Patent gastrologa na zaparcia. Działa w jelitach jak miotełka

Magdalena Pietras
Fot. eksperta - Instagram @thestomachdocFot. eksperta - Instagram @thestomachdoc
Źródło zdjęć: © Getty Images

Niektóre produkty spożywcze mogą naturalnie wspierać pracę jelit i ułatwiać wypróżnianie. Wśród nich znajduje się coraz popularniejszy na polskich stołach batat. Gastroenterolog wyjaśnia, jak w prosty sposób wydobyć z niego dodatkowe korzyści dla układu pokarmowego.

  • Patent na skrobię oporną: upieczenie batata, a następnie schłodzenie go w lodówce przez 24 godziny zwiększa ilość skrobi opornej (zjawisko retrogradacji), która staje się doskonałą pożywką dla dobroczynnych bakterii jelitowych.
  • Cenny maślan: fermentacja skrobi opornej w jelicie grubym prowadzi do powstania krótkołańcuchowych kwasów tłuszczowych (m.in. maślanu), wspierających regenerację nabłonka jelit.
  • Wsparcie przy zaparciach: połączenie błonnika rozpuszczalnego, nierozpuszczalnego oraz naturalnego mannitolu (działającego osmotycznie) zmiękcza stolec i ułatwia regularne wypróżnienia.
  • Bogactwo przeciwutleniaczy: bataty są źródłem witamin z grupy B, potasu oraz silnych antyoksydantów (beta-karotenu, likopenu i antocyjanów), które chronią komórki przed stresem oksydacyjnym.

Zdrowy sposób na bataty

Bataty, nazywane również słodkimi ziemniakami, są źródłem błonnika pokarmowego i składników odżywczych. Jak przekonuje gastroenterolog dr Joseph Salhab, znany w mediach społecznościowych jako The Stomach Doc, odpowiednie przygotowanie tego warzywa może dodatkowo zwiększyć ilość zawartej w nim skrobi opornej, która korzystnie wpływa na mikrobiotę jelitową. "To proste, tanie i korzystne dla jelit danie. Jeden z moich ulubionych produktów, które polecam wypróbować przy zaparciach" – zaznacza specjalista.

Przepis lekarza jest prosty. Wystarczy przekroić batata na pół, skropić niewielką ilością oliwy z oliwek i posypać czarnym pieprzem. Następnie należy ułożyć go przeciętą stroną do dołu na papierze do pieczenia i piec przez około 45 minut w temperaturze 180 st. C, aż będzie miękki. Potem zaleca się, aby po ostudzeniu włożyć upieczonego batata do lodówki na około 24 godziny. Dopiero po tym czasie można go ponownie podgrzać i zjeść.

"Kiedy batat stygnie, część zawartej w nim skrobi przekształca się w skrobię oporną" – czytamy we wpisie. To efekt procesu nazywanego retrogradacją skrobi. Podczas chłodzenia część jej cząsteczek zmienia strukturę, dzięki czemu staje się mniej podatna na trawienie w jelicie cienkim. Skrobia oporna dociera do jelita grubego, gdzie może być wykorzystywana przez bakterie jelitowe. W wyniku jej fermentacji powstają m.in. krótkołańcuchowe kwasy tłuszczowe, w tym maślan, który stanowi ważne źródło energii dla komórek jelita grubego. Skrobia oporna może wspierać prawidłowe funkcjonowanie jelit, choć jej wpływ na wypróżnienia zależy od ilości, rodzaju skrobi i indywidualnej tolerancji.

Cenny błonnik

Skrobia oporna to niejedyny powód, dla którego warto włączyć bataty do jadłospisu. Warzywa te dostarczają również błonnika rozpuszczalnego i nierozpuszczalnego, który na różne sposoby wspiera pracę przewodu pokarmowego. Błonnik rozpuszczalny wiąże wodę, co może sprzyjać zmiękczaniu stolca. Z kolei frakcja nierozpuszczalna zwiększa jego objętość i wspomaga pasaż jelitowy. Dzięki temu odpowiednia podaż błonnika pomaga utrzymać regularność wypróżnień i może zmniejszać ryzyko zaparć.

Dr Salhab zwraca uwagę na jeszcze jeden składnik batatów – mannitol. Jest to naturalnie występujący alkohol cukrowy, który może działać osmotycznie, czyli przyciągać wodę do światła jelita. "Mannitol może przyciągać wodę do jelit, a tym samym pomagać w zmiękczaniu stolca i pobudzaniu wypróżnień" – tłumaczy lekarz w opisie nagrania.

Efekt ten zależy jednak od spożytej ilości i indywidualnej wrażliwości. U niektórych osób mannitol może powodować wzdęcia, gazy lub biegunkę, szczególnie przy zespole jelita drażliwego.

Dlaczego jeszcze warto jeść bataty?

Jak wskazuje Narodowe Centrum Edukacji Żywieniowej, słodkie ziemniaki są również źródłem wielu witamin, składników mineralnych i przeciwutleniaczy. Zawierają m.in. potas, mangan, fosfor oraz witaminy z grupy B. Szczególnie wartościowe są odmiany o intensywnym zabarwieniu miąższu. Pomarańczowe bataty dostarczają dużych ilości beta-karotenu, który organizm może przekształcać w witaminę A. Czerwone odmiany zawierają likopen, natomiast fioletowe są źródłem antocyjanów. Związki te wykazują właściwości przeciwutleniające, pomagając chronić komórki przed stresem oksydacyjnym.

Skąd biorą się zaparcia?

Do najczęstszych przyczyn zaparć należą dieta uboga w błonnik, niedostateczne nawodnienie, brak aktywności fizycznej oraz regularne powstrzymywanie potrzeby wypróżnienia. Problem może być również związany z przyjmowaniem niektórych leków, np. preparatów żelaza czy opioidowych leków przeciwbólowych. Niekiedy zaparcia są objawem chorób, m.in. niedoczynności tarczycy, cukrzycy lub zaburzeń czynności jelit.

Jeżeli problem utrzymuje się mimo zmiany diety i stylu życia, warto skonsultować się z lekarzem. Szczególnej uwagi wymagają zaparcia, którym towarzyszą krew w stolcu, niezamierzona utrata masy ciała lub uporczywy ból brzucha. Silny ból, wymioty i niemożność oddawania gazów wymagają pilnej pomocy medycznej.

Źródło:

  • Instagram @thestomachdoc
  • Narodowe Centrum Edukacji Żywieniowej

Treści w naszych serwisach służą celom informacyjno-edukacyjnym i nie zastępują konsultacji lekarskiej. Przed podjęciem decyzji zdrowotnych skonsultuj się ze specjalistą.

Wybrane dla Ciebie