Konflikt serologiczny - antygen D, mechanizmy, czynniki wywołujące

Każdy człowiek ma przypisaną grupę krwi: A, B, AB, 0. Dodatkowo u większości ludzi występuje antygen D, nazywany też czynnikiem Rh (lub też małpim czynnikiem, a to z tego względu, że po raz pierwszy wykryto go u małp Rhesus). Krew, w której wykryto antygen D określa się mianem czynnika Rh+, jeżeli owego antygenu we krwi nie ma, wówczas mamy do czynienia z czynnikiem Rh-. Jeżeli zarówno mama jak i dziecko, mają ten sam czynnik, wówczas nie ma powodu do niepokoju. Konflikt serologiczny nie zaistnieje.

Jeżeli okaże się, że czynniki Rh matki i dziecka nie będą się zgadzały, wówczas istnieje duże prawdopodobieństwo wystąpienia konfliktu. Czasami zdarza się, że we krwi dziecka, znajdującego się jeszcze w łonie matki, jest obecny antygen D. Dziecko może odziedziczyć go po ojcu. Kiedy pojawia się problem? Gdy we krwi przyszłej mamy ów antygen nie występuje. Ta różnica w składzie krwi wywołuje konflikt serologiczny.

Żeby organizm kobiety zorientował się, że występuje obcy antygen D, krew kobiety i krew dziecka muszą się zetknąć. Jest to możliwe jedynie podczas porodu lub w czasie poronienia. Organizm kobiety zaczyna traktować dziecko jako intruza, a nawet zagrożenie. Stawia sobie jeden cel: zniszczyć to co teoretycznie mu zagraża. W tym celu organizm przyszłej mamy wytwarza specjalne „przeciwciała”. Pierwsza ciąża praktycznie nie jest zagrożona konfliktem serologicznym. Zanim organizm kobiety zorientuje się w różnicy składu krwi, nie ma już możliwości wytworzyć na tyle silnych przeciwciał, które by zdołały przebić barierę łożyskową.

Organizm przyszłej mamy produkuje przeciwciała. Podczas pierwszej ciąży są one jeszcze słabe. Po porodzie nie znikają, pozostają w organizmie kobiety i kiedy pojawia się kolejna ciąża, uaktywniają się. Silnym przeciwciałom łatwo jest przeniknąć przez łożysko, dostać się do krwiobiegu dziecka i zaatakować jego krwinki czerwone. W ten sposób powstaje konflikt serologiczny. Objawy wywoływane przez konflikt serologiczny u dziecka: anemia, żółtaczka, a także obumarcie płodu. Obecna medycyna zna sposoby, które pomogą uchronić maleństwo przed zagrożeniem.

Do czynników, które wywołują konflikt serologiczny zalicza się:

• poronienie;
• odklejenie się łożyska;
• ciąża pozamaciczna;
• krwotoki;
• zabiegi wewnątrzmaciczne;
• badania prenatalne;
• cesarskie cięcie;
• poród zabiegowy (z użyciem kleszczy).