Usztywnia tętnice i skraca życie. Odkryli, jak popularny składnik niszczy naczynia

Dominika Najda
mięsoNadmiar fosforanów uszkadza naczynia
Źródło zdjęć: © Getty | Q77photo

Nadmiar fosforanów we krwi może przyspieszać wapnienie tętnic i zwiększać ryzyko chorób sercowo-naczyniowych. Naukowcy z University of Colorado Anschutz School of Medicine odkryli białko, które pomaga nerkom kontrolować ich poziom. Wyniki badań mogą mieć szczególne znaczenie dla osób z przewlekłą chorobą nerek.

Białko, które chroni naczynia krwionośne

Badanie opublikowane w październiku 2026 roku wskazuje na ważną rolę białka TMEM174 w regulowaniu stężenia fosforanów we krwi. Naukowcy odkryli, że wpływa ono na działanie innego białka, NPT2A, odpowiedzialnego za ponowne wchłanianie fosforanów w nerkach.


WIDEO
Groźne zatrucie witaminą D. Na co zwrócić uwagę, aby nie było za późno


NPT2A umożliwia odzyskiwanie około 75 proc. fosforanów przefiltrowanych przez nerki. TMEM174 ogranicza jego aktywność, zapobiegając zatrzymywaniu nadmiernych ilości tych związków w organizmie.

W doświadczeniach na zwierzętach pozbawionych TMEM174 zaobserwowano zaburzenia gospodarki fosforanowej, większe odkładanie się wapnia w naczyniach krwionośnych oraz znaczne skrócenie życia. Zmiany były szczególnie nasilone u zwierząt otrzymujących dietę bogatą w fosforany.

– Nie rozumiemy jeszcze w pełni, w jaki sposób to się dzieje, ale TMEM174 w jakiś sposób destabilizuje NPT2A. A bez wystarczającej ilości TMEM174 równowaga organizmu zostaje zaburzona – wyjaśnia dr Makoto Miyazaki, profesor zajmujący się chorobami nerek i nadciśnieniem, główny autor badania.

Nadmiar fosforanów usztywnia tętnice

Fosfor jest niezbędny do prawidłowego funkcjonowania organizmu. Uczestniczy m.in. w budowie kości i zębów. Znajduje się naturalnie w mięsie, rybach, nabiale, orzechach, roślinach strączkowych i produktach pełnoziarnistych.

Szczególną uwagę zwrócono na żywność wysoko przetworzoną. Fosforany dodawane do produktów spożywczych są zwykle łatwiej przyswajane niż fosfor występujący naturalnie w żywności. Ich źródłem mogą być fast foody, przetworzone wędliny i niektóre napoje gazowane.

Problem pojawia się, gdy stężenie fosforanów we krwi utrzymuje się na zbyt wysokim poziomie. Ich nadmiar może sprawiać, że komórki mięśni gładkich budujące ściany naczyń krwionośnych zaczynają przypominać komórki tworzące kości. Sprzyja to odkładaniu się kryształów fosforanu wapnia i stopniowemu sztywnieniu tętnic.

Naczynia tracą wówczas elastyczność, co zwiększa ryzyko powikłań sercowo-naczyniowych. – Znaczenie fosforanów dla długości życia wszystkich ssaków jest zdecydowanie niedoceniane. Im wyższe stężenie fosforanów we krwi, tym krótsze życie – podkreśla Miyazaki.

Szczególne zagrożenie dla chorych na nerki

Zdrowe nerki zazwyczaj skutecznie usuwają nadmiar fosforanów z organizmu. Inaczej jest u osób z przewlekłą chorobą nerek, u których zdolność ich wydalania stopniowo się pogarsza. Wysokie stężenie fosforanów może wówczas sprzyjać wapnieniu naczyń, które jest częstym problemem u pacjentów z niewydolnością nerek.

Odkrycie TMEM174 może pomóc lepiej zrozumieć ten mechanizm i w przyszłości doprowadzić do opracowania nowych metod leczenia. Naukowcy rozważają możliwość wpływania na aktywność tego białka, aby zwiększyć wydalanie fosforanów przez nerki.

Badacze sprawdzili również, czy ograniczenie fosforanów w diecie może zmniejszyć niekorzystne skutki niedoboru TMEM174. Okazało się, że u zwierząt taka zmiana częściowo chroniła przed uszkodzeniami naczyń.

Źródło: Sci Tech Daily

Treści w naszych serwisach służą celom informacyjno-edukacyjnym i nie zastępują konsultacji lekarskiej. Przed podjęciem decyzji zdrowotnych skonsultuj się ze specjalistą.

Wybrane dla Ciebie