Zdrowsze stołówki i mniejsze marnotrawstwo. UE proponuje nowe kryteria dla publicznego żywienia

Nowe wytyczne mają pomóc instytucjom publicznym w bardziej odpowiedzialnym podejściu do zamówień żywnościowych. Dokument podkreśla znaczenie tzw. zielonych zamówień publicznych, które obejmują promowanie rolnictwa ekologicznego, wspieranie uczciwego handlu, wybór ryb zrównoważonych połowów oraz dbałość o dobrostan zwierząt.

Równie istotne jest ograniczenie marnotrawstwa jedzenia, szkolenie personelu oraz budowanie krótkich łańcuchów dostaw, które sprzyjają lokalnym producentom i zmniejszają ślad węglowy.

Zwrócono też uwagę na aspekt społeczny - dobre warunki pracy w sektorze żywnościowym i włączenie grup wrażliwych w procesy zakupowe i produkcyjne. Takie podejście pozwala nie tylko chronić środowisko, ale też wspierać równość i spójność społeczną.

Raport JRC przypomina, że zdrowa dieta to fundament zapobiegania chorobom niezakaźnym, takim jak otyłość, cukrzyca typu 2 czy choroby sercowo-naczyniowe. Eksperci zalecają, by jadłospisy w instytucjach publicznych opierały się na produktach roślinnych: owocach, warzywach, roślinach strączkowych, pełnych zbożach, orzechach i nasionach. Jednocześnie należy ograniczać spożycie soli, cukrów prostych, tłuszczów nasyconych, alkoholu oraz czerwonego i przetworzonego mięsa.

Szczególną uwagę poświęcono dzieciom, seniorom i pacjentom szpitali - grupom najbardziej wrażliwym na jakość odżywiania. Dostosowanie posiłków do wieku i stanu zdrowia ma kluczowe znaczenie dla poprawy dobrostanu i jakości życia.

Wytyczne JRC to nie tylko postulaty, ale też zestaw konkretnych narzędzi dla samorządów i decydentów. Raport zawiera praktyczne listy kryteriów dla stołówek, firm cateringowych i automatów vendingowych, wraz z mechanizmami weryfikacji - takimi jak certyfikaty jakości, systemy monitoringu i dobre praktyki już wdrożone w krajach członkowskich.

Autorzy zalecają również wykorzystanie metod oceny cyklu życia produktów (LCA), które pozwalają mierzyć wpływ środowiskowy żywności, oraz opracowanie lokalnych strategii żywieniowych. Wdrożenie kryteriów wymaga jednak współpracy z rynkiem, szkolenia kadr i zaangażowania wszystkich interesariuszy - od rolników po dostawców i konsumentów.

Zamówienia publiczne żywności mają ogromny potencjał - mogą kształtować cały rynek i promować zrównoważone rolnictwo. Dlatego Komisja Europejska traktuje je jako kluczowy element Wizji dla Rolnictwa i Żywności, której celem jest uczynienie europejskiego systemu żywnościowego bardziej odpornym, etycznym i przyjaznym dla środowiska.

Wspólne Centrum Badawcze (Joint Research Centre, JRC) pełni funkcję naukowego zaplecza Komisji Europejskiej. Dostarcza danych i analiz, które pomagają tworzyć, wdrażać i monitorować polityki unijne - w tym te dotyczące zdrowia publicznego, rolnictwa i ochrony klimatu.

Nowe kryteria to kolejny krok w kierunku tego, by stołówki publiczne stały się przykładem nowoczesnego, zdrowego i odpowiedzialnego żywienia - z korzyścią dla ludzi, planety i przyszłych pokoleń.

Marta Słupska, dziennikarka Wirtualnej Polski

Źródło: joint-research-centre.ec.europa.eu