Dieta dla cukrzyków typu 2

Cukrzyca typu 2 występuje u około 2–4% Polaków. Co roku w Polsce zapada na nią około 200 nowych osób. Jest to choroba przewlekła i nieuleczalna. Wieloletni jej przebieg wiąże się z wystąpieniem licznych powikłań w obrębie narządu wzroku, nerek, serca. Najistotniejszym czynnikiem rozwoju cukrzycy typu 2 jest otyłość. Nieprawidłowe odżywianie i brak ruchu przyczyniają się do rozwoju tej choroby, więc odpowiednia dieta, normalizacja masy ciała i wysiłek fizyczny odgrywają zasadniczą rolę w walce z nią.

Spis treści:
  1. 1. Cukrzyca typu 2
  2. 2. Dieta przy cukrzycy typu 2
  3. 3. Leczenie cukrzycy typu 2

1. Cukrzyca typu 2

Co ma wpływ na cukrzycę typu 2? Odtwórz wideo
Co ma wpływ na cukrzycę typu 2? Cukrzycę typu 2 nie powoduje jedynie jeden czynnik. Może bowiem...

Dieta dla cukrzyków typu 2 odgrywa ogromną rolę w leczeniu tej choroby cywilizacyjnej. Cukrzyca typu 2 jest najczęstszym rodzajem cukrzycy, a jej podłożem jest insulinoodporność tkanek. Oznacza to, że ta cukrzyca jest niezależna od poziomu insuliny w organizmie (dawniej nazywano ją insulinoniezależną), bo tkanki nie reagują na nią, są na nią w pewien sposób odporne. Ten rodzaj cukrzycy najczęściej pojawia się wskutek otyłości, rzadziej jako powikłanie chorób takich jak zespół policystycznych jajników (PCOS). Leczenie cukrzycy to początkowo głównie dieta cukrzycowa i zdrowy tryb życia.

Większości z nas dieta cukrzycowa kojarzy się głównie ze spożywaniem 5 posiłków dziennie oraz niesłodzoną herbatą. Jednak warto przyjrzeć się dokładniej diecie cukrzycowej. W  gruncie rzeczy może być  ona korzystna nie tylko dla diabetyków, lecz także dla zdrowych osób z nadwagą i otyłością – które są przez to zagrożone rozwojem choroby w przyszłości.

2. Dieta przy cukrzycy typu 2

Dieta dla cukrzyków typu 2 odgrywa znaczącą rolę w procesie leczenia. Należy ją skonsultować z lekarzem, to on zdecyduje, czy leczenie cukrzycy będzie prowadzone tylko za pomocą diety, czy znajdą zastosowanie także leki przeciwcukrzycowe. Jeśli dieta jest jedyną formą leczenia, posiłków może być tylko 3 dziennie, choć w zależności od innych form leczenia, stosuje się także 5 czy 7 posiłków dziennie.

Zalecenia dotyczące diety dla diabetyków nie odbiegają za bardzo od zaleceń zdrowej diety. Należy unikać soli oraz cukrów prostych zawartych w słodkich, suszonych i konserwowanych owocach, słodyczach i sokach. Niewskazany jest także alkohol. Można z kolei jeść świeże warzywa, ryby i pełnoziarniste produkty - to zalecane produkty w cukrzycy. Szczególnie korzystnymi warzywami są rośliny strączkowe. Tłuszcze zwierzęce są dopuszczalne, ale nie powinny stanowić głównego źródła tłuszczów. Tłuszcze trans są całkowicie zakazane, nie tylko dla cukrzyków, ale również wszystkich osób prowadzących zdrowy tryb życia. Tego rodzaju tłuszcze są wynikiem przemian tłuszczy roślinnych (nazywa się je także utwardzonymi tłuszczami roślinnymi) i znajdują się w żywności wysoko przetworzonej, produktach typu fast food, niektórych margarynach i ciastkach.

Ważne jest, aby chorzy na cukrzycę jedli tyle, ile potrzebują - ani zbyt dużo, ani zbyt mało. Jeśli cukrzyca jest wynikiem otyłości, trzeba zrzucić nadmiarowe kilogramy, ale nie można w tym celu stosować restrykcyjnych diet. Najlepiej skonsultować odchudzanie z lekarzem lub dietetykiem.

Tak naprawdę ogólne zasady współczesnej „diety cukrzycowej” zawierają reguły, którymi powinien kierować się każdy z nas. Są to po prostu reguły zdrowego żywienia.

