Zapalenie cewki moczowej - przyczyny, objawy, leczenie

Zapalenie cewki moczowej i pęcherza moczowego rozwija się najczęściej jako następstwo zakażeń bakteriami, które docierają do organizmu przez cewkę.

Coraz częstsze jest zakażenie Chlamydia trachomatis. Rzadziej jest ono wynikiem zstępującego zakażenia bakteryjnego lub toksycznego działania szkodliwych substancji wydalanych wraz z moczem. Rozróżnia się zapalenie ostre lub przewlekłe. Powstaniu zapalenia cewki moczowej sprzyjają również choroby, w których dochodzi do zatrzymywania moczu w pęcherzu, brak higieny, manipulacje przy cewce, takie jak masturbacja, cewnikowanie. Postacie przewlekłe są najczęściej zejściem ostrego stanu zapalnego cewki moczowej.

Objawy zapalenia cewki moczowej najczęściej występują w postaci bolesnych parć na mocz. Takie oddawanie połączone jest z tym, że chory oddaje często niewielkie ilości moczu. Mocz zwykle nie zmienia barwy, choć czasem może być zabarwiony krwią. Badanie laboratoryjne wykazuje w nim duże ilości białka i krwinek białych, mniej krwinek czerwonych, złuszczone komórki nabłonkowe i bakterie. Zapalenie cewki moczowej i pęcherza moczowego rozpoznaje się, jeśli wystąpią opisane powyżej objawy, zmiany zapalne i liczne bakterie w moczu. Inne objawy to gorączka.

Leczenie zapalenia cewki moczowej opiera się na leczeniu czynników przyczyniających się do występowania zakażeń lub ich usunięciu w sposób niefarmakologiczny. Właściwym postępowaniem będzie np. usunięcie przeszkód w odpływie moczu, czyli tak zwane usunięcie kamieni nerkowych, czy korekcja chirurgiczna wad układu moczowego. W zakażeniach wstępujących potrzebna będzie właściwa antybiotykoterapia.

Ambulatoryjnie najczęściej stosuje się szerokowidmowe antybiotyki. U chorych hospitalizowanych oraz u chorych z nawrotem zakażenia wykonuje się posiew moczu. Hodowla drobnoustroju z moczu pozwala określić, jaka bakteria spowodowała zakażenie. Wykonuje się też antybiogram, który pozwala określić, na jaki antybiotyk bakteria jest wrażliwa.

Czasem, by zidentyfikować czynnik zakaźny, wykonuje się badania antygenów drobnoustrojów lub DNA drobnoustroju. Aby skuteczniej z nim walczyć, należy stosować odpowiednie leki. Objawowe leczenie ostrych zakażeń polega na leżeniu w łóżku, obfitej podaży płynów i częstym oddawaniu moczu. W bolesnym zapaleniu pęcherza moczowego stosuje się też leczenie przeciwbólowe. Należy unikać oziębienia nóg, zawilgocenia bielizny.

Zapalenie cewki moczowej leczy się także za pomocą leków bakteriobójczych i moczopędnych, nasiadówek, noszenia ciepłej bielizny. Jeśli chory zaniedba powstały stan zapalny, może on przechodzić dalej, obejmując miedniczki nerkowe i nerki, być źródłem septycznego zakażenia ogólnoustrojowego lub spowodować mocznicę.

Źródła

1. Leki roślinne w infekcjach układu moczowego
2. Babayan R.K., Oates R.D., Siroky M.B. Podręcznik urologii, diagnostyka i leczenie, Czelej, Lublin 2006, ISBN 83-89309-74-2
3. Kazoń M. (red.), Urologia (Seria Lekarza Praktyka), Urban & Partner, Wrocław 1997, ISBN 83-85842-71-3
4. Kleinman I., Lipshultz L., Podstawy urologii, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 1999, ISBN 83-200-2188-X