Bezpośredni masaż serca - wskazania, przebieg i możliwe powikłania
Masaż serca to czynność, którą należy wykonać u osoby, u której nie występują oznaki życia: nie ma tętna, serce przestało bić, brak oddechu. Wyróżniamy dwa rodzaje masażu serca: pośredni i bezpośredni. Masaż serca pośredni wykonujemy poprzez uciśnięcie przedniej ściany klatki piersiowej, masaż serca bezpośredni najczęściej wykonywany jest w warunkach szpitalnych na sali operacyjnej na otwartej klatce piersiowej. Bezpośredni masaż serca wykonujemy przy użyciu defibrylatora oraz leków podawanych dożylnie. Najczęściej wykonywany jest po zabiegu kardiochirurgicznym.
Bezpośredni masaż serca
W tym artykule:
Zatrzymanie akcji serca i wskazania do bezpośredniego masażu serca
Istnieje wiele przyczyn jakie mogą doprowadzić do zatrzymania akcji serca. Wśród przyczyn wyróżniamy: zawał, tamponadę worka osierdziowego, zabiegi kardiochirurgiczne, zaburzenia elektrolitowe, odmę oraz dysfunkcję stymulatora. Istotne dla przeżycia jest wczesne rozpoznanie zatrzymania krążenia, poinformowanie odpowiednich służb ratowniczych a także rozpoczęcie resuscytacji krążeniowo-oddechowej.
Człowiek, u którego serce przestało bić najczęściej traci przytomność, nie oddycha, nie można wyczuć tętna. W warunkach szpitalnych, gdzie najczęściej wykonywany jest masaż serca bezpośredni, szczególnie na oddziałach kardiochirurgicznych, o zaprzestaniu czynności serca alarmują monitory. W warunkach pozaszpitalnych warto rozpoznać brak podstawowych czynności życiowych. Może to uratować życie i zwiększyć szanse na powót do zdrowia.
Bezpośredni masaż serca wykonuje się zwykle w czasie operacji klatki piersiowej lub po operacji, z koniecznością powtórnego otworzenia klatki piersiowej, w momencie gdy ustaje czynność skurczowa serca. Bezpośredni masaż serca wykonuje się także u osób z urazami klatki piersiowej, u których serce przestało bić. We wszystkich przypadkach, w których uciśnięcie przedniej ściany klatki piersiowej przyczyniłoby się do uszkodzenia serca oraz w przypadku trzykrotnej nieefektywnej defibrylacji zewnętrznej po zabiegu kardiochirurgicznym wykonujemy bezpośredni masaż serca.
Przebieg bezpośredniego masażu serca i możliwe powikłania
Masaż bezpośredni serca wykonujemy za pomocą specjalnych łyżek defibrylatora do masażu bezpośredniego. Energia, jaka jest wykorzystywana w czasie bezpośredniego przyłożenia łyżek defibrylatora do komór serca, jest znacznie mniejsza niż energia stosowana do defibrylacji pośredniej. W trakcie ładowania defibrylatora można stosować dodatkowe uciśnięcia serca łyżkami. Defibrylację bezpośrednią wykonujemy według standardowych algorytmów.
Podczas masażu możliwe jest przebicie serca, zwłaszcza jeśli pacjent miał ostatnio zawał serca, a także zator powietrzny lub uszkodzenie płuc. Po bezpośrednim masażu serca wzrasta również ryzyko zawału serca lub uszkodzenia mózgu. Zarówno bezpośredni, jak i pośredni masaż serca mogą uratować komuś życie. O ile pośredni masaż serca może spróbować wykonać każdy po przebyciu kursu pierwszej pomocy, masaż bezpośredni mogą przeprowadzić tylko lekarze lub wyszkolony personel medyczny w wyjątkowych przypadkach.
Źródła
- Buchfelder A., Buchfelder M. Podręcznik pierwszej pomocy, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2008, ISBN 978-83-200-3581-0
- Szczeklik A. (red.), Choroby wewnętrzne, Medycyna Praktyczna, Kraków 2011, ISBN 978-83-7430-289-0
- Krzemińska Pakula M. (red.), Kardiologia kliniczna, D.W. Publishing Co., Szczecin 2010, ISBN 1-57107-108-3
Treści w naszych serwisach służą celom informacyjno-edukacyjnym i nie zastępują konsultacji lekarskiej. Przed podjęciem decyzji zdrowotnych skonsultuj się ze specjalistą.
