Wypadek w Gdyni wywołał lawinę komentarzy. Lekarz zabiera głos

Karolina Kowalska, WP abcZdrowie: W Gdyni 71-letni kierowca wjechał w witrynę sklepową i potrącił 16-latkę. Tłumaczył, że ma problemy z sercem, ale zdarzenie wywołało lawinę komentarzy na temat wieku kierowcy. Czy jest wiek, w którym z medycznego punktu widzenia człowiekowi powinno już się zabrać prawo jazdy?

Dr n med. Marcin Karolewski: Nie ma takiego wieku, w którym można by obligatoryjnie każdemu zabrać prawo jazdy, bo i młody człowiek może być na tyle chory, by nie być w stanie prowadzić samochodu. Obecne przepisy stanowią, że prawo jazdy wydawane jest na 15 lat i po tym okresie każdy powinien przejść badania lekarskie. Unia Europejska zaleca, by badania kierowców odbywały się co 5 lat, ale daje krajom członkowskim dowolność w tej kwestii.

Jest pan za tym, by seniorów badać co 5 lat?

Dobrze wiemy, że seniorzy prezentują się bardzo różnie - jeden będzie chodził o balkoniku i miał problemy z poruszaniem, zachowaniem równowagi i wykonywaniem prostych czynności życiowych, drugi do dziewięćdziesiątki będzie w świetnej formie i będzie sprawnie poruszał się samochodem. Pewnie racjonalnie byłoby w pewnym wieku częściej badać pacjentów albo dać lekarzom możliwość zgłaszania zastrzeżeń co do zdolności pacjenta do prowadzenia pojazdów. Obecnie takiej możliwości nie mamy, choć przez pewien czas obowiązywała ona dla niektórych schorzeń diabetologicznych i neurologicznych.

Co może zrobić lekarz, który uważa, że pacjent nie powinien już siadać za kierownicą?

Dziś możemy dać jedynie zalecenie, np. na karcie wypisowej ze szpitala, że pacjent nie powinien już prowadzić, ale jest to tajemnica lekarska, której nie możemy nikomu zdradzić. Tylko od pacjenta zależy, czy zechce zgłosić się na badania.

Mówi się, że pewne problemy zdrowotne przychodzą z wiekiem.

Oczywiście seniorzy w pewnym wieku mają czasami problemy ze wzrokiem, słuchem czy równowagą, ale zależy to osobniczo od każdego człowieka. Można zauważyć, że seniorzy często jeżdżą wolniej, ostrożniej i dostosowują styl jazdy do swoich możliwości. Bardzo często są też uczestnikami wypadków drogowych, co nie znaczy, że to oni te wypadki powodują. Częściej zdarza się, że np. wolniej przechodzą przez jezdnię i kierowca, który jedzie za szybko, ich potrąci.

Jakie choroby czy objawy powinny zmusić kierowcę do rezygnacji z prowadzenia samochodu?

Czerwona lampka powinna się nam zapalić przy zaburzeniach równowagi, chodu, wzroku i słuchu. Jeżeli nie jestem w stanie normalnie chodzić, to zdolność ruchowa nie pozwoli mi na szybką reakcję, kiedy pojawi się zagrożenie na drodze i będę musiał wykonać nagły manewr.

Mamy często pacjentów, którzy są sprawni intelektualnie, ale zaczynają mieć zaburzenia ruchowe, np. w chorobie Parkinsona. Jeśli tacy pacjenci chodzą wolniej, mają problemy z poruszaniem się, ale są wciąż sprawni umysłowo, mają duży problem, by się ograniczyć i przestać prowadzić samochód. Czasami to rodziny nas proszą: "Panie doktorze, proszę mu powiedzieć, że już nie powinien siadać za kółko, bo my jesteśmy bezradni". Właśnie w takich wypadkach powinniśmy mieć możliwość nie tyle zabrania pacjentowi prawa jazdy, ale szczegółowego przebadania i sprawdzenia, czy sprawność ruchowa pozwala mu na prowadzenie samochodu.

Czy, poza spożywaniem alkoholu i substancji niedozwolonych, są sytuacje, w których odradza pan kierowcom wsiadania za kółko?

Kiedy jesteśmy pod wpływem silnych emocji i nasze skupienie jest gorsze albo gdy jesteśmy pod wpływem jakiejś choroby i leków, które powodują nawet czasowe zaburzenie funkcjonowania. Osobie silnie przeziębionej, z gorączką, trudno jest się skupić na prowadzeniu pojazdu. Również niektóre leki antyalergiczne powodują nadmierną senność. Pacjenci często nie zdają sobie sprawy, że zwykłe leki na alergię mogą spowalniać reakcje za kierownicą.

Rozmawiała Karolina Kowalska, dziennikarka Wirtualnej Polski