Budowa kręgosłupa u człowieka - odcinki, kręgi, krążki międzykręgowe

O zdrowym kręgosłupie marzy każdy z nas. Nikt przecież nie chce bólu krzyża, bólu kręgosłupa czy stawów. Kręgosłup to główna oś i podpora szkieletu. Budowa kręgosłupa to 33 lub 34 kręgi, które rozciągają się od głowy do kości ogonowej. Kość ogonowa to pozostałość po naszych przodkach. Nie pełni ona w kręgosłupie żadnych funkcji. Jest jednak świadectwem ewolucji człowieka.

Budowa kręgosłupa - odcinki

W kręgosłupie wyróżniamy następujące odcinki:

Zobacz film: "Dlaczego boli nas kręgosłup?"

  • część szyjna;
  • część piersiowa;
  • część lędźwiowa;
  • część krzyżowa;
  • część ogonowa (guziczna).

Budowa kręgosłupa w odcinku szyjnym składa się z siedmiu kręgów szyjnych, które umożliwiają poruszanie głową w różnych kierunkach. Kręgi szyjne człowieka są w kręgosłupie najmniejsze i najbardziej ruchome. Najważniejsze z nich to dźwigacz, który stanowi podporę głowy oraz obrotnik, dzięki któremu możemy wykonywać ruchy głową do przodu, do tyłu i na boki. Niżej znajduje się dwanaście par kręgów piersiowych. Kręgi te łączą się z żebrami. Dziesięć par łączy się z mostkiem, tworząc klatkę piersiową, która osłania narządy wewnętrzne (np. płuca, serce) i zapewnia swobodne oddychanie. Jeszcze niżej znajduje się pięć kręgów lędźwiowych. Są one najbardziej obciążone, gdy siedzimy lub stoimy. To od nich często zaczyna się ból kręgosłupa czy bóle pleców. Na część krzyżową składa się pięć zrośniętych ze sobą kręgów. Wraz z miednicą stanowią ochronę pęcherza moczowego i narządów układu płciowego. Najniższy odcinek ludzkiego kręgosłupa tworzą cztery albo pięć kręgów, tzw. kręgów ogonowych. Kość ogonowa nie pełni w kręgosłupie żadnych funkcji, jest pozostałością po przodkach.

Budowa kręgosłupa - kręgi

Zdrowy kręgosłup to taki, który stabilnie utrzymuje masę ciała człowieka, nie boli i nie ma żadnych uszkodzeń. Budowę kręgosłupa można porównać do wieloelementowej rury, która otacza i chroni rdzeń kręgowy.

Podstawowymi elementami kręgosłupa są kręgi. Każdy z nich stanowi osobną kość. Kręgi z kolei przypominają nieco pierścienie nałożone jeden na drugi. W środku każdego kręgu znajduje się otwór, przez który biegnie rdzeń kręgowy. Otworami międzykręgowymi odchodzą od niego korzenie nerwowe. Oddalając się od kręgosłupa, coraz bardziej się rozgałęziają. Tworzą w ten sposób sieć, która przewodzi impulsy nerwowe między mózgiem a resztą ciała. Nerwy w odcinku szyjnym odpowiadają za ręce, w piersiowym – za tułów, natomiast w lędźwiowym – za nogi.

Każdy kręg zbudowany jest z trzonu, łuku i trzech wyrostków: jednego kolczastego i dwóch poprzecznych. Wyrostki poprzeczne sąsiadujących ze sobą kręgów tworzą stawy, pokryte chrząstką i wypełnione płynem maziowym. Funkcją tego płynu jest zmniejszenie tarcia i sprawienie, że powierzchnie stawów ślizgają się gładko i bezboleśnie przy zginaniu, prostowaniu oraz ruchach bocznych i skrętnych kręgosłupa.

Budowa kręgosłupa u zdrowego człowieka jest przede wszystkim podporą ciała, ale nie tylko. Od kręgosłupa zależą także pośrednio funkcje koordynowania ruchów oraz przyczepu mięśni i kończyn.

Budowa kręgosłupa - krążki międzykręgowe

Kręgi porozdzielane są krążkami międzykręgowymi, które potocznie nazywamy dyskami. Krążek zbudowany jest z pierścienia włóknistego, który otacza miażdżyste jądro wypełnione galaretowatą substancją. To ono umożliwia ruchomość sąsiadujących ze sobą kręgów. Krążki utrzymują kręgi w odpowiednich odstępach, amortyzują wstrząsy, przejmują siłę nacisku i rozkładają ją równomiernie na całą powierzchnię.

