Bilirubina wolna – charakterystyka, wskazania, opis badania, interpretacja wyników, hiperbilirubinemia

Bilirubina wolna wchodzi w skład organicznych związków chemicznych. W organizmie człowieka wytwarza się podczas wielu przemian biochemicznych hemoglobiny. Do tego procesu dochodzi w wątrobie, szpiku oraz w śledzionie.

Bilirubina wolna wędrując po całym organizmie trafia do krwi, w której łączy się z białkiem. Co ciekawe bilirubina wolna nie ma możliwości przedostania się do moczu, więc w nim jej na pewno nie wykryjemy. Następnie bilirubina wolna dochodzi do wątroby, w której łączy się z kwasem glukuronowym. Bilirubina wolna ma możliwość przedostania się do części mózgu, w którym może powodować poważne uszkodzenia układu nerwowego.

Pacjent wybierając się do lekarza z dolegliwościami mogącymi świadczyć o chorobach wątroby często dostaje skierowanie na badania bilirubiny. Głównymi wskazania do przeprowadzenia badań bilirubiny wolnej są:

• choroby związane z nieprawidłowościami trzustki;

• choroby dróg żółciowych;

• choroby wątroby;

• wzmożona hemoliza;

• niedokrwistość hemolityczna.

Bardzo często podczas badania oznaczane są również inne czynniki, nie sama bilirubina wolna, ale także bilirubina całkowita czy chociażby parametry wątrobowe.

Badanie bilirubiny wolnej wykonywane jest poprzez pobranie krwi z żyły łokciowej. Pacjent nie musi być na czczo, ale w okresach letnich pół godziny przed badaniem powinien wypić szklankę gorzkiej herbaty albo wody niegazowanej. Wynik bilirubiny wolnej dostępny jest zazwyczaj w dniu wykonania badania lub dzień po. Koszt badania na stężenie bilirubiny wolnej wynosi 18 złotych.

Norma bilirubiny wolnej we krwi powinna zawierać się pomiędzy 0,2–0,8mg/dl. Do wzrostu bilirubiny wolnej może dojść w przypadku żółtaczki, podczas występowania zaburzeń sprzęgania z kwasem glukuronowym w niedoborach enzymatycznych oraz gdy wchłanianie bilirubiny do hepatocytów jest zaburzone. Wzrost bilirubiny wolnej we krwi związane jest ze wzrostem stężeń urobilinogenu i sterkobilinogenu.

Jeżeli bilirubina wolna nadmiernie wydziela się w organizmie, to jest to niewątpliwie zły objaw. Bilirubina wolna jest nadmiernie wydzielana z powodu rozpadu krwinek czerwonych. Najczęściej dzieje się tak u pacjentów z podejrzeniem talasemii.

Często podwyższony poziom bilirubiny wolnej obserwuje się u niemowląt z konfliktem serologicznym, wtedy bilirubina gromadzi się w jądrach podkorowych mózgowia. Nie jest to bezpieczne dla małego dziecka, dlatego u niemowląt od razu po urodzeniu wykonuje się badania na obecność bilirubiny.

• Bilirubina związana – charakterystyka, wskazania, opis badania, norma
• Żółtaczka u noworodka - poziom bilirubiny, objawy, leczenie
• Coraz więcej chorych na żółtaczkę

Podwyższenie bilirubiny może mieć podłoże genetyczne i występuje u osób z chorobą Gilberta.