Budowa kręgosłupa u człowieka

O zdrowym kręgosłupie marzy każdy z nas. Nikt przecież nie chce bólu krzyża, bólu kręgosłupa czy stawów. Kręgosłup to główna oś i podpora szkieletu. Zbudowany jest z 33 lub 34 kręgów, które rozciągają się od głowy do kości ogonowej. Kość ogonowa to pozostałość po naszych przodkach. Nie pełni ona w kręgosłupie żadnych funkcji. Jest jednak świadectwem ewolucji człowieka.

Polecane wideo:

1. Budowa kręgosłupa

W kręgosłupie wyróżniamy następujące odcinki:

  • część szyjna;
  • część piersiowa;
  • część lędźwiowa;
  • część krzyżowa;
  • część ogonowa (guziczna).

Odcinek szyjny składa się z siedmiu kręgów szyjnych, które umożliwiają poruszanie głową w różnych kierunkach. Kręgi szyjne człowieka są w kręgosłupie najmniejsze i najbardziej ruchome. Najważniejsze z nich to dźwigacz, który stanowi podporę głowy oraz obrotnik, dzięki któremu możemy wykonywać ruchy głową do przodu, do tyłu i na boki. Niżej znajduje się dwanaście par kręgów piersiowych. Kręgi te łączą się z żebrami. Dziesięć par łączy się z mostkiem, tworząc klatkę piersiową, która osłania narządy wewnętrzne (np. płuca, serce) i zapewnia swobodne oddychanie. Jeszcze niżej znajduje się pięć kręgów lędźwiowych. Są one najbardziej obciążone, gdy siedzimy lub stoimy. To od nich często zaczyna się ból kręgosłupa czy bóle pleców. Na część krzyżową składa się pięć zrośniętych ze sobą kręgów. Wraz z miednicą stanowią ochronę pęcherza moczowego i narządów układu płciowego. Najniższy odcinek ludzkiego kręgosłupa tworzą cztery albo pięć kręgów, tzw. kręgów ogonowych. Kość ogonowa nie pełni w kręgosłupie żadnych funkcji, jest pozostałością po przodkach.

2. Kręgi jako podstawowe elementy kręgosłupa

Zdrowy kręgosłup to taki, który stabilnie utrzymuje masę ciała człowieka, nie boli i nie ma żadnych uszkodzeń. Budowę kręgosłupa można porównać do wieloelementowej rury, która otacza i chroni rdzeń kręgowy.
Podstawowymi elementami kręgosłupa są kręgi. Każdy z nich stanowi osobną kość. Kręgi z kolei przypominają nieco pierścienie nałożone jeden na drugi. W środku każdego kręgu znajduje się otwór, przez który biegnie rdzeń kręgowy. Otworami międzykręgowymi odchodzą od niego korzenie nerwowe. Oddalając się od kręgosłupa, coraz bardziej się rozgałęziają. Tworzą w ten sposób sieć, która przewodzi impulsy nerwowe między mózgiem a resztą ciała. Nerwy w odcinku szyjnym odpowiadają za ręce, w piersiowym – za tułów, natomiast w lędźwiowym – za nogi.
Każdy kręg zbudowany jest z trzonu, łuku i trzech wyrostków: jednego kolczastego i dwóch poprzecznych. Wyrostki poprzeczne sąsiadujących ze sobą kręgów tworzą stawy, pokryte chrząstką i wypełnione płynem maziowym. Funkcją tego płynu jest zmniejszenie tarcia i sprawienie, że powierzchnie stawów ślizgają się gładko i bezboleśnie przy zginaniu, prostowaniu oraz ruchach bocznych i skrętnych kręgosłupa.
Zdrowy kręgosłup jest przede wszystkim podporą ciała, ale nie tylko. Od niego zależą także pośrednio funkcje koordynowania ruchów oraz przyczepu mięśni i kończyn.