  • Posiłki należy spożywać regularnie, o mniej więcej stałych porach.
  • Suma przyjętych codziennie kalorii powinna być mniej więcej stała.
  • Osoby z nadwagą i otyłością powinny spożywać mniej kalorii niż dotychczas.
  • Należy dbać nie tylko o ilość spożywanego jedzenia, lecz także o jego jakość – ilość zawartych witamin, błonnika, wielonienasyconych kwasów tłuszczowych i innych dobroczynnych dla organizmu substancji.

Cukrzyca typu 2 rozwija się  w większości przypadków u osób otyłych i właśnie normalizacja masy ciała jest najważniejszym zadaniem, jakiego powinien podjąć się diabetyk. Często u osób, które uzyskały należną dla ich wzrostu wagę ciała, leczenie farmakologiczne nie jest już konieczne. Dlatego właśnie jest o co walczyć!

Dieta dla cukrzyków to jednak nie wszystko. Formy zalecanej aktywności fizycznej zależą także od możliwości konkretnego pacjenta, ale są nieodzowne. Trzeba starać się regularnie uprawiać jakąś aktywność fizyczną. Wielu osobom pomagają codzienne, niezbyt forsowne spacery. Aktywność fizyczna pozytywnie wpłynie na wagę ciała cukrzyka, a także na jego samopoczucie i zdrowie. Rzucenie palenia jest w przypadku osób chorych na cukrzycę nieodzowne.

  • Powrót do prawidłowej masy ciała przeciwdziała zaburzeniom wydzielania insuliny u osób otyłych.
  • Pozbycie się nadwagi zmniejsza oporność tkankową na insulinę. Po prostu organizm potrzebuje mniej insuliny – czy to wydzielanej przez trzustkę, czy to podawanej we wstrzyknięciach.
  • Normalizacja masy ciała zwiększa skuteczność doustnych leków przeciwcukrzycowych.

Nie należy jednak chudnąć zbyt gwałtownie! Diety „głodowe” nie wchodzą w grę. Utrata masy ciała nie powinna być większa niż 1 kg na tydzień.

Dieta diabetyka powinna być „szyta na miarę”, czyli dobrana indywidualnie dla każdego chorego przez lekarza prowadzącego oraz dietetyka. Musi ona zawierać odpowiednią wartość energetyczną oraz odżywczą. Wartości te są dobierane w zależności od wieku pacjenta, płci oraz aktywności fizycznej (wykonywanej pracy). Zarówno nadmiar, jak i niedobór składników energetycznych jest niewskazany i może być przyczyną kłopotów. Nadmiar przyjętego pożywienia skutkuje wysokim poziomem cukru we krwi, co w dłuższej perspektywie jest przyczyną otyłości, uszkodzenia nerek i narządu wzroku. Przyjęcie zbyt małej ilości jedzenia może być przyczyną hipoglikemii, utraty przytomności i nawet śpiączki cukrzycowej

W przypadku diety w cukrzycy typu 2 leczonej dietą i lekami doustnymi liczba posiłków na dobę nie musi przekraczać trzech. Osoby przyjmujące insulinę ludzką powinny jeść 5 razy dziennie, zaś leczenie analogami szybkodziałającymi wiąże się ze spożywaniem 3–4 posiłków. 

  • Białka powinny stanowić 15–20% ogólnego zapotrzebowania kalorycznego. To oznacza około 0,8 g/kg masy ciała. Kobiety w ciąży powinny spożywać do 1 g/kg masy ciała. Najlepsze są białka roślinne, ryby i drób. Osoby z rozwiniętą nefropatią cukrzycową powinny spożywać mało białka!
  • Tłuszcze powinny stanowić mniej niż 30% zapotrzebowania dobowego – 10% tłuszcze nienasycone, 10% tłuszcze jednonienasycone (olej rzepakowy i oliwa z oliwek), 10% tłuszcze wielonienasycone (olej sojowy, słonecznikowy, kukurydziany i arachidowy).
  • Cukry powinny stanowić 50–60% całkowitej dostarczanej energii.

Węglowodany można podzielić na:

  • Szybko się wchłaniające (znajdują się w słodyczach, miodzie, syropach, sokach, owocach).
  • Wchłaniające się wolno, takie jak cukry złożone, np. skrobia (znajduje się w kaszach, ryżu, płatkach zbożowych, pieczywie, makaronach, mące, ziemniakach).

