200 g dziennie przez sześć tygodni. Wątroba zaczyna się regenerować

Pomidory i sos pomidorowy mogą wspomóc walkę ze stłuszczeniem wątroby.Pomidory i sos pomidorowy mogą wspomóc walkę ze stłuszczeniem wątroby
Źródło zdjęć: © Getty Images

Zwykłe pomidory mogą okazać się sprzymierzeńcem w walce ze stłuszczeniem wątroby. Badania pokazują, że ich codzienne spożywanie przez sześć tygodni korzystnie wpłynęło na ważny marker związany z MASLD. Wystarczyło 200 g dziennie, by wesprzeć zdrowie tego narządu.

Naukowcy szukają nowych sposobów walki z MASLD

Stłuszczeniowa choroba wątroby związana z dysfunkcją metaboliczną (MASLD) należy do najczęstszych przewlekłych chorób tego narządu na świecie. Jej rozwój wiąże się między innymi z otyłością, insulinoopornością i zaburzeniami metabolicznymi. Nadmierne gromadzenie tłuszczu w komórkach wątroby może prowadzić do stresu oksydacyjnego i przewlekłego stanu zapalnego, a z czasem zwiększać ryzyko poważnych powikłań, takich jak zwłóknienie czy marskość.

Podstawą postępowania w MASLD pozostaje zmiana stylu życia, w tym odpowiednio dobrana dieta. Szczególne zainteresowanie budzi dieta śródziemnomorska, której stosowanie wiąże się z mniejszym stłuszczeniem wątroby i korzystniejszymi parametrami metabolicznymi. Naukowcy chcą teraz ustalić, czy za część tych korzyści mogą odpowiadać konkretne produkty spożywcze.


WIDEO
Mgła mózgowa i lęki a jelita: lekarka o objawach pacjentów


  • Przełomowe badanie POMOSANO: Codzienne spożywanie 200 g surowych pomidorów oraz 50 g sosu pomidorowego przez 6 tygodni niemal dwukrotnie silniej zredukowało stłuszczenie wątroby (spadek CAP o 35 dB/m) niż sama dieta kontrolna (spadek o 18 dB/m).
  • Działanie niezależne od utraty wagi: Pozytywny wpływ na komórki wątroby nastąpił bez zmian w masie ciała, wskaźniku BMI czy obwodzie talii pacjentów – zadziałały bezpośrednio bioaktywne składniki warzywa.
  • Siła likopenu i obróbki cieplnej: Za regenerację odpowiadają silne właściwości antyoksydacyjne likopenu; co ważne, związek ten jest znacznie lepiej przyswajalny po podgrzaniu, stąd wysoka skuteczność przetworów (np. sosu pomidorowego).
  • Bezpieczeństwo narządu: Regularna interwencja pomidorowa nie wpłynęła negatywnie na sztywność wątroby ani wskaźniki jej włóknienia.

Kulisy eksperymentu POMOSANO

Włoskie badanie POMOSANO miało charakter randomizowanego badania kontrolowanego. Jego celem było sprawdzenie, czy regularne spożywanie pomidorów może ograniczyć stłuszczenie wątroby u osób dorosłych z rozpoznanym MASLD. Do projektu zakwalifikowano dorosłych pacjentów z rozpoznanym MASLD i wskaźnikiem masy ciała (BMI) wynoszącym maksymalnie 30. Uczestników podzielono na dwie grupy:

  • Grupę interwencyjną (42 osoby) – przez 6 tygodni codziennie spożywała 200 g surowych pomidorów oraz 50 g sosu pomidorowego. Warzywa pochodziły od certyfikowanego producenta stosującego standaryzowaną uprawę hydroponiczną, co gwarantowało ich powtarzalny skład.
  • Grupę kontrolną (37 osób) – stosowała przez ten sam czas dietę całkowicie pozbawioną pomidorów.

Wszyscy uczestnicy otrzymali ujednolicone zalecenia żywieniowe, a badacze poprosili ich o utrzymanie dotychczasowego stylu życia. Dzięki temu można było ocenić, czy samo włączenie pomidorów do jadłospisu wiąże się ze zmianą parametrów dotyczących wątroby.

Wyniki po sześciu tygodniach. W jednej grupie odnotowano większą poprawę

Naukowcy oceniali stan uczestników na początku eksperymentu i po upływie sześciu tygodni. Głównym punktem oceny było stłuszczenie wątroby mierzone za pomocą kontrolowanego parametru tłumienia (CAP), określanego przy użyciu urządzenia FibroScan.

Jest to nieinwazyjna metoda pozwalająca oszacować ilość tłuszczu zgromadzonego w wątrobie. Dodatkowo analizowano między innymi masę ciała, BMI, skład ciała, sztywność wątroby oraz wybrane parametry metaboliczne i biochemiczne.

Finał sześciotygodniowej interwencji przyniósł bardzo ciekawe wyniki. Wartości wskaźnika CAP spadły w obu badanych grupach, co mogło być efektem ogólnego zastosowania zaleceń żywieniowych. Jednak skala tej poprawy wyraźnie różniła się między grupami, a zdecydowanie korzystniejsze wyniki uzyskali uczestnicy spożywający pomidory.

W grupie kontrolnej (stosującej dietę bezpomidorową) mediana spadku wyniosła 18 dB/m. Z kolei w grupie interwencyjnej, która regularnie jadła pomidory i sos, mediana redukcji sięgnęła aż 35 dB/m.

Co niezwykle istotne, do tej poprawy doszło przy całkowitej stabilności innych czynników. Masa ciała, wskaźnik BMI, obwód talii czy ogólny profil metaboliczny pacjentów w obu grupach pozostawały na niezmienionym poziomie przez cały okres badania.

Oznacza to, że włączenie do diety konkretnego składnika zadziałało bezpośrednio na narząd, niezależnie od utraty kilogramów. Badacze zauważyli również, że interwencja nie wpłynęła negatywnie na sztywność wątroby czy wskaźniki zwłóknienia.

Likopen i antyoksydanty są ważne dla zdrowia wątroby

Dlaczego codzienne jedzenie pomidorów przynosi tak dobre efekty w walce z MASLD? Jednym z możliwych wyjaśnień jest ich bogaty skład. Pomidory są bogate w likopen, naturalny barwnik z grupy karotenoidów o silnych właściwościach antyoksydacyjnych.

Zawierają również inne związki bioaktywne, które mogą wykazywać działanie przeciwzapalne. Substancje te mogą wspierać ochronę komórek wątroby przed stresem oksydacyjnym i wpływać na procesy związane z metabolizmem tłuszczów.

Co ciekawe, likopen jest łatwiej przyswajalny z pomidorów poddanych obróbce termicznej, dlatego również sos pomidorowy może być jego cennym źródłem.

Źródła:

  1. PubMed, https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/42588099/
  2. News Medical, https://www.news-medical.net/news/20260802/Daily-tomatoes-lowered-a-key-marker-of-liver-fat-in-MASLD-trial.aspx

Treści w naszych serwisach służą celom informacyjno-edukacyjnym i nie zastępują konsultacji lekarskiej. Przed podjęciem decyzji zdrowotnych skonsultuj się ze specjalistą.

Wybrane dla Ciebie