3. Krążki międzykręgowe

Kręgi porozdzielane są krążkami międzykręgowymi, które potocznie nazywamy dyskami. Krążek zbudowany jest z pierścienia włóknistego, który otacza miażdżyste jądro wypełnione galaretowatą substancją. To ono umożliwia ruchomość sąsiadujących ze sobą kręgów. Krążki utrzymują kręgi w odpowiednich odstępach, amortyzują wstrząsy, przejmują siłę nacisku i rozkładają ją równomiernie na całą powierzchnię.
Podczas leżenia na plecach, gdy kręgosłup jest odciążony, dysk nasiąka jak gąbka. Gdy siedzimy albo stoimy, oddaje płyn z powrotem. Dlatego rano, gdy dokonujemy pomiaru wzrostu, jesteśmy wyżsi o około 1 cm niż wieczorem. Niższy wzrost i zmniejszenie sprężystości kręgosłupa tłumaczy się m.in. mniejszą zdolnością krążków do pobierania wody.

Joanna Krocz, ponad rok temu

Bibliografia

  • Woźniak W. Anatomia człowieka. Podręcznik dla studentów i lekarzy, Urban & Partner, Wrocław 2003, ISBN 83-87944-74-2
  • Kiwerski J., Schorzenia i urazy kręgosłupa, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2001, ISBN 978-83-200-4380-8
  • Gaździk T., Podstawy ortopedii i traumatologii narządu ruchu, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2001, ISBN 83-200-3317-9

Źródła zewnętrzne

Ból kręgosłupa

Polecane wideo:

Komentarze
zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500

Ból kręgosłupa
najnowsze pytania

DYSKUSJE NA FORUM

Artykuły Ból kręgosłupa
Ból kręgosłupa

Back-check

Back-check

można sprawdzić, czy występuje brak równowagi pomiędzy poszczególnymi grupami mięśni lub osłabienie pewnych grup mięśni, szczególnie tych stabilizujących kręgosłup (...) . Oprócz tego, badanie back-check pozwala także na zbadanie, czy...

Ból kręgosłupa

Fibromyalgia (prezentacja edukacyjna)

Fibromyalgia (prezentacja edukacyjna)

powszedni. Jeśli chcesz się poczuć lepiej, rozpocznij program ćwiczeń, które pomogą ci rozprostować i rozciągnąć mięśnie, zmniejszą ból i sztywność (...) , ramion, łokci, nadgarstków do palców. Wykonuj te ćwiczenia powoli, ale nigdy...

Ból kręgosłupa

Ćwiczenia na mięśnie głębokie

Ćwiczenia na mięśnie głębokie

Ćwiczenia na kręgosłup mają za zadanie wzmocnienie mięśni stabilizujących kręgosłup. Jest to bardzo istotna grupa mięśni, ponieważ od ich wydolności (...) i kręgosłupa. Niestety, większość ćwiczących...

Ból kręgosłupa

Medimouse

Medimouse

Medimouse to urządzenie diagnostyczne, które służy do diagnostyki biomechaniki kręgosłupa od pierwszego kręgu piersiowego do kości krzyżowej (...) kręgosłupa. Badanie wykonuje się w trzech pozycjach: stojącej, w pozycji...

Ból kręgosłupa

Jak uniknąć bólu pleców w 7 dni?

Jak uniknąć bólu pleców w 7 dni?

neutralnej, aby zapewnić kręgosłupowi i karkowi prawidłowe podparcie. Wybierz materac ergonomiczny i wymieniaj go co 10 lat. Z wiekiem lub w przypadku (...) - takie ćwiczenia mogą pomóc w przypadku bólu dolnego odcinka kręgosłupa....

Ból kręgosłupa

Zdrowie kręgosłupa a krzesło w pracy

postawę, by odciążyć kręgosłup i jak ważne jest odpowiednie ustawienie stóp. Zachęca też do wykorzystywania każdej możliwości, by wstać, np. podczas rozmowy telefonicznej. Takie przerwy na pewno posłużą kręgosłupowi.

Ból kręgosłupa

Kręgosłup

Ból kręgosłupa to pierwszy objaw schorzeń tej części szkieletu. Może być skutkiem wady postawy, stresującego trybu życia i braku ruchu. Choroby (...) kręgosłup człowieka zużywa się, co powoduje dolegliwości...

Ból kręgosłupa

Co naprawdę powoduje ból pleców?

Co naprawdę powoduje ból pleców?

. Badania pokazały, że ludzie, których głowa pochyla się do przodu, mają największe predyspozycje do dolegliwości związanych z kręgosłupem