Powinniśmy spożywać jak najmniej cukrów łatwo przyswajalnych, gdyż sprzyjają one wahaniom glukozy we krwi. Ich spożycie wywołuje szybki i duży wzrost cukru we krwi. Nie jest to korzystne – na dłuższą metę wiąże się z powikłaniami zdrowotnymi. Skrobia i inne węglowodany złożone ulegają w przewodzie pokarmowym stopniowemu trawieniu i uwalnianiu. Po ich spożyciu wzrost stężenia glukozy we krwi jest nieduży i powolny – zapobiega to wahaniom glikemii.

Ważny składnik posiłku cukrzyka to błonnik. Błonnik, czyli włóknik, także należy do węglowodanów. Pomimo że jest on węglowodanem, którego organizm ludzki nie jest w stanie przyswoić, odgrywa w diecie ważną rolę. Nie ulega on trawieniu w przewodzie pokarmowym i nie jest źródłem glukozy we krwi. Błonnik powiększa za to objętość posiłków, dając uczucie sytości, reguluje pracę jelit (zapobiega zaparciom). Dla diabetyków ważny jest fakt, że włóknik wydłuża czas wchłaniania innych węglowodanów z przewodu pokarmowego – przez co zapobiega wahaniom glikemii. Prawdopodobnie zmniejsza także wchłanianie cholesterolu z pożywienia, co ma dla diabetyków kolosalne znaczenie – cukrzyca wiąże się z nasiloną miażdżycą.

Dużo błonnika zawierają produkty, takie jak: otręby i płatki owsiane, suche nasiona roślin strączkowych, marchew, dynia, brokuły, kapusta, jabłka, otręby pszenne, pieczywo razowe z mąki z pełnego przemiału, kasze, ciemny ryż, warzywa. Zarówno diabetycy, jak i osoby zdrowe powinni spożywać codziennie jak najwięcej tych produktów – błonnik sprzyja utrzymaniu szczupłej sylwetki!

3. Leczenie cukrzycy typu 2

Początkowo leczenie cukrzycy typu 2 to przede wszystkim cukrzycowa dieta, zdrowy tryb życia i aktywność fizyczna. Pomocne jest także pozbycie się nadwagi lub otyłości, zrzucenie nadmiernych kilogramów wpływa korzystnie na wrażliwość tkanek na insulinę. Leki przeciwcukrzycowe mogą, ale nie muszą być wykorzystywane w terapii. Po jakimś czasie, jeśli cukrzyca nie jest kontrolowana, produkujące insulinę komórki beta trzustki stają się niewydolne, gdyż wytwarzają bardzo duże ilości insuliny przez długi czas, a organizm nie wykorzystuje jej stale. W takim przypadku rozpoczyna się leczenie insuliną, czyli insulinoterapię.

Bibliografia

  • Cichocka A. Praktyczny poradnik żywieniowy w odchudzaniu oraz profilaktyce i leczeniu cukrzycy typu 2, Medyk, Warszawa 2010, ISBN 978-83-89745-58-3
  • Biernat J., Mikołajczak J., Wyka J. Co warto wiedzieć o diecie w cukrzycy? MedPharm, Wrocław 2008, ISBN 978-83-60466-63-6
  • Czech A., Idaszak D., Tatoń J. Żywienie w cukrzycy, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2007, ISBN 978-83-200-4194-1
  • Szurkowska M. Leczenie otyłości i towarzyszących zaburzeń metabolicznych, Krakowskie Wydawnictwo Medyczne, Kraków 2006, ISBN 83-88203-30-4
Porozmawiaj o tym na Forum Zdrowie »
Lubię to!
0
Komentarze
Wyloguj

Porady ekspertów

Co robić? Czy sama dieta wystarczy?

Mam ogromną prośbę, od około 4 lat stosowałam dietę, ponieważ miewałam spadki cukru. U mnie...

lek. Małgorzata Waszkiewicz Porady udziela lek. Małgorzata Waszkiewicz Lekarz w Pododdziale chorób wewnętrznych w Szpitalu Czerniakowskim w Warszawie.
Dieta w profilaktyce cukrzycy

Witam! Podczas dwukrotnego badania krwi w odstępie miesięcznym u mojej mamy glukoza wyniosła...

mgr Aleksandra Kilen-Zasieczna Porady udziela mgr Aleksandra Kilen-Zasieczna dietetyk w poradni dietetycznej JeszFresh w Warszawie.
pokaż 5 następnych

Artykuły Dieta w cukrzycy

Dieta w cukrzycy Dieta odchudzająca dla cukrzyków

Podwyższony poziom cukru we krwi może być następstwem produkcji niewystarczających ilości insuliny lub insulinooporności. Z czasem chory zaczyna odczuwać niepokojące objawy: wielomocz, nadmierne pragnienie, uczucie zmęczenie. W unormowaniu...

