Zmiany dla krwiodawców od maja. Koniec z automatycznym wolnym
Oddawanie krwi wiąże się z pewnymi przywilejami, ale od 1 maja 2026 r. zmienią się zasady dotyczące zwolnienia z pracy dla części dawców. Nowe przepisy obejmą osoby, które zgłoszą się do punktu krwiodawstwa, ale ostatecznie nie zostaną dopuszczone do donacji.
Co zmieni się od maja?
Najważniejsza zmiana dotyczy sytuacji, w której dawca przychodzi oddać krew lub jej składniki, ale po badaniach okazuje się, że tego dnia nie może zostać zakwalifikowany do donacji. Do tej pory w praktyce często oznaczało to cały dzień wolny od pracy. Od 1 maja będzie inaczej.
Po zmianach pracownikowi w takiej sytuacji będzie przysługiwało zwolnienie jedynie na czas niezbędny do wykonania badań kwalifikacyjnych oraz na dojazd i powrót z punktu krwiodawstwa. Zaświadczenie wystawione przez centrum ma odzwierciedlać rzeczywisty czas pobytu w placówce.
Jak informują centra krwiodawstwa, "godziny wpisane w zaświadczeniu wystawianym przez centra krwiodawstwa będą rzeczywistymi godzinami pobytu w punkcie krwiodawstwa – od pobrania biletu do opuszczenia miejsca poboru". Czas dojazdu i powrotu również ma być objęty zwolnieniem, ale zostanie potwierdzony odpowiednią adnotacją w dokumencie.
Dla osób, które oddadzą krew, nic się nie zmienia
Warto podkreślić, że nowe przepisy nie odbierają przywilejów osobom, które faktycznie oddadzą krew. W ich przypadku nadal obowiązują dotychczasowe zasady.
To oznacza, że honorowy dawca po donacji zachowuje prawo do zwolnienia od pracy w dniu oddania krwi oraz w dniu następnym. Za ten czas pracownikowi nadal przysługuje wynagrodzenie. Zmiana dotyczy więc wyłącznie tych przypadków, gdy do oddania krwi ostatecznie nie dochodzi.
Kiedy zwolnienie nie będzie przysługiwać?
Przepisy doprecyzowują także sytuacje, w których dawca nie będzie mógł skorzystać ani ze zwolnienia z pracy, ani ze zwrotu kosztów dojazdu. Chodzi o przypadki, gdy powód niedopuszczenia do oddania krwi leży po stronie samego dawcy.
Tak może być na przykład wtedy, gdy ktoś zgłosi się do punktu po spożyciu alkoholu albo mimo wcześniejszej informacji o czasowej lub stałej dyskwalifikacji. W takich sytuacjach pracownik nie będzie mógł liczyć na takie same uprawnienia jak osoba, która zgłosiła się zgodnie z zasadami.
Nowe zasady budzą emocje
Zmiany wywołały sporo komentarzy wśród krwiodawców. Część osób uważa, że nowe przepisy uporządkują system i ograniczą nadużycia. Inni obawiają się, że mogą zniechęcić do regularnego oddawania krwi.
W dyskusjach pojawiają się głosy rozczarowania. - 2 godziny w centrum, godzina dojazdu i powrotu. Nie oddałem krwi – straciłem połowę dniówki - napisał jeden z dawców w mediach społecznościowych, zacytowany przez "Gazetę Prawną".
Najwięcej obaw dotyczy osób pracujących zmianowo, z ustalonym grafikiem albo dojeżdżających do punktu krwiodawstwa z innych miejscowości. W ich przypadku nawet kilkugodzinna nieobecność może być trudna do pogodzenia z obowiązkami zawodowymi.
Jakie korzyści daje oddawanie krwi?
Choć honorowe krwiodawstwo jest bezpłatne i dobrowolne, dawcy mogą liczyć na pewne korzyści. Po oddaniu krwi przysługuje im posiłek regeneracyjny o wartości 4500 kcal, najczęściej wydawany w formie czekolad. Mogą też otrzymać wyniki podstawowych badań wykonanych przy kwalifikacji.
Krwiodawcy mają również prawo do zwolnienia od pracy w dniu donacji i dzień później, a także do ulgi podatkowej związanej z honorowym oddawaniem krwi. Przysługuje im także zwrot kosztów przejazdu do najbliższego punktu poboru.
Dodatkowe przywileje zyskują osoby z tytułem Zasłużonego Honorowego Dawcy Krwi. W tej grupie możliwe są m.in. zniżki na niektóre leki, korzystanie poza kolejnością z części świadczeń zdrowotnych, a w niektórych miastach także ulgi w komunikacji miejskiej.
Dlaczego warto oddawać krew?
Krwiodawstwo nadal pozostaje jedną z najprostszych form realnej pomocy innym. Trafia do pacjentów po wypadkach, operacjach, porodach, a także do osób leczonych onkologicznie i chorych przewlekle. Jedna donacja może pomóc nawet kilku osobom.
Magdalena Pietras, dziennikarka Wirtualnej Polski
Źródło:
- PulsHR
- Gazeta Prawna
- Krwiodawcy.org
Treści w naszych serwisach służą celom informacyjno-edukacyjnym i nie zastępują konsultacji lekarskiej. Przed podjęciem decyzji zdrowotnych skonsultuj się ze specjalistą.
