Chitozan – właściwości, działanie i zastosowanie

Chitozan to organiczny związek chemiczny z grupy polisacharydów i pochodna chityny, z której zbudowane są szkielety skorupiaków, głównie krewetek i krabów. Chitozan powstaje w wyniku deacetylacji chityny. Jego struktura chemiczna zbliżona jest do kwasu hialuronowego.

Chityna, zaraz po celulozie, to najliczniej występujący w przyrodzie materiał organiczny. Substancja dzięki swoim właściwościom fizykochemicznym i aktywności biologicznej cieszy się dużym zainteresowaniem. Jest związkiem biodegradowalnym, bioaktywnym, nietoksycznym, bakteriostatycznym, biozgodnym, posiadającym zdolności błono- i włóknotwórczych, cechującym się dużymi możliwościami pochłaniania. To dlatego znajduje szerokie zastosowanie w medycynie, przemyśle farmaceutycznym, kosmetologii, rolnictwie, weterynarii czy ochronie środowiska.

Chitozan na organizm człowieka działa w różny sposób:

• obniża poziom cholesterolu, oczyszcza naczynia krwionośne z płytek cholesterolowych,
• obniża ciśnienie tętnicze, poprawia mikrocyrkulację, zmniejsza kurczliwość naczyń włosowatych,
• obniża stężenie cukru we krwi,
• podnosi odporność organizmu przez zwiększenie aktywności limfocytów T,
• pełni funkcję błonnika, ponieważ nie jest metabolizowana w przewodzie pokarmowym,
• poprawia perystaltykę jelit, korzystnie wpływa na florę bakteryjną przewodu pokarmowego, chroni i wzmacnia śluzówkę przewodu pokarmowego, likwiduje nadkwasotę i wzdęcia, reguluje pracę wątroby i trzustki,
• reguluje równowagę kwasowo-zasadową organizmu, redukuje negatywny wpływ substancji kwasotwórczych,
• absorbuje toksyny, metale ciężkie i inne szkodliwe składniki, oczyszcza z nich organizm,
• wykazuje działanie przeciwnowotworowe. Hamuje nadmiernie pobudzoną glikolizę w komórkach nowotworowych.

Nie można nie wspomnieć o tym, że chitozan wspiera redukcję masy. To składnik wielu produktów na odchudzanie. Jak działa? Z uwagi na właściwości pęcznienia wypełnia żołądek, zmniejsza uczucie głodu i wywołuje uczucie sytości. Ponadto może wiązać tłuszcz w przewodzie pokarmowym, co utrudnia jego wchłanianie. Chitozan to tak zwany bloker tłuszczu.

Chitozan jest szeroko stosowany w kosmetyce. To składnik kremów, maseczek i toników. Jego korzystne działanie polega na:

• stymulacji produkcji kolagenu,
• przyspieszaniu gojenia ran i oparzeń słonecznych,
• zapobieganiu powstawaniu blizn,
• łagodzeniu zmian po ukąszenia owadów,
• hamowaniu procesu starzenia się skóry,
• nawilżaniu, regeneracji, ujędrnianiu skóry,
• tworzeniu ochronnego filmu na powierzchni skóry, co zapobiega utracie wilgoci, chroni przed wolnymi rodnikami, szkodliwymi czynnikami środowiskowymi czy drobnoustrojami,
• łagodzeniu objawów łuszczycy.

Chitozan stosowany jest również do produkcji opatrunków przyspieszających gojenie ran. Działa antybakteryjnie, przeciwzapalnie i przeciwbólowo, tamuje krwawienie oraz przyspiesza proces gojenia ran. Wykorzystuje się go również do wytwarzania otoczek na leki, do barwienia tkanin i papieru, oczyszczania ścieków czy produkcji nawozów w rolnictwie.

Chitozan można kupić w aptekach, a także w wielu sklepach zarówno stacjonarnych, jak i online. Najpopularniejszym produktem są tabletki i kapsułki, ale i spray’e do regeneracji skóry. W przypadku odchudzania bardzo ważne jest, by preparaty zawierające chitosan przyjmować przed lub w trakcie posiłków. Tylko wtedy związek może połączyć się z cząsteczkami tłuszczu, a co a tym idzie - uniemożliwić ich wchłonięcie.

Choć chitozan produktem bezpiecznym, nie mogą go przyjmować dzieci poniżej 12. roku życia, osoby zażywające leki przeciwzakrzepowe oraz zmagające się z alergią na skorupiaki. Ponieważ chitosan pozyskuje się z chininy, która pochodzi z pancerzy skorupiaków, u osób uczulonych na owoce morza możliwe jest pojawienie się reakcji alergicznej.

Kiedy warto sięgać po chitozan? Wskazaniem są choroby wątroby i trzustki, zapalenie i owrzodzenie żołądka, dwunastnicy lub jelit, cukrzyca, nadciśnienie tętnicze, miażdżyca, otyłość, stany zapalne skóry, oparzenia, zatrucia pokarmowe, obniżona odporność. Suplementacja chitozanu wskazana jest również osobom, które spożywają znaczne ilości tłustych produktów.