Bieluń dziędzierzawa, czyli datura – objawy zatrucia

Bieluń dziędzierzawa to roślina pochodząca z Ameryki Południowej, jednak można ją spotkać w innych częściach świata, także w Polsce.

Datrua rośnie dziko na rumowiskach, śmietniskach, nieużytkach rolnych. Jest też popularną rośliną balkonową oraz ogrodową, i trudno się temu dziwić, bo jej kwiaty są duże i piękne. Można wyróżnić ok. 15 gatunków bielunia. W zależności od gatunku kwiaty mogą różnić się kolorem, jednak zawsze są duże i lejkowate. Owoce bielunia są kolczaste i zawierają dużo czarnych nasion.

Bieluń dziędzierzawa, mimo pięknego wyglądu, ma też mroczniejszą stronę. To jedna z najpopularniejszych odurzających roślin, po którą często sięga polska młodzież. Z tego powodu znany jest też pod nazwami: bieluń jadowity, cygańskie ziele, diabelskie ziele, czarcie ziele, czarowne ziele, durna rzepa, pindyrynda, świńska wesz czy trąba anioła.

Halucynogenny bieluń znany już był w starożytności. Już sam jego zapach odurza - jest ostry, bardzo intensywny, słodkawy. Z kolei brunatno-czarne nasiona bielunia dziędzierzawy, zwane "haszyszem Targówka", wykazują silnie narkotyczne działanie.

Odpowiadają za to obecne w nich alkaloidy tropanowe – hioscyjamina, atropina i skopolamina. Najwięcej tych związków obecnych jest właśnie w nasionach, niemniej znajdują się one również w innych częściach rośliny.

Palenie bielunia czy spożywanie jego nasion może okazać się fatalne w skutkach. Niestety, przypadki takie nadal się w Polsce zdarzają. Dlatego istotne jest szerzenie wiedzy o możliwych skutkach ubocznych sięgania po tę roślinę w celach odurzających.

Zatrucie bieluniem może być niezamierzone lub przemyślane, i właśnie te ostatnie przypadki stanowią największy problem. Osoby młode, które pragną jedynie poeksperymentować, nie zdają sobie sprawy, jak tragiczne konsekwencje może przynieść spożycie bielunia.

Zatrucie bieluniem występuje już po spożyciu 20-30 nasion. Objawy przedawkowania to:

• silne pobudzenie, które z czasem przechodzi w dezorientację
• omamy wzrokowe i słuchowe
• słowotok
• rozszerzenie źrenic
• silnie zaczerwieniona twarz
• wysypka na skórze
• mdłości
• wymioty
• przyśpieszenie akcji serca
• drgawki.

Pierwsze objawy zatrucia pojawiają się po ok. 4 godzinach od spożycia i mogą utrzymywać się nawet przez kilka dni. W skrajnych przypadkach może dojść do śpiączki, porażenia układu oddechowego, hipotermii, a nawet śmierci.

Leczenie zatrucia bieluniem dziędzierzawą zawsze odbywa się w warunkach szpitalnych. Wykonuje się płukanie żołądka, a lekiem znoszącym objawy jest salicylan fizostygminy.

Bieluń, pomimo swoich działań narkotycznych, może być stosowany jako środek leczniczy. W odpowiednich dawkach zaleca się jego stosowanie w leczeniu rwy kulszowej, reumatyzmu, dny moczanowej czy obrzęków różnego pochodzenia. W niektórych kulturach poleca się go także na wrzody i bóle zębów.

Wyciąg z bielunia dziędzierzawy w połączeniu z olejem kokosowym stosuje się w krajach afrykańskich w celu łagodenia ukąszenia insektów. Może stanowić także miksturę na egzemę czy trądzik. Wywar z bielunia przez Indian był wykorzystywany w celu łagodzenia bólu porodowego.

Medycyna konwencjonalna zaleca stosowanie bielunia do łagodzenia objawów choroby lokomocyjnej, padaczki i grzybicy. Przeprowadzone badania naukowe potwierdzają też potencjalne przeciwnowotworowe działanie tej rośliny.