Wymienniki węglowodanowe
Dieta w cukrzycy Wymienniki węglowodanowe

Wymiennik węglowodanowy to pojęcie zazwyczaj stosowane w diabetologii. Określa ono ilość przyswajalnych węglowodanów zawartych w produkcie, zgodnie z zasadą: 1 WW = 10g węglowodanów zawartych w danym produkcie. Zawartość węglowodanów...

Dieta w cukrzycy Jadłospis w cukrzycy typu 2

W cukrzycy typu 2 jadłospis jest równie ważny, jak przeciwcukrzycowe leczenie farmakologiczne. Dieta cukrzycowa typu 2 wpływa bezpośrednio na poziom cukru we krwi i zapobiega jego gwałtownym wahaniom. Kontrola glikemii (czyli właśnie poziomu cukru...

Dieta w cukrzycy Czy warto brać witaminy w cukrzycy?

Wielu ludzi decyduje się wzbogacić dietę poprzez regularne zażywanie witamin i różnorodnych suplementów. Problem w tym, że brak jest naukowych badań popierających zasadność ich użycia. Bardzo długo sądzono, że właściwa suplementacja diety...

Odchudzanie w cukrzycy
Dieta w cukrzycy Odchudzanie w cukrzycy

Według badań, na świecie liczba osób otyłych jest wprost proporcjonalna do liczby przypadków zachorowań na cukrzycę typu II. Lekarze zalecają często, aby osoby chore na cukrzycę pozbyły się kilku kilogramów ze względu na spadek...

Dieta w cukrzycy Dieta w cukrzycy typu 2

Konkretne ilości tłuszczów, kalorii i węglowodanów zależą od twojej wagi, od tego, czy uprawiasz jakiś sport i czy nie cierpisz na alergię na jakieś produkty spożywcze. Jednak są pewne ogólne zasady, które dotyczą diety każdego...

Dieta w cukrzycy Dieta w cukrzycy typu 1

Oprócz węglowodanów, na poziom glukozy we krwi mają wpływ inne składniki odżywcze, takie jak tłuszcze i białka. Nie działają one jednak tak gwałtownie, jak węglowodany. Cukrzyca wymaga utrzymania delikatnej równowagi między...

Przepisy w diecie cukrzyka
Dieta w cukrzycy Przepisy w diecie cukrzyka

Dieta przy cukrzycy to jedno z najważniejszych zaleceń dla ludzi cierpiących na tę nieuleczalną chorobę. Ze względu na wysoki poziom cukru we krwi oraz problemy z jego metabolizmem dieta cukrzyka powinna być uboga w cukier. Nie wszyscy wiedzą jak można...

Dieta w cukrzycy Substancje słodzące w cukrzycy

Substancje słodzące w cukrzycy zaspokajają potrzeby diabetyków na węglowodany i jednocześnie przeciwdziałają powstawaniu niekorzystnych zmian inicjowanych przez wpływ cukrów prostych. Człowiek chory na cukrzycę musi wcześniej czy...

Dieta w cukrzycy Trzy proste i szybkie potrawy dla diabetyków

Potrawy dla diabetyków powinny zawierać jak najmniej kalorii i węglowodanów - co nie znaczy, że cukrzyca zmusza do życia o chlebie i wodzie. Poniżej prezentujemy kilka prostych i szybkich, a przede wszystkim wyśmienitych, przepisów na...

Dieta w cukrzycy Zdrowe jedzenie dla cukrzyków

Jedzenie dla cukrzyków jest niezwykle ważnym aspektem życia. Osoby cierpiące na cukrzycę muszą w tym zakresie wykazać się większym rozsądkiem i lepszą organizacją niż osoby zdrowe. Nie mogą sobie pozwolić na zachcianki, gdyż może to doprowadzić do...

