6 najgorszych produktów na jelita. Mogą powodować ból brzucha i wzdęcia

Produkt trudny dla jelit to nie ten, który jest kaloryczny lub sycący, lecz taki, który zaburza naturalny przebieg trawienia. Najczęściej chodzi o składniki słabo trawione w jelicie cienkim, które trafiają dalej i ulegają intensywnej fermentacji bakteryjnej. Taki proces przekłada się na produkcję gazów, uczucie rozpierania oraz ciężkości w dolnej części brzucha.

Ważne jest także tempo opróżniania żołądka. Potrawy bardzo tłuste lub silnie przetworzone zalegają dłużej, przez co często pojawia się dyskomfort i uczucie pełności.

Warto odróżnić zwykłe uczucie pełności od wzdęć jelitowych. Sytość pojawia się krótko po posiłku, a wzdęcia często narastają po jednej lub dwóch godzinach. Reakcja jest indywidualna, ale mechanizmy stojące za tym zjawiskiem są całkiem dobrze znane.

Słodkie napoje oraz produkty dosładzane syropem glukozowo-fruktozowym należą do najczęstszych przyczyn wzdęć jelitowych. Fruktoza w większych ilościach jest dosyć słabo wchłaniana w jelicie cienkim i trafia do jelita grubego, gdzie staje się pożywką dla bakterii. Ten proces nasila fermentację i prowadzi do zwiększonej produkcji gazów.

Szklanka napoju może zawierać nawet ponad 20 gramów cukru i ponad 100 kalorii, ale problemem nie są wyłącznie kalorie. Płynna forma cukru przyspiesza jego spożycie i utrudnia kontrolę porcji. Wiele osób odczuwa wzdęcia oraz ciężkość już po jednej butelce napoju, nawet bez objawów nietolerancji.

Pieczywo pszenne oraz wyroby z mocno oczyszczonej mąki często obciążają jelita ze względu na swój skład i sposób przetworzenia. Tego typu produkty zawierają niewiele błonnika, a dominującą rolę odgrywa skrobia.

Taki skład prowadzi do szybkiego trawienia w górnym odcinku przewodu pokarmowego. Jednocześnie obecność fruktanów (cukrów fermentujących), które nie ulegają strawieniu, powoduje w jelicie grubym nasilenie fermentacji bakteryjnej i uczucie rozdęcia kilka godzin po posiłku.

Dodatkowym czynnikiem jest krótki czas fermentacji ciasta oraz obecność różnego rodzaju dodatków. Problemem nie zawsze jest gluten. Często decyduje struktura produktu oraz niski udział składników wspierających pracę jelit.

Nabiał zawierający dużo laktozy często jest trudny dla jelit, nawet u osób bez rozpoznanej nietolerancji. Laktoza, czyli cukier mleczny, wymaga do strawienia enzymu laktazy, którego aktywność u dorosłych jest czasem obniżona. Gdy laktoza nie zostanie w pełni rozłożona w jelicie cienkim, trafia do jelita grubego i ulega fermentacji bakteryjnej. Taki proces prowadzi do powstawania gazów, uczucia rozpierania oraz ciężkości brzucha.

Najwięcej laktozy zawiera mleko, jogurty naturalne oraz desery mleczne, podczas gdy sery dojrzewające mają jej śladowe ilości. Dolegliwości mogą wystąpić już po niewielkiej ilości jedzenia i częściej wynikają z naturalnej reakcji jelit niż z problemów zdrowotnych. Jest to nic innego jak indywidualna tolerancja jelit na ten rodzaj cukru.

Rośliny strączkowe są bardzo wartościowe, ale w nieodpowiedniej formie często powodują wzdęcia i uczucie ciężkości. Zawierają sporo fermentujących węglowodanów z grupy FODMAP, czyli cukrów słabo trawionych w jelicie cienkim. Gdy trafiają do jelita grubego, bakterie jelitowe intensywnie je rozkładają, a efektem jest zwiększona produkcja gazów.

Fasola, ciecierzyca i soczewica to produkty, które dostarczają sporo białka oraz błonnika, ale bez odpowiedniego namaczania i długiego gotowania obciążają jelita. Ważna jest także porcja oraz stopień przyzwyczajenia układu pokarmowego. U części osób reakcja jelitowa zmniejsza się wraz z regularnym, ale stopniowo zwiększanym spożyciem, jednak zawsze należy jeść je w umiarkowanych ilościach.

Tłuste potrawy smażone oraz dania typu fast food często nasilają uczucie ciężkości i dyskomfort jelitowy. Duża ilość tłuszczu spowalnia opróżnianie żołądka, przez co zjedzona zawartość dłużej zalega w przewodzie pokarmowym. Przy takim przebiegu trawienia często pojawia się uczucie pełności, senność oraz wzdęcia narastające z opóźnieniem.

Porcja fast foodu zwykle dostarcza dużo kalorii, a przy tym niewiele błonnika, który wspiera prawidłową pracę wypróżnień. Dodatkowym obciążeniem są połączenia tłuszczu z solą oraz cukrem, dlatego ciężki deser po ciężkim posiłku to nie najlepszy pomysł.

Produkty określane jako niezawierające cukru często zawierają słodziki, które dla jelit są bardziej obciążające niż sam cukier. Szczególnie dotyczy to polioli, takich jak sorbitol, mannitol, ksylitol lub maltitol. Te związki często wchłaniają się tylko częściowo w jelicie cienkim, przez co trafiają dalej i są rozkładane przez bakterie jelitowe. Mogą wtedy pojawić się wzdęcia, uczucie przelewania się oraz ciężkość brzucha.

Już kilka porcji gum do żucia, batonik proteinowy lub deser "light" jest w stanie wywołać dolegliwości. Kaloryczność takich produktów jest niższa, ale tolerancja jelitowa często ograniczona. Reakcja zależy od dawki oraz indywidualnej wrażliwości układu pokarmowego.

Uczucie ciężkości i wzdęcia rzadko pojawiają się bez powodu. Najczęściej to nic innego jak reakcja jelit na konkretne produkty i sposób ich spożywania. Słodkie napoje, mocno przetworzone zboża, nabiał z laktozą, nieodpowiednio przygotowane strączki, tłuste dania oraz słodziki mają wspólną cechę. Obciążają trawienie i nasilają fermentację. Świadomość tych mechanizmów ułatwia trafniejsze wybory żywieniowe i daje szansę na poprawienie komfortu jelit poprzez ograniczanie poparte wiedzą, a nie pochopne eliminacje oparte na domysłach.

Źródło: * https://www.mdpi.com/2075-1729/15/11/1720

Źródła

1. NaukaJedzenia.pl