Wyprysk potnicowy - symptomy, rozpoznanie, leczenie

W schorzeniu tym zmiany pojawiają się głównie na dłoniach i stopach – są to niewielkie grudki i pęcherzyki o średnicy poniżej 3 milimetrów, czasem z surowiczą wydzieliną. Zmiany są przejrzyste i głęboko osadzone. Wypryski potnicowe mogą być swędzące, bolesne lub zupełnie nieodczuwalne. Ich stan zwykle ulega pogorszeniu po kontakcie z wodą, mydłem lub substancjami drażniącymi. Rozdrapywanie zmian powoduje ich pękanie i wydzielanie płynu. Na skórze tworzy się skorupa, która w pewnym momencie pęka. Pękanie strupów nie tylko wygląda nieprzyjemnie, ale i jest bolesne. Ten proces może trwać tygodnie, a nawet miesiące. Jeśli wyprysk jest wywołany przez zakażenie grzybicze, zmiany obejmują głównie boczne powierzchnie palców. Łagodny wyprysk potnicowy charakteryzuje się złuszczaniem naskórka. W ostrej formie w miejscu pęcherzyków występują nadżerki. Wyprysk potnicowy nie jest zaraźliwy, ale z powodu nieestetycznych zmian może utrudniać kontakty międzyludzkie, dlatego warto możliwie szybko udać się do lekarza. Rozpoznanie zwykle polega na ustaleniu przyczyny wystąpienia zmian. W tym celu stosowane są testy alergiczne.

Chorobę leczy dermatolog, głównie maściami steroidowymi i lekami antyalergicznymi. Gdy zmiany są duże – przecina się je i osusza, a nadżerki dezynfekuje. Ważne jest, aby nie doszło do wtórnego nadkażenia ran, dlatego stosuje się antybiotyk w aerozolu lub maści. Jeśli wyprysk jest wywołany zakażeniem grzybiczym, konieczne jest leczenie przeciwgrzybicze. Stosowane są także następujące metody leczenia:

• obcięcie paznokci najkrócej jak to możliwe i codzienne oczyszczanie ich sodą do pieczenia to znany i wypróbowany domowy sposób na wyprysk potnicowy, przez trzy dni należy dwa razy dziennie nakładać pastę z sody na miejsca dotknięte wypryskiem;
• sterydy – przyjmuje się, że są użyteczne w leczeniu zmian, ale mogą być niebezpieczne dla skóry, dlatego nie są powszechnie stosowane;
• dieta bogata w składniki odżywcze – pomaga zwalczać dolegliwości skórne;
• okłady z roztworu nadmanganianu potasu – wysuszają zmiany;
• maści z tlenkiem cynku;
• okłady z roztworu soli lub białego octu.

Kiedy wyżej wymienione sposoby na wyprysk potnicowy nie działają, warto sięgnąć po inne środki w walce ze zmianami. W tym celu użyteczne są następujące wskazówki:

• podczas czytania książek, gazet i magazynów miej na dłoniach lekkie bawełniane rękawiczki, by tusz i papier nie podrażniły skóry;
• myj chorobowo zmienione miejsca chłodną wodą i jak najszybciej aplikuj środek nawilżający, nie używaj gorącej wody - mimo iż przynosi ulgę w swędzeniu, może pogorszyć stan skóry;
• ostrożnie wybieraj środki nawilżające, nie powinny zawierać wody, lepsze są maści - pamiętaj jedynie, by stosować niewielkie ich ilości;
• po umyciu rąk dobrym pomysłem jest posmarowanie ich sokiem z aloesu lub preparatami zawierającymi z niego wyciąg. Aloes bowiem działa odkażająco i chłodząco.

Ważne jest nie tylko unikanie kontaktu z alergenami, ale także uczenie się, jak radzić sobie ze stresem.

Źródła

1. Silva-Rodrigues A., Wahl R., Alergologia w praktyce, Alfa Medica Press, Bielsko-Biała 2007, ISBN 978-83-7522-017-9
2. Mędrala W., Podstawy alergologii, Górnicki Wydawnictwo Medyczne, Wrocław 2006, ISBN 83-89009-53-6
3. Panaszek B. (red.), Ilustrowany podręcznik chorób alergicznych, Urban & Partner, Wrocław 2009, ISBN 978-83-7609-087-0
4. Kaszuba A. (red.), Leczenie chorób skóry, Urban & Partner, Wrocław 2009, ISBN 978-83-7609-027-6