Zmiany w ochronie zdrowia. MZ wprowadza Powiatowe Centra Zdrowia

Nowe rozporządzenie Ministra Zdrowia z 21 września 2026 roku określa zasady funkcjonowania Powiatowych Centrów Zdrowia (PCZ). Mają one zapewniać pomoc medyczną mieszkańcom powiatów, w których dostęp do szpitalnych oddziałów ratunkowych lub izb przyjęć jest utrudniony. Zgodnie z przepisami świadczenia mogą być realizowane w powiatach, w których nie działa SOR ani izba przyjęć, a odległość do najbliższej takiej placówki przekracza 30 kilometrów, licząc drogami publicznymi.

Centra mają udzielać doraźnej pomocy ambulatoryjnej, wykonywać niezbędne zabiegi oraz zapewniać dostęp do diagnostyki. W katalogu świadczeń znalazły się m.in. konsultacje specjalistyczne, opieka pielęgniarska, badania laboratoryjne, RTG i USG oraz zaopatrywanie ran. Świadczenia mają być dostępne całodobowo, przez siedem dni w tygodniu.

Jednym z ważnych elementów przepisów jest obowiązek zapewnienia przez PCZ dostępu do transportu sanitarnego. Ma on być dostępny przez całą dobę, z uwzględnieniem wskazań medycznych i konieczności zachowania ciągłości leczenia. Bezpłatny transport dotyczy m.in. sytuacji, gdy pacjent wymaga natychmiastowego leczenia w innym podmiocie leczniczym lub przewiezienia w celu zachowania ciągłości terapii. Z bezpłatnego przejazdu mogą również korzystać osoby z dysfunkcją narządu ruchu, które nie są w stanie samodzielnie korzystać z transportu publicznego, jeżeli spełniają ustawowe warunki.

Przepisy przewidują również częściowe finansowanie transportu sanitarnego. W określonych przypadkach, m.in. przy chorobach nowotworowych, psychicznych, oczu, układu krążenia, układu oddechowego czy schorzeniach neurologicznych, ze środków publicznych pokrywane będzie 40 proc. kosztów przejazdu. Dotyczy to pacjentów, którzy mogą poruszać się samodzielnie, ale podczas korzystania z komunikacji publicznej potrzebują pomocy innej osoby lub pojazdu dostosowanego do potrzeb osób z niepełnosprawnościami. Konieczność takiego transportu musi wynikać ze zlecenia uprawnionego lekarza lub felczera.