Pokaż kategorie abcZdrowie.pl
Pokaż kategorie

Budowa kręgosłupa u człowieka

O zdrowym kręgosłupie marzy każdy z nas. Nikt przecież nie chce bólu krzyża, bólu kręgosłupa czy stawów. Kręgosłup to główna oś i podpora szkieletu. Zbudowany jest z 33 lub 34 kręgów, które rozciągają się od głowy do kości ogonowej. Kość ogonowa to pozostałość po naszych przodkach. Nie pełni ona w kręgosłupie żadnych funkcji. Jest jednak świadectwem ewolucji człowieka.

1. Budowa kręgosłupa

W kręgosłupie wyróżniamy następujące odcinki:

  • część szyjna;
  • część piersiowa;
  • część lędźwiowa;
  • część krzyżowa;
  • część ogonowa (guziczna).

Odcinek szyjny składa się z siedmiu kręgów szyjnych, które umożliwiają poruszanie głową w różnych kierunkach. Kręgi szyjne człowieka są w kręgosłupie najmniejsze i najbardziej ruchome. Najważniejsze z nich to dźwigacz, który stanowi podporę głowy oraz obrotnik, dzięki któremu możemy wykonywać ruchy głową do przodu, do tyłu i na boki. Niżej znajduje się dwanaście par kręgów piersiowych. Kręgi te łączą się z żebrami. Dziesięć par łączy się z mostkiem, tworząc klatkę piersiową, która osłania narządy wewnętrzne (np. płuca, serce) i zapewnia swobodne oddychanie. Jeszcze niżej znajduje się pięć kręgów lędźwiowych. Są one najbardziej obciążone, gdy siedzimy lub stoimy. To od nich często zaczyna się ból kręgosłupa czy bóle pleców. Na część krzyżową składa się pięć zrośniętych ze sobą kręgów. Wraz z miednicą stanowią ochronę pęcherza moczowego i narządów układu płciowego. Najniższy odcinek ludzkiego kręgosłupa tworzą cztery albo pięć kręgów, tzw. kręgów ogonowych. Kość ogonowa nie pełni w kręgosłupie żadnych funkcji, jest pozostałością po przodkach.

2. Kręgi jako podstawowe elementy kręgosłupa

Zdrowy kręgosłup to taki, który stabilnie utrzymuje masę ciała człowieka, nie boli i nie ma żadnych uszkodzeń. Budowę kręgosłupa można porównać do wieloelementowej rury, która otacza i chroni rdzeń kręgowy.
Podstawowymi elementami kręgosłupa są kręgi. Każdy z nich stanowi osobną kość. Kręgi z kolei przypominają nieco pierścienie nałożone jeden na drugi. W środku każdego kręgu znajduje się otwór, przez który biegnie rdzeń kręgowy. Otworami międzykręgowymi odchodzą od niego korzenie nerwowe. Oddalając się od kręgosłupa, coraz bardziej się rozgałęziają. Tworzą w ten sposób sieć, która przewodzi impulsy nerwowe między mózgiem a resztą ciała. Nerwy w odcinku szyjnym odpowiadają za ręce, w piersiowym – za tułów, natomiast w lędźwiowym – za nogi.
Każdy kręg zbudowany jest z trzonu, łuku i trzech wyrostków: jednego kolczastego i dwóch poprzecznych. Wyrostki poprzeczne sąsiadujących ze sobą kręgów tworzą stawy, pokryte chrząstką i wypełnione płynem maziowym. Funkcją tego płynu jest zmniejszenie tarcia i sprawienie, że powierzchnie stawów ślizgają się gładko i bezboleśnie przy zginaniu, prostowaniu oraz ruchach bocznych i skrętnych kręgosłupa.
Zdrowy kręgosłup jest przede wszystkim podporą ciała, ale nie tylko. Od niego zależą także pośrednio funkcje koordynowania ruchów oraz przyczepu mięśni i kończyn.

3. Krążki międzykręgowe

Kręgi porozdzielane są krążkami międzykręgowymi, które potocznie nazywamy dyskami. Krążek zbudowany jest z pierścienia włóknistego, który otacza miażdżyste jądro wypełnione galaretowatą substancją. To ono umożliwia ruchomość sąsiadujących ze sobą kręgów. Krążki utrzymują kręgi w odpowiednich odstępach, amortyzują wstrząsy, przejmują siłę nacisku i rozkładają ją równomiernie na całą powierzchnię.
Podczas leżenia na plecach, gdy kręgosłup jest odciążony, dysk nasiąka jak gąbka. Gdy siedzimy albo stoimy, oddaje płyn z powrotem. Dlatego rano, gdy dokonujemy pomiaru wzrostu, jesteśmy wyżsi o około 1 cm niż wieczorem. Niższy wzrost i zmniejszenie sprężystości kręgosłupa tłumaczy się m.in. mniejszą zdolnością krążków do pobierania wody.

