Zapalenie pęcherza u kobiet

Zapalenie pęcherza moczowego najczęściej występuje u kobiet, ponieważ ich cewka moczowa jest stosunkowo krótka i szeroka – bakterie łatwo penetrują przez nia w obręb pęcherza. Jej położenie, w obrębie przedsionka pochwy, w niewielkim oddaleniu od, z natury zanieczyszczonej bakteriami, okolicy odbytu, sprzyja również przenoszeniu bakterii w obręb cewki, a stąd do pęcherza. Dlatego ważne jest, by kobieta szczególnie dbała o higienę miejsc intymnych. Za zapalenie pęcherza moczowego odpowiada głównie pałeczka okrężnicy Escherichia coli. Często spotyka się inne drobnoustroje, np. z rodzaju Staphylococcus i Enterococcus. Ponieważ choroba łączy się z aktywnością seksualną kobiety żargonowo określa się ją jako „choroba miesiąca miodowego”.

Zapalenie pęcherza moczowego jest chorobą często występującą. Szacuje się, że połowa populacji przynajmniej raz w życiu doświadczyła zapalenia pęcherza moczowego. Poza, wymienioną powyżej, grupą kobiet aktywnych seksualnie, szczególnie narażone na zapalenie pęcherza moczowego są kobiety w ciąży – zwłaszcza w jej pierwszym trymestrze a także kobiety w okresie menopauzy (ze względu na niedobór ochronnej roli estrogenów).

Do czynników ryzyka choroby możemy zaliczyć cukrzycę, stan obniżonej czynności układu odpornościowego, przebyte lub obecne zapalenie górnych dróg moczowych, schorzenia ginekologiczne o podłożu bakteryjno-zapalnym oraz choroby neurologiczne z zaburzeniami czynności pęcherza. Niektórzy sugerują, że stosowanie środków antykoncepcyjnych (również doustnych) może sprzyjać infekcjom dróg moczowych.

Podstawowymi objawami zapalenia pęcherza moczowego są:

• Pieczenie pochwy
• Szczypanie, ból i pieczenie pod koniec oddawania moczu (dyzuria)
• Częstomocz
• Uczucie częstego parcia na mocz z oddawaniem niewielkich jego ilości
• Nieprzyjemny zapach moczu
• Stan podgorączkowy,
• Częstomocz dzienny, często z niewielką ilością oddawanego moczu.

W skład badań diagnostycznych w zapaleniu pęcherza wchodzi tzw. ogólne badanie moczu oraz badanie moczu bakteriologiczne (tzw. posiew moczu). Leczenie zapalenia pęcherza należy wdrożyć jak najwcześniej, nie czekając na wyniki badań laboratoryjnych moczu.

W czasie leczenia ważne jest wypijanie większej niż zwykle ilości płynów i dążenie co całkowitego opróżniania pęcherza w czasie oddawania moczu. Jak zaznaczono powyżej powodem zapalenia pęcherza może być niewyleczony stan zapalny jajników lub macicy, dlatego potrzebna jest konsultacja ginekologiczna.

Leczenie polega zasadniczo na podawaniu leków odkażających drogi moczowe. Są to antybiotyki, sulfonamidy, chemioterapeutyki. Leki rozkurczowe stanowią, często konieczną, formę leczenia uzupełniającego.

Do metod profilaktycznych zaliczamy zażywanie probiotyków czy preparatów z d-mannozą oraz mącznicy lekarskiej i berberyny.

Aby uniknąć zapalenia pęcherza moczowego, należy również szczególnie dbać o higienę osobistą. Możemy również zażywać preparaty ziołowe, np. z żurawiną, pokrzywą, które utrudniają bakterii kolonizację dróg moczowych. Można stosować preparaty z witaminą C w dawce 1000 mg dziennie, szczególnie zalecane u kobiet w ciąży.

Źródła

1. Śródmiąższowe zapalenie pęcherza moczowego - kierunki leczenia
2. Babayan R.K., Oates R.D., Siroky M.B. Podręcznik urologii, diagnostyka i leczenie, Czelej, Lublin 2006, ISBN 83-89309-74-2
3. Fryczkowski M. Podstawy urologii. Podręcznik dla studentów medycyny i lekarzy pierwszego kontaktu, Śląska Akademia Medyczna, Katowice 2000, ISBN 83-87114-55-3
4. Kleinman I., Lipshultz L., Podstawy urologii, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 1999, ISBN 83-200-2188-X