Biały nalot na gardle – przyczyny, rozpoznanie i leczenie

Biały nalot na gardle pojawia się z wielu przyczyn. Objaw ten najczęściej wywołują infekcje wywołane przez bakterie, wirusy i grzyby. W przypadku bakterii za biały lub szary nalot na migdałkach i gardle odpowiadają:

• bakterie z rodzaju paciorkowców o potencjale ropotwórczym. Wówczas rozpoznaje się anginę bakteryjną, to jest zapalenie migdałków podniebiennych i błony śluzowej gardła,
• dwoinki rzeżączki,
• bakterie beztlenowe,
• maczugowce błonicy.

Pojawienie się szarego lub białego nalotu na gardle i migdałkach może być również objawem zakażeń wywołanych przez wirusy. Najczęściej choroba ma związek z:

• adenowirusami,
• wirusem CMV odpowiedzialnym za cytomegalię,
• wirusem opryszczki,
• wirusem HIV,
• wirusem Epsteina-Barr (EBV), który odpowiada za mononukleozę zakaźną.

Biały nalot na gardle i migdałkach, pod którym rozwija się martwica, może być także objawem grzybicy, to jest infekcji wywołanej drożdżakiem z rodzaju Candida (kandydoza).

Poszukując przyczyn białych nalotów na migdałkach i gardle zwykle rozważa się czynniki infekcyjne, w tym dwie najczęstsze przyczyny, to jest anginę bakteryjną (ropną, paciorkowcową) oraz choroby wirusowe (np. mononukleoza zakaźna).

W wyjątkowych przypadkach ropny nalot wskazuje na anginę Plauta-Vincenta. Ta rzadka choroba bakteryjna, która objawia się obecnością szarawego nalotu na migdałku, błoniasto-wrzodziejących zmian, powiększenia węzłów chłonnych, dolegliwości bólowych w obrębie gardła i gorączki.

Biały nalot w jamie ustnej niemowlęcia to często tak zwane pleśniawki. Z kolei biały nalot na migdałkach bez gorączki u starszego dziecka to często nic innego jak pozostałości spożywanego jedzenia (kaszy na mleku czy bułki).

Czasem obserwuje się biały nalot na migdałkach, który nie jest związany z żadną jednostką chorobową. Tego typu zmiany współwystępują przy kamieniach migdałowych. Te są niegroźne dla zdrowia, ale uciążliwe, ponieważ wydzielające nieprzyjemny zapach.

Białemu nalotowi na gardle i migdałkach może towarzyszyć wiele innych objawów. Te są zależne od przyczyny pojawienia się zmian w jamie ustnej. I tak w przypadku anginy paciorkowcowej dokucza silny ból gardła, wysoka gorączka, dreszcze, bóle kostno-stawowe, powiększenie węzłów chłonnych w okolicach szyi i karku. Typowe jest także osłabienie i utrata apetytu.

Gdy za biały nalot na gardle odpowiada infekcja wirusowa lub grzybicza, objawy, takie jak ból gardła czy zaczerwienienie śluzówki, są zwykle mniej dokuczliwe, a temperatura ciała jest co najwyżej nieznacznie podwyższona.

Ponieważ biały nalot na tylnej ścianie gardła nie jest chorobą, a jedynie jej objawem, leczenie wymaga wdrożenia terapii podstawowej jednostki chorobowej, która jest przyczyną problemu.

Aby ją ustalić, trzeba udać się do lekarza. Kluczowe jest zebranie dokładnego wywiadu i badania. Czasem niezbędne jest wykonanie testów dodatkowych, głównie laboratoryjnych z krwi. Pomocne jest również badanie mikrobiologiczne wymazu pobranego z gardła.

Ustalenie podłoża problemu jest ważne, ponieważ od tego zależy dalsze postępowanie. Leczenie chorób objawiających się białymi nalotami w gardle i na migdałkach jest przyczynowe w przypadku chorób bakteryjnych oraz objawowe w przypadku chorób wirusowych.

Jeśli lekarz rozpozna infekcję bakteryjną, wdroży antybiotykoterapię. W przypadku zakażenia wirusowego włącza się leki przeciwzapalne oraz przeciwgorączkowe na bazie paracetamolu lub ibuprofenu.

Gdy dokucza ból gardła, występuje jego obrzęk, pieczenie, zaczerwienienie, pomocne są preparaty, które działają antyseptycznie, przeciwbólowo i przeciwzapalnie gardła.

Są dostępne w aptece bez recepty. Można je kupić w postaci aerozolu, pastylek do ssania czy roztworu do płukania gardła. Gdy za biały nalot odpowiada zakażenie grzybicze, zwykle stosuje się miejscowe leki przeciwgrzybicze. Włącza się także leki przeciwbólowe i odkażające.

Z pomocą przychodzą także domowe sposoby na infekcje gardła, takie jak płukanki roztworem sody oczyszczonej, płukanki ziołowe czy jedzenie miodu.