Kiedy chemioterapia i jak działa?
Stosowanie chemioterapii:
- gdy nowotwór obejmuje tylko pierś lub węzły chłonne, chemioterapia może być podawana po mastektomii lub lumpektomii, wtedy zapobiega nawrotom choroby,
- czasem chemioterapię stosuje się przed operacją, by zmniejszyć guz i usunąć samą zmienioną tkankę, bez konieczności usuwania całej piersi,
- chemioterapia może także stanowić podstawę leczenia, jeśli nowotwór znajduje się także w innych częściach ciała, czyli gdy doszło do przerzutów raka piersi. Zdarza się tak w nielicznych przypadkach, np. gdy pojawiają się nawroty choroby. Większość osób jest w stanie pracować podczas przyjmowania chemioterapii.
Działania chemioterapii nie można określić na podstawie wystąpienia efektów ubocznych leczenia lub ich braku. Jednakże w badaniach dowiedziono jej skuteczność u kobiet, które otrzymywały chemię po operacji. Po zakończeniu przyjmowania leków wykonuje się następujące badania:
- badania fizykalne,
- mammografię,
- badania krwi,
- prześwietlenia i obrazowanie rezonansem magnetycznym.
Skutki uboczne chemioterapii
Odczuwalne skutki chemioterapii zależą od pacjenta i rodzaju jego choroby. Najczęściej spotykane to:
- nudności i wymioty,
- utrata apetytu,
- wypadanie włosów,
- zmiany w cyklu menstruacyjnym,
- wysokie ryzyko infekcji,
- krwawienia,
- zmęczenie.
Naukowcy nie wyjaśnili do końca wszystkich efektów, jakie wywiera chemioterapia na układ rozrodczy kobiety. Chemioterapia może spowodować następujące zmiany w cyklu menstruacyjnym:
- zahamowanie owulacji,
- miesiączki staną się nieregularne,
- czasowo zanikną miesiączki,
- pojawią się objawy menopauzy, gdy dojdzie do uszkodzenia jajników.
Menopauza wywoływana przez chemioterapię może pojawić się od razu lub odsunąć się w czasie, może również być czasowa lub stała. Jednakże zdarza się ona rzadko, częściej mogą pojawić się jej symptomy, które po kilku miesiącach przechodzą.
Menopauza i miesiączka podczas chemioterapii
Najczęstsze objawy menopauzy wywołanej chemioterapią to:
- uderzenia gorąca,
- zmiany nastrojów,
- zmiany w pochwie,
- zmiany w zachowaniach seksualnych,
- wahania wagi.
U niektórych kobiet menstruacja może pojawiać się rzadziej niż przed leczeniem. U innych może wydłużyć się lub skrócić czas pomiędzy kolejnymi krwawieniami. Czasami kobiety nie odczuwają zmian w długości cyklu, ale krwawienie może być większe. Niekiedy kobiety mają krótszą miesiączkę z większymi krwawieniami lub występuje ona rzadziej, ale ilość dni krwawienia jest większa. Po zakończeniu leczenia chemioterapią u wielu kobiet wraca naturalna funkcja jajników i regularne cykle.
W trakcie chemioterapii cykle są nieregularne i gdy wystąpi owulacja, kobieta może łatwiej zajść w ciążę. Dlatego też powinna stosować skuteczną antykoncepcję, gdyż może to spowodować pewne komplikacje w rozwoju płodu. Najlepszym środkiem w takiej sytuacji jest prezerwatywa, nie zaleca się bowiem doustnych środków antykoncepcyjnych. Po zakończeniu leczenia można starać się o poczęcie, jednak powinno być ona planowane w porozumieniu z onkologiem, istnieje bowiem ryzyko, że u dziecka pojawią się zmiany chromosomalne.
Źródła
- Leczenie wczesnego raka piersi
- Brużewicz S., Wronkowski Z., Chemioterapia i radioterapia, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2007, ISBN 978-83-200-3273-4
- Pawlicki M. Rak piersi - nowe nadzieje i możliwości leczenia, Alfa Medica Press, Bielsko-Biała 2011, ISBN 978-83-7522-067-4
- Pieńkowski T. Rak Piersi. Leczenie ogólnoustrojowe., Medipage, Warszawa 2011, ISBN 978-83-62875-03-0
Treści w naszych serwisach służą celom informacyjno-edukacyjnym i nie zastępują konsultacji lekarskiej. Przed podjęciem decyzji zdrowotnych skonsultuj się ze specjalistą.