Bibliografia

  • Woźniak W. Anatomia człowieka. Podręcznik dla studentów i lekarzy, Urban & Partner, Wrocław 2003, ISBN 83-87944-74-2
  • Kiwerski J., Schorzenia i urazy kręgosłupa, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2001, ISBN 978-83-200-4380-8
  • Gaździk T., Podstawy ortopedii i traumatologii narządu ruchu, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2001, ISBN 83-200-3317-9

Źródła zewnętrzne

Joanna Krocz,
Komentarze
zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500

Ból kręgosłupa - najnowsze pytania

DYSKUSJE NA FORUM

Artykuły Ból kręgosłupa
Ból kręgosłupa

Jak dbać o kręgosłup?

(...) wyrastają chrzęstne i kostne wypustki, które przy każdym ruchu powodują silny ból kręgosłupa. Dyskopatia objawia się ... naszego ciała. Jest najdłuższym nerwem jaki występuje w naszym organizmie. Uciskany nerw kulszowy wywołuje ból kręgosłupa zlokalizowany ... znajduje się w nienaturalnej pozycji. Dlatego po kilku godzinach chodzenie w butach na wysokich obcasach odczuwamy ból...

Ból kręgosłupa

Domowe sposoby na ból kręgosłupa

(...) na ból kręgosłupa nr 2 Będziesz potrzebować: wanny, soli do kąpieli, olejków do kąpieli, spokoju i ciszy. Krok 4. Weź...

Ból kręgosłupa

Choroby kręgosłupa

(...) powodują ból kręgosłupa. Dyskopatia kręgosłupa Dyskopatia to popularne wypadnięcie dysku - pierścień włóknisty...

Ból kręgosłupa

Bólowy zespół kręgosłupowo-korzeniowy

Bólowy zespół kręgosłupowo-korzeniowy

Bólowy zespół kręgosłupowo-korzeniowy jest bardzo powszechny u wielu osób. Kiedy bolą nas plecy, często mówimy o zapaleniu korzonków. Tymczasem owe korzonki to nie zespół zapalny korzeni nerwowych, wychodzących z rdzenia kręgowego, ale tzw. bólowy zespół...

Ból kręgosłupa

Przyczyny bólu kręgosłupa

Przyczyny bólu kręgosłupa

(...) zależy, czy kręgosłup będzie spełniał swoje funkcje. Skąd się bierze ból kręgosłupa? U większości chorych skarżących...

Ból kręgosłupa

Zwyrodnienie kręgosłupa szyjnego

Zwyrodnienie kręgosłupa szyjnego

Zwyrodnienie kręgosłupa szyjnego to choroba, która objawia się głównie niepozornym bólem karku. Taki objaw często kładziemy na karb zmęczenia. Pamiętajmy jednak, że nieleczone zwyrodnienie kręgosłupa może doprowadzić do zaburzeń w pracy kończyn górnych i...

Ból kręgosłupa

Rodzaje wad postawy

(...) części ciała. Jeśli cierpimy na skrzywienia kręgosłupa, powinniśmy badać się regularnie. Gdy pojawia się ból...

Ból kręgosłupa

Rdzeń kręgowy

(...) schorzenia i nie jest konieczna wizyta u lekarza, jeśli trwa on przez krótki okres. Jednakże jeśli ból kręgosłupa będzie się...

Ból kręgosłupa

Jakie czynniki mają wpływ na powstanie przeciążeń kręgosłupa?

Rozpoczynając temat etiologii bólów kręgosłupa, już na wstępie warto zadać sobie kilka pytań: dlaczego zmiany przeciążeniowe dotyczą zarówno młodych, jak i starszych osób? Dlaczego nie dotyczą wszystkich pracowników wykonujących prace w tej samej,...

Ból kręgosłupa

Ból kręgosłupa - epidemia XXI wieku

Ból kręgosłupa może mieć różnorodne przyczyny: stan zwyrodnieniowy stawów, nadwyrężenie struktur więzadłowych, mięśni lub zerwanie, naderwanie mięśni, dyskopatia, RZS (reumatoidalne zapalenie stawów), ZZSK (zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa), choroby w obrębie jamy brzusznej, choroby nerek, nowotwory. Jak widać powyżej, przyczyn bólów kręgosłupa jest wiele i mają różnorakie pochodzenie.Najważniejszą sprawą jest postawienie odpowiedniej diagnozy i ustalenie źródła zaistniałych problemów.