Dieta w cukrzycy Witaminy dla cukrzyków

Cukrzyca jest chorobą metaboliczną, charakteryzującą się podwyższonym stężeniem glukozy we krwi. Nadmiar glukozy we krwi uszkadza komórki, zwłaszcza nerwowe, i naczynia krwionośne oraz generuje powstawanie dużej ilości wolnych rodników.

Dieta w cukrzycy Produkty dla diabetyków

Produkty dla diabetyków to inaczej produkty spożywcze, które może jeść chory na cukrzycę. Schorzenie to należy do chorób cywilizacyjnych. Cierpiący na cukrzycę stosują preparaty insuliny, jednak, aby leczenie odniosło skutek, pacjent...

Przepisy na desery dla cukrzyka
Dieta w cukrzycy Przepisy na desery dla cukrzyka

Podczas przygotowywania posiłków dla całej rodziny trzeba wziąć pod uwagę wszystkie choroby, jakie dotykają naszych domowników, szczególnie jeśli jest to cukrzyca. Przepisy kulinarne powinny być odpowiednio dostosowane do potrzeb...

Obiad dla diabetyka
Dieta w cukrzycy Obiad dla diabetyka

Jaki obiad dla diabetyka? To pytanie zadają sobie osoby z cukrzycą i ich rodziny. Dieta przy cukrzycy jest kluczowym elementem niezbędnym do normalnego funkcjonowania. Przyniesie dobre rezultaty, jeśli będzie uzupełniona aktywnością fizyczną i lekami...

Dieta oparta na wymiennikach węglowodanowychOdtwórz wideo
Dieta w cukrzycy Dieta oparta na wymiennikach węglowodanowych

Wymiennik węglowodanowy określa produkt, który zawiera taką samą liczbę węglowodanów i powoduje taki sam wzrost glikemii, jak produkt porównywany. Czy możliwe jest zaplanowanie diety osoby chorej na cukrzycę na podstawie samych...

Dieta osoby chorej na cukrzycęOdtwórz wideo
Dieta w cukrzycy Dieta osoby chorej na cukrzycę

Zdrowa, zbilansowana dieta jest podstawą zdrowia cukrzyka. Dieta cukrzycowa powinna opierać się na zasadach zdrowego żywienia, takich samych, jakie obowiązują ludzi zdrowych. Więcej na ten temat opowiada prof. dr. hab. Krzysztof Strojek,...

Jakie produkty są niewskazane w cukrzycy?Odtwórz wideo
Dieta w cukrzycy Jakie produkty są niewskazane w cukrzycy?

Istotną rolę w leczeniu cukrzycy odgrywa prawidłowa, zdrowa dieta pozwalająca odpowiednio kontrolować poziom glukozy we krwi. Co powinni jeść diabetycy? Dieta dla cukrzyka powinna zawierać niezbędne białko – 15-20 proc., tłuszcze – 30 proc.

Owoce a cukrzycaOdtwórz wideo
Dieta w cukrzycy Owoce a cukrzyca

Chcąc rozpocząć leczenie cukrzycy, podstawowym krokiem jest wprowadzenie odpowiedniej diety przeciwcukrzycowej, która wyznacza zasady dotyczące kaloryczności posiłków, regularności ich spożywania i samego składu jedzonych pokarmów.

Dieta odchudzająca a cukrzycaOdtwórz wideo
Dieta w cukrzycy Dieta odchudzająca a cukrzyca

Czynnikiem ryzyka cukrzycy typu 2 jest otyłość brzuszna. Dzieje się tak dlatego, że wzrost wskaźnika masy ciała (BMI – body mass index) oraz powiększanie się obwodu talii i bioder (WHR – waist-hip ratio) powodują większe szanse na pojawienie...

pokaż 10 następnych
Zamknij Załóż konto
Zamknij Logowanie

Nie masz konta? Załóż teraz

Zapomniałem hasło Przypomnij hasło

Zamknij

Wypełnij swoje dane

Ryzyko schorzeń często zależne jest od płci, wieku i wykonywanego zawodu

Wiek determinuje zarówno ryzyko schorzeń, jak i rodzaj leczenia

Dzięki informacji o Twojej lokalizacji i ubezpieczeniu, będziemy mogli zaproponować Ci najlepszych specjalistów i kliniki zajmujące się Twoim problemem

-

Dane kontaktowe potrzebne są nam do powiadomienia Cię o odpowiedziach specjalistów

Akceptuję regulamin zadawania pytań.
Cofnij