zawsze powinniśmy mieć czujnik - podsumowuje specjalistka medycyny ratunkowej.

Źródło: WHO, PAP