Afazja ruchowa - charakterystyka, objawy, przyczyny, leczenie

Afazja to zaburzenie wynikające z uszkodzenia tych obszarów mózgu, które odpowiadają za rozumienie oraz tworzenie wypowiedzi. Pacjent z afazją może mieć problemy z mówieniem, rozumieniem języka, pisaniem oraz czytaniem.

Problemy związane z ośrodkowym układem nerwowym mogą być spowodowane urazem czaszkowo-mózgowym, udarem mózgu lub guzem. Afazja dotyka pacjentów, którzy wcześniej bez problemu komunikowali się za pomocą języka czy rozumieli wypowiadane przez innych komunikaty.

Klasyfikacja Weisenburga i McBride wyróżnia następujące typy afazji:

• afazję ruchową (dotyczącą głównie zaburzeń mówienia),
• afazję czuciową (dotyczącą głównie rozumienia komunikatów),
• afazję mieszaną (będącą połączeniem afazji ruchowej z afazją czuciową),
• afazję nominalną (powodującą, że nazywanie i odnajdywanie słów jest dla pacjenta ogromnym problemem),
• afazję globalną (pacjent nie jest w stanie mówić i nie rozumie wypowiedzi innych osób).

Afazja ruchowa, nazywana również afazją motoryczną lub ekspresyjną objawia się trudnościami z wypowiadaniem słów lub całkowitą niemożnością konstruowania jakichkolwiek komunikatów słownych. Problem ten zazwyczaj dotyka pacjentów po przebytym udarze, osób dotkniętych chorobami neurodegeneracyjnymi lub guzem mózgu. W przebiegu zaburzenia pacjent traci zdolność wypowiadania słów. Zamiast nich wydobywa z siebie pojedyncze, trudne do zrozumienia słowa lub sylaby. Problem zdrowotny dotyka zarówno pacjentów dorosłych, jak i dzieci, które opanowały w przeszłości umiejętność mówienia.

Afazja ruchowa sprawia, że pacjent traci zdolność do wypowiadania pełnych zdań. Nie jest w stanie wypowiadać się w taki sposób, w jaki robił to w przeszłości. Zaobserwować można u niego problemy z artykulacją, problemy z rozumieniem słyszanych komunikatów. Obserwuje się również wypowiadanie krótkich, jednosylabowych wyrazów, a także niemożność do tworzenia słów, które nie są jednosylabowe. Problem zdrowotny powoduje także u pacjentów nieprawidłowości związane z funkcjami poznawczymi.

Afazja ruchowa może być spowodowana:

• przebytym udarem,
• chorobą nowotworową mózgu,
• zapalnym guzem mózgu,
• urazem, do którego doszło w trakcie wypadku komunikacyjnego,
• chorobami, które powodują utratę zdolności mowy.

W przypadku młodszych pacjentów, afazja ruchowa może być spowodowana bakteryjnym lub wirusowym zapaleniem mózgu, problemami endokrynologicznymi, epilepsją.

Osoba dotknięta afazją ruchową wymaga nie tylko rehabilitacji, ale również pomocy ze strony neurologa, logopedy, neurologopedy, fizjoterapeuty, psychologa. W zależności od przyczyny choroby, konieczne może być również stosowanie środków farmakologicznych (niektórzy pacjenci wymagają terapii lekami przeciwdrgawkowymi). Zajęcia u logopedy bywają niezwykle żmudne i wymagające ogromnej cierpliwości ze strony pacjenta. Nie dają również gwarancji, że osoba dotknięta zaburzeniem powróci do zdrowia. Zdarza się, że zmiany w mózgu są nieodwracalne.