Zmiany w zakresie zdrowia. Co udało się osiągnąć Andrzejowi Dudzie, a co zawetował?

Jednym z pierwszych sukcesów prezydenta Dudy była ustawa zakazująca korzystania z łóżek i kabin opalających osobom poniżej 18. roku życia, która weszła w życie 16 lutego 2018 r. Przepisy przewidują kary dla właścicieli takich urządzeń, którzy złamią tę zasadę.

Dzięki temu zakończono praktykę wysyłania małoletnich, między innymi dziewczynek przed pierwszą komunią, do solariów, co stanowi formę przeciwdziałania nowotworom skóry.

W czerwcu 2020 r. prezydent Duda złożył projekt, a w październiku podpisał ustawę tworzącą Fundusz Medyczny z pulą co najmniej 4 mld zł rocznie. Jego celem jest sfinansowanie innowacyjnych terapii w rzadkich i drogich chorobach, zwłaszcza pediatrycznych, których nie refundował system.

Dzięki tym regulacjom refundowano terapię na SMA (rdzeniowy zanik mięśni) o wartości ok. 9 mln zł, a leczenie pozwoliło uniknąć niepełnosprawności u noworodków. Obecnie leki na SMA są refundowane dla wszystkich dzieci urodzonych w Polsce.

Prezydent Duda był inicjatorem ustawy o szczególnej opiece geriatrycznej, podpisanej we wrześniu 2023 r. Ustawa zakładała utworzenie Centrów Zdrowia 75+, czyli specjalnych placówek dla osób powyżej 75. roku życia, które miały oferować kompleksową opiekę środowiskową, m.in. w poradniach POZ, oddziałach geriatrycznych i Centrach Zdrowia 75+.

Plany zakładały uruchomienie 300 takich centrów w ciągu 5 lat. Chociaż ustawa została formalnie uchwalona, realizacja projektu napotykała trudności m.in. z powodu braku rozporządzeń wykonawczych i środków finansowych. W praktyce żadne z centrów do dziś nie powstało.

W 2019 r. prezydent zainicjował Narodową Strategię Onkologiczną na lata 2020–2030, której celem jest poprawa profilaktyki, diagnostyki i leczenia nowotworów w Polsce. Program obejmuje działania w zakresie wczesnego wykrywania, inwestycji w kadry i infrastrukturę onkologiczną, a także wdrażania standardów leczenia.

Integralnym elementem NSO jest Krajowa Sieć Onkologiczna, która ma zapewnić jednolite standardy leczenia i koordynację opieki nad pacjentami z nowotworami w całym kraju. Choć ustawa została przyjęta, wdrażanie KSO napotyka na opóźnienia z powodu braków kadrowych i finansowych.

W 2025 r. Andrzej Duda zawetował ustawę obniżającą składkę zdrowotną dla osób prowadzących działalność gospodarczą. Swoją decyzję argumentował tym, że rozwiązanie groziłoby destabilizacją finansową NFZ.

Decyzja spotkała się z krytyką środowisk przedsiębiorców, ale eksperci ochrony zdrowia ocenili ją jako działanie chroniące budżet systemu.

W kwietniu 2021 r. prezydent Duda przyjął szczepionkę przeciw COVID‑19 wraz z małżonką w publicznym punkcie szczepień, dając dobry przykład obywatelom. W wywiadach wyrażał gotowość rozważenia szczepień obowiązkowych tylko w sytuacji realnego zagrożenia dla osób, które nie mogą być zaszczepione, chociaż deklarował, że wolałby, by szczepienia pozostały dobrowolne.

Z kolei w czerwcu 2022 r. prezydent objął patronatem narodowy projekt profilaktyczny "Zdrowe Życie", organizowany w partnerstwie z NFZ, MZ i PZU. Program obejmował mobilne strefy zdrowia w kilkudziesięciu miastach, oferując bezpłatne badania i konsultacje.

W 2024 r. prezydent zawetował ustawę umożliwiającą sprzedaż awaryjnej antykoncepcji bez recepty osobom od 15. roku życia. Utrzymanie restrykcji spotkało się z ostrą krytyką środowisk kobiecych i medycznych, które wskazywały na ograniczanie praw reprodukcyjnych.

Dominika Najda, dziennikarka Wirtualnej Polski

Źródła

1. GOV