Betaandrenolityki (beta-blokery) - działanie, zastosowanie, możliwe skutki uboczne

Beta-adrenolityki, nazywane potocznie beta-blokerami, są lekami blokującymi receptory adrenergiczne beta-1 i beta-2, co skutkuje zahamowaniem działania układu adrenergicznego (współczulnego), czyli efektów wywoływanych przez adrenalinę i noradrenalinę. Stan ten powoduje zmniejszenie częstości akcji serca, obniżenie ciśnienia krwi poprzez zmniejszenie wydzielania reniny, obniżenie ciśnienia śródgałkowego i skurcz mięśni gładkich narządów wewnętrznych, szczególnie oskrzeli.

Beta-adrenolityki, nazywane potocznie beta-blokerami, są lekami blokującymi receptory adrenergiczneBeta-adrenolityki, nazywane potocznie beta-blokerami, są lekami blokującymi receptory adrenergiczne
Źródło zdjęć: © AdobeStock

Podział beta-adrenolityków

Beta-adrenolityki w zależności od receptorów, które są przez nie blokowane, a także w zależności od występowania dodatkowych działań można podzielić na:

Nieselektywne - są to leki blokujące zarówno receptory beta-1 jak i beta-2 adrenergiczne. Do tej grupy zaliczamy: propranolol, sotalol, pindolol i nadolol.

Selektywne - są to leki oddziałujące tylko na receptory beta-1 adrenergiczne. Obecne są one w sercu, regulując działanie układu bodźcoprzewodzącego. Przez wzgląd na te działanie nazywamy je również lekami kardioselektywnymi. Do tej grupy zaliczamy: atenolol, metoprolol, bisoprolol, celiprolol, esmolol, nebiwolol i betaksolol.

5 naturalnych sposobów na nadciśnienie

Leki blokujące zarówno receptory beta, jak i alfa - zaliczamy do nich labetalol i karwedilol. Beta-blokery mające dodatkowe działania poza blokowaniem receptorów beta - przykładem jest nebiwolol, selektywny beta-bloker o dodatkowym działaniu rozkurczającym naczynia poprzez zwiększanie stężenia tlenku azotu.

Wskazania do stosowania beta-adrenolityków

Leki z grupy beta-blokerów wykorzystywane są w leczeniu choroby wieńcowej (zwolnienie rytmu serca wiąże się ze zmniejszeniem zapotrzebowania mięśnia sercowego na tlen), nadciśnienia tętniczego (zmniejszenie częstości pracy serca oraz poprzez hamujący wpływ na układ renina-angiotensyna-aldosteron), a także w niektórych zaburzeniach rytmu oraz leczeniu objawowym nadczynności tarczycy, tachykardii zatokowej, jaskrze i łagodzeniu objawów odstawiennych u alkoholików. Ze względu na łagodzenie dolegliwości somatycznych leku, takich jak kołatanie serca, pocenie się i drżenie rąk, beta-blokery wykorzystywane są w objawowym leczeniu nerwic lękowych. Działanie to wykazują przede wszystkim propranolol i metoprolol.

Działania niepożądane beta-adrenolityków

Do działań niepożądanych beta-blokerów należą między innymi: zaburzenia rytmu serca o charakterze bloków przewodzenia, skurcz oskrzeli, duszność, zaostrzenie astmy, nadmierny spadek ciśnienia krwi (hipotonia), niewydolność krążenia, ziębnięcie dłoni i stóp, impotencja, zawroty głowy, bóle brzucha, nudności, wymioty, biegunki lub zaparcia. Beta-blokery pogarszają efekty leczenia przeciwcukrzycowego.

Przeciwwskazania do stosowania beta-adrenolityków

Ze względu na występujące działania niepożądane, leki o działaniu beta-adrenolitycznym przeciwwskazane są u chorych na niewyrównaną astmę oskrzelową, niewydolność krążenia, anginę Prinzmetala oraz w przypadku bradykardii zatokowej, wstrząsu kardiogennego i bloków przedsionkowo-komorowych drugiego i trzeciego stopnia.

Treści w naszych serwisach służą celom informacyjno-edukacyjnym i nie zastępują konsultacji lekarskiej. Przed podjęciem decyzji zdrowotnych skonsultuj się ze specjalistą.

Wybrane dla Ciebie
Zielona wyspa na morzu długów NFZ. "Nie wystarczy już kroplówka z budżetu państwa"
Zielona wyspa na morzu długów NFZ. "Nie wystarczy już kroplówka z budżetu państwa"
Ochrona zdrowia w centrum tygodnia. Spór o wynagrodzenia i rekordowy budżet na 2026
Ochrona zdrowia w centrum tygodnia. Spór o wynagrodzenia i rekordowy budżet na 2026
Rzadka choroba w Głogowie. U pacjenta rozpoznano gorączkę zajęczą
Rzadka choroba w Głogowie. U pacjenta rozpoznano gorączkę zajęczą
Twoja dieta jest bogata w tłuszcz? Oto co dzieje się z wątrobą
Twoja dieta jest bogata w tłuszcz? Oto co dzieje się z wątrobą
Supergrzyb rozprzestrzenia się w co najmniej 60 krajach. "Pilne zagrożenie"
Supergrzyb rozprzestrzenia się w co najmniej 60 krajach. "Pilne zagrożenie"
Trump tłumaczy się z siniaków. "Nie chcę gęstej krwi przelewającej się przez moje serce"
Trump tłumaczy się z siniaków. "Nie chcę gęstej krwi przelewającej się przez moje serce"
Nie łosoś, nie tuńczyk. Ta ryba zdobyła 89/100 w rankingu i syci na długo
Nie łosoś, nie tuńczyk. Ta ryba zdobyła 89/100 w rankingu i syci na długo
Emulgatory spożywcze pod lupą. Wpływają na jelita, sprzyjają stanom zapalnym
Emulgatory spożywcze pod lupą. Wpływają na jelita, sprzyjają stanom zapalnym
Kontrola umów medyków. Nowe uprawnienia PIP budzą sprzeciw szpitali
Kontrola umów medyków. Nowe uprawnienia PIP budzą sprzeciw szpitali
Magnez rano czy wieczorem? Od tego tak naprawdę zależy przyswajalność
Magnez rano czy wieczorem? Od tego tak naprawdę zależy przyswajalność
Nowe bezpłatne szczepienia od lutego 2026. Jest obwieszczenie MZ
Nowe bezpłatne szczepienia od lutego 2026. Jest obwieszczenie MZ
"Przepis na katastrofę". Dr Wiśniewska wyjaśnia, skąd tylu cukrzyków w Polsce
"Przepis na katastrofę". Dr Wiśniewska wyjaśnia, skąd tylu cukrzyków w Polsce