Podczas leżenia na plecach, gdy kręgosłup jest odciążony, dysk nasiąka jak gąbka. Gdy siedzimy albo stoimy, oddaje płyn z powrotem. Dlatego rano, gdy dokonujemy pomiaru wzrostu, jesteśmy wyżsi o około 1 cm niż wieczorem. Niższy wzrost i zmniejszenie sprężystości kręgosłupa tłumaczy się m.in. mniejszą zdolnością krążków do pobierania wody.

Joanna Krocz, 6 miesięcy temu

Bibliografia

  • Woźniak W. Anatomia człowieka. Podręcznik dla studentów i lekarzy, Urban & Partner, Wrocław 2003, ISBN 83-87944-74-2
  • Kiwerski J., Schorzenia i urazy kręgosłupa, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2001, ISBN 978-83-200-4380-8
  • Gaździk T., Podstawy ortopedii i traumatologii narządu ruchu, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2001, ISBN 83-200-3317-9

Źródła zewnętrzne

Ból kręgosłupa

Komentarze
zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500

Ból kręgosłupa - rodzaje, przyczyny, leczenie, domowe sposoby na ból kręgosłupa
najnowsze pytania

DYSKUSJE NA FORUM

Pomocni lekarze

Artykuły Ból kręgosłupa - rodzaje, przyczyny, leczenie, domowe sposoby na ból kręgosłupa
Woda

Skutki odwodnienia organizmu

Skutki odwodnienia organizmu

narządy. Niektóre z nich są jednak słabo nawodnione i mogą zacząć źle funkcjonować, np. kości, stawy czy krążki międzykręgowe. Jednym z głównych skutków

Kamica nerkowa - przyczyny, objawy, diagnostyka, leczenie, rokowanie, zapobieganie

Czego nie wiesz o nerkach?

Czego nie wiesz o nerkach?

się w tej samej linii, co dwa ostatnie kręgi piersiowe i trzy pierwsze kręgi lędźwiowe kręgosłupa. Mają ok. 10-12 cm długości, 5-6 cm szerokości i 3-4 cm (...) , po dwóch stronach kręgosłupa,...

Ból kręgosłupa - rodzaje, przyczyny, leczenie, domowe sposoby na ból kręgosłupa

Przyczyny bólu kręgosłupa

Przyczyny bólu kręgosłupa

kręgosłupa przyczyniają się istniejące schorzenia kręgosłupa. Budowa i funkcje kręgosłupa Kręgosłup składa się z ułożonych jeden na drugim kręgów....

Choroby i dolegliwości

Pozycja podczas snu a zdrowie

Pozycja podczas snu a zdrowie

kręgosłupa 20 kg - z takim ciężarem uciskane są kręgi lędźwiowe, gdy śpimy na wznak. Ciężar ten wzrasta do 75 kg w pozycji na boku. To pokazuje, jak ogromną (...) organizmu, ponieważ wpływają na postawę ciała. Prawidłowa...

Fitness i sport

Najlepszy sport dla kręgosłupa

Najlepszy sport dla kręgosłupa

Wady kręgosłupa Choroby kręgosłupa rozwijają się przez lata na skutek wielu zaniedbań. Do tych najczęstszych schorzeń należą zmiany zwyrodnieniowe (...) stawów kręgosłupa, które są przede wszystkim spowodowane...

Choroby zakaźne i pasożytnicze

Choroby, które przenoszą ptaki

Choroby, które przenoszą ptaki

, skwery i parki. Niewielu z nas wie, że te ptaki mogą być nosiecielami niebezpiecznych dla człowieka chorób. Również ich odchody - w skrajnych (...) przypadkach - spowodować mogą zagrożenie dla zdrowia człowieka. Oto...

Mięso

Dlaczego mięso kurcząt jest takie tanie?

Dlaczego mięso kurcząt jest takie tanie?

zwierzętom hodowlanym. Zanim bowiem bakterie zginą, mogą przenieść się na ręce człowieka, na przedmioty codziennego użytku, które miały styczność (...) do około 25 tysięcy zgonów. Oczywiście przyczyną coraz szerzej zataczającej kręgi...

Stres

Zdenerwowanie u młodej dziewczyny

Zdenerwowanie u młodej dziewczyny

Tak naprawdę to jedynie od człowieka zależy, czy pozwoli przytłoczyć się stresom, które zazwyczaj wynikają z chorych ambicji i pragnień odniesienia sukcesów.