Badanie wad refrakcji oka

Badanie refrakcji oka opiera się na trzech metodach przedmiotowych (skiaskopii, oftalmometrii, refraktometrii) oraz podmiotowej, subiektywnej – metodzie Dondersa.

• Skiaskopia – to ocena kierunku ruchu cienia w oświetlonej źrenicy. Kierunek ruchu uzależniony jest od refrakcji oka.
• Oftalmometria – badanie to ocenia krzywiznę rogówki oka na podstawie ustawienia i wielkości obrazów od niej odbitych.
• Refraktometria – jest to obserwowanie figur rzutowanych przez dwa źródła światła, które ulegają odbiciu od siatkówki, po czym przechodzą przez układ optyczny oka i tworzą obraz rejestrowany przez refraktometr.
• Metoda Dondersa – dopasowywanie szkieł korekcyjnych, dających najlepszą ostrość wzroku. Można ją zastosować po wcześniejszym ustaleniu wady wzroku metodą przedmiotową.

Najlepszym rozwiązaniem jest badanie ostrości wzroku przed przystąpieniem do badania wad refrakcji oka. Zanim rozpocznie się to badanie, należy porazić akomodację w badanym oku przy użyciu kropli do oczu.

Ze względu na wysoką zdolność akomodacji u dzieci, rodzice przez kilka dni przed badaniem powinni im zapuszczać krople dwa razy dziennie (1-2 krople do każdego oka). Lek stosowany u dzieci może być trucizną, jeśli się go przedawkuje, dlatego też należy bezwzględnie przestrzegać zaleceń lekarza odnośnie jego stosowania oraz zapobiegać dostaniu się farmaceutyku do ust dziecka. Lek poraża akomodację oraz rozszerza źrenicę, w związku z czym osoba, której go podano, odczuwa światłowstręt i źle widzi z bliska.

Ogólnym zaleceniem podczas tego badania jest patrzenie przed siebie i nieruszanie okiem.

• Skiaskopia – przeprowadzana jest w ciemni. Lekarz i pacjent siadają w odległości metra od siebie, po czym na oko badanego skierowany zostaje strumień światła ze skiaskopu. Obserwowany jest ruch cienia powstającego w źrenicy. Jeśli osoba badana cierpi na nadwzroczność, cień przesuwa się zgodnie z ruchem światła, a przy krótkowzroczności jest odwrotnie. Refrakcja oka określana jest przy pomocy listwy skiaskopowej i umieszczonych na niej soczewek.
• Oftalmometria - badanie przeprowadza się w ciemni przy użyciu oftalmometru. Osoba badana opiera czoło na podpórkach aparatu, a lekarz obserwuje obraz figur odbitych z powierzchni rogówki, które są na nią rzutowane za pomocą oftalmometru. Badanie pomaga określić krzywiznę rogówki w przypadku astygmatyzmu.
• Refraktometria – badanie to przeprowadzane jest przy użyciu refraktometru, łączącego funkcje oftalmometru i skiaskopu. Refraktometria przebiega podobnie do oftalmometrii, a przygotowanie do niej jest takie samo jak w skiaskopii. Istnieje również refraktometria automatyczna, czyli komputerowa, która daje wydruk z informacjami, takimi jak wada wzroku, rozstaw źrenic, osie, w których należy zapisać szkła cylindryczne. Refraktometria automatyczna stosowana jest jako badanie uzupełniające, gdyż mogą się pojawić błędy w wydruku.

Powikłania, jakie mogą nastąpić w wyniku badania wad refrakcji oka wynikają z zastosowania kropli porażających akomodację. U osób z niezdiagnozowaną jaskrą zamkniętego kąta lek ten może wywołać atak jaskry. Jego objawy to:

• ból oka,
• ból głowy,
• zaburzenia widzenia,
• wzrost ciśnienia ocznego,
• nudności i wymioty.

W razie ich wystąpienia należy jak najszybciej udać się do lekarza. W przypadku leku rozszerzającego źrenice, u dzieci może dojść do jego przedawkowania. Pojawiają się wtedy: zaczerwienienie, suchość skóry i śluzówek, gorączka oraz przyspieszenie akcji serca. Należy wtedy przerwać podawanie kropli. Jeśli zatrucie jest silne, niezbędne jest zwrócenie się do lekarza.

Badanie wad refrakcji oczu jest niezwykle ważnym badaniem, umożliwiającym ocenę wad wzroku, co daje możliwość dobrania odpowiednich szkieł. Nie ma przeciwwskazań do jego przeprowadzenia, jednak wcześniej należy zgłosić lekarzowi, jeśli choruje się na jaskrę.

Źródła

1. Wady wzroku i ich leczenie
2. Misiuk-Hojło M. (red.), Badania okulistyczne, Górnicki Wydawnictwo Medyczne, Wrocław 2010, ISBN 978-83-61257-25-7
3. Kański J.J. Diagnostyka kliniczna w okulistyce, Urban & Partner, Wrocław 2008, ISBN 978-83-60290-84-2
4. Kański J.J. Okulistyka kliniczna, Urban & Partner, Wrocław 2009, ISBN 978-83-7